Jacqueline Bijlsma

Spreker

Ik hoop iets te kunnen verzachten door een betekenisvol afscheid te begeleiden. Uiteindelijk hoop ik dat mensen na een uitvaart niet alleen verslagen zijn, maar ook iets van troost meenemen.

Wie ben ik?
Ik begon als docent Nederlands voor vluchtelingen en werkte daarna jarenlang in het MBO, waar ik onder andere opleidingen ontwikkelde en grote projecten leidde, bijvoorbeeld rondom duurzame energie en arbeidsmarkttrajecten.
Samen met mijn man heb ik een bed & breakfast in Frankrijk. Inmiddels ben ik vaker in Nederland, onder andere vanwege mijn kleinkinderen, en ben ik me gaan oriënteren op wat ik nog wilde doen. Ik ben iemand die van nature sturend en ondernemend is, maar in dit werk leer ik juist om te luisteren. Daarnaast schrijf ik graag: verhalen over mensen, ervaringen en het leven. Die liefde voor taal en verhalen past goed bij het spreken op uitvaarten.

Wat ik doe?
Ik verzorg bij voorkeur de hele ceremonie: van het welkom tot het slotwoord. In de opleiding is daar ook veel aandacht voor, omdat juist die momenten bepalend zijn voor de toon en afronding van een afscheid. Ook een gesprek bij leven spreekt mij aan, omdat dat een extra dimensie geeft aan het werk.

Hoe werk ik?
Voor mij begint alles met zingeving. In gesprekken met nabestaanden stel ik vragen die helpen om tot de kern te komen: wat ga je missen, wat blijft? Ik geloof dat het belangrijk is om niet alleen het mooie te benoemen, maar ook het echte verhaal te vertellen. Zonder iemand tot een ideaalbeeld te maken. Juist daarin zit zingeving: in wat iemand heeft betekend, wat hij of zij heeft achtergelaten, en wat anderen meenemen in hun eigen leven. Ik zoek naar concrete verhalen en beelden: kleine anekdotes die iemand echt typeren. Niet: ‘hij was een goed mens’, maar: wat deed hij, hoe was hij in het dagelijks leven? Ik probeer altijd een balans te vinden tussen erkenning van het persoonlijke verdriet van de naasten en herkenning voor de rest van de aanwezigen. Zo wordt het verhaal gedragen door iedereen in de zaal.

Hoe kijk ik naar afscheid en de dood?
Ik zie een uitvaart in de eerste plaats als iets voor de nabestaanden. De overledene wordt geëerd, maar het zijn de achterblijvers die verder moeten. Een uitvaart hoeft niet het begin van een rouwperiode te zijn. Na een lang ziekbed of periode waarin je als mantelzorger hebt gefunctioneerd kan het ook zijn dat je al langere tijd in de rouw zit. De uitvaart markeert dan een nieuwe fase in die rouw. In welke fase van rouw de nabestaanden zich ook bevinden, ik ben dienend en hoop iets te kunnen verzachten door een betekenisvol afscheid.
Rouw hoort bij het leven. Het kan mensen breken, maar ook veranderen en verdiepen. Soms zie je dat mensen hun verdriet omzetten in iets waardevols – groot of klein – en dat vind ik krachtig.
Uiteindelijk hoop ik dat mensen na een uitvaart niet alleen verslagen zijn, maar ook iets van troost meenemen. Iets dat hen helpt om het leven weer voorzichtig op te pakken.

BIOGRAFIE
Naam: Jacqueline Bijlsma
Woonplaats: Gelderland
Spreker sinds: 2026
Talen: Nederlands, Engels, Frans, Duits, basis Spaans
Beroep: voormalig docent en projectleider