Niet voor iedereen?

Hoe kijk ik nu naar het leven? Wat is belangrijk voor mij? Waarom overkomt dit mij? Iedereen kan verstrikt raken in het leven en met levensvragen kampen. Vragen die kunnen opkomen bij een heftige gebeurtenis zoals een relatiebreuk, een overlijden of een ontslag. Of bij crisissen en rampen, zoals de aardbeving in Groningen, de corona- en klimaatcrisis, de toeslagenaffaire of de burn-out epidemie. Met levensvragen kun je terecht bij een geestelijke verzorger. Die richt zich op wat voor jou van waarde is en wat zin en betekenis kan geven. Voor professionele ondersteuning omtrent zingeving en levensbeschouwing ben je bij een geestelijk verzorger dus aan het goede adres! Helaas is geestelijke verzorging, door de huidige overheidsregeling, niet voor iedereen even toegankelijk.

geestelijke verzorging
Beeld door: David Vroom

Wat is geestelijke verzorging?

Wil je met iemand gedachten op een rij zetten, zoek je een klankbord of iemand waar je in vertrouwen jouw verhaal kwijt kan? Dan kun je terecht bij een geestelijke verzorger, die ondersteuning biedt bij levensvragen. Dit hoeven geen concrete (hulp)vragen, problemen of dilemma’s te zijn. Jij bepaalt het onderwerp van het gesprek. Geestelijk verzorgers vertrekken vanuit jouw zingeving en levensbeschouwing. Een geestelijk verzorger heeft aandacht voor wat jou raakt of beweegt en zoekt samen naar wat voor jou van waarde en betekenis is.

Wat houdt humanistisch geestelijke verzorging precies in?

Humanistisch geestelijk verzorgers zijn er voor álle mensen met levensvragen maar zoeken altijd de kracht in de mens zelf. Geestelijke verzorgers werken vanuit een levensbeschouwelijke achtergrond. Een humanistisch geestelijk verzorger is aangesloten bij het Humanistisch Verbond. Ze staan voor medemenselijkheid en aandacht en laten zich inspireren door humanistische waarden als eigenheid, autonomie, gelijkwaardigheid en open waarneming. Humanistisch geestelijk verzorgers (hgv’ers) hebben met elkaar gemeen dat ze een master hebben gevolgd aan de Universiteit voor Humanistiek.

Wat is het verschil met andere zorg?

Geestelijke verzorging richt zich op existentiële of ‘trage’ vragen. Levensvragen over bijvoorbeeld relaties, ziekte, verlies, verlangens en geweld. Op levensvragen zijn vaak geen snelle of medische antwoorden te geven. Het worstelen met levensvragen moet ook niet onnodig gemedicaliseerd of gepsychologiseerd worden. Mensen hebben niet altijd baat bij een doorverwijzing naar een arts of de geestelijke gezondheidszorg (GGZ). Soms heb je een gesprekspartner nodig die de tijd neemt, aandachtig luistert en de juiste vragen stelt zónder direct met oplossingen te komen. Een geestelijk verzorger is een deskundige gesprekspartner die je begeleidt om je eigen situatie, (levens)vragen en uitdagingen onder ogen te komen.

Regeling schiet tekort

Geestelijke verzorging is niet voor iedereen betaalbaar. Volgens de huidige regeling voor ‘geestelijke verzorging thuis’ kunnen enkel vijftig plussers en mensen in de palliatieve fase beroep doen op een vergoeding. Hierdoor worden veel groepen uitgesloten. Hebben getroffenen (hoe jong of oud ook) van de coronacrisis, de toeslagenaffaire of een burn-out niet evenveel recht op geestelijke verzorging?

Geestelijke verzorging is afhankelijk van tijdelijke financiering. Zo is bij de aardbevingsramp in Groningen, veroorzaakt door gaswinning, een tijdelijke subsidie verstrekt voor geestelijke verzorging in de provincie Groningen. Het is uiteraard goed dat de overheid het belang van geestelijke verzorging bij rampen erkent: mensen moeten ergens terecht kunnen met hun existentiële trauma’s en vragen. Minder goed: de ondersteuning is slechts tijdelijk en de voortzetting ervan onzeker. Rampen en crisissen hebben echter langetermijneffecten: ook na het hoogtepunt van een crisis kan je tegen levensvragen aanlopen. Heb je dan geen recht meer op ondersteuning door een geestelijke verzorger? Levensvragen zijn niet tijdelijk: ze horen bij je (hele) leven.

Welke groepen worden uitgesloten?

Onder meer de volgende groepen kunnen vaak nergens terecht met hun levensvragen:

  • Getroffenen van (collectieve) rampen en crisissen. Denk aan de coronacrisis of de overstromingen in Limburg. Geestelijk verzorgers helpen bij het verwerken van existentiële traumas die gepaard gaan met crisissen.  
  • – Systeemslachtoffers. Dit zijn mensen die verstrikt raken in overheidsprocessen waarbij hun leven ontwricht raakt, zoals slachtoffers van de toeslagenaffaire. Door deze ervaringen via geestelijke verzorging te erkennen, wordt een bodem gevormd voor herstel van vertrouwen en het hervinden van het leven als zinvol.    
  • – Werkuitvallers.Het aantal mensen dat uitvalt door psychische klachten of burn-out blijft stijgen. De begeleiding van geestelijke verzorging aan werknemers vergroot het welzijn, doordat het verhaal in alle rust kan worden gedeeld zonder het te problematiseren, medicaliseren of psychologiseren.
  • – Mensen die kampen met morele verwonding. Morele verwonding ontstaat wanneer je waarden en normen in de knel komen door eigen of andermans handelen. Denk aan ambulancepersoneel, nieuwsjournalisten en vluchtelingen. Geestelijke verzorging helpt bij het vergroten van veerkracht en het verwerken van gevoelens van schuld en schaamte.
  • – Jongeren. Uit recent onderzoek van het CBS blijkt dat jongvolwassenen in vergelijking met andere leeftijdsgroepen een lagere mate van zingeving ervaren. Geestelijk verzorgers kunnen een klimaat scheppen waarin jongeren zingevingsvragen kunnen, durven en willen aangaan.  

Kortom: iedereen die nood heeft aan ondersteuning bij levensvragen! Onderzoek laat zien dat mensen meer rust en minder angst ervaren na gesprekken met een geestelijk verzorger. Ze hebben een positievere kijk op het leven, voelen zich beter en gebruiken minder medicijnen.  

Wij willen toegankelijke geestelijke verzorging voor iedereen!
>> Teken onze petitie.

Maak geestelijke verzorging beschikbaar voor jongeren

Er zijn steeds meer jonge mensen die tegen een burn-out aanlopen, worstelen met eenzaamheid en zich neerslachtig en somber voelen. Ook zij hebben recht op ondersteuning bij levensvragen. Helaas is geestelijke verzorging niet voor iedereen beschikbaar, ook niet voor jongeren. Nu kunnen (volgens de huidige regeling voor ‘Geestelijke Verzorging Thuis’) enkel vijftigplussers en mensen in de palliatieve fase beroep doen op een vergoeding. Dat moet anders!

Geestelijke verzorging voor aardbevingsgebied Groningen

Tien jaar na de zware aardbeving in Groningen, veroorzaakt door aardgaswinning, is het duidelijk dat de scheuren in de huizen ook in de mensen zitten. Samen met het Humanistisch Verbond trekken geestelijk verzorgers aan de bel: er is sprake van een existentiële crisis in Groningen. Geestelijke verzorging in het aardbevingsgebied helpt, maar is afhankelijk van tijdelijke financiering. Dat moet anders!

Meer informatie:

Oproep aan minister Helder

Samen met levensbeschouwelijke organisaties en instituten trekken we op richting minister Conny Helder met de boodschap: maak geestelijke verzorging voor iedereen beschikbaar. Lees hier de gezamenlijke brief aan minister Helder. 

Om onze oproep aan de minister meer kracht bij te zetten, willen we zoveel mogelijk handtekeningen verzamelen onder de petitie ‘Geestelijke verzorging voor iedereen!’. Heb jij nog niet getekend? Doe dit nu!

Geestelijke verzorging voor iedereen! Teken onze petitie.

Voor existentiële vragen en pijn helpen geen medicijnen of een zware diagnose. Geestelijke verzorging helpt wel, maar is niet voor iedereen toegankelijk. Teken voor geestelijke verzorging voor iedereen!