Abortus

Abortus

Als je als vrouw in Nederland abortus overweegt, word je bij je keuze vaak beïnvloed door gehamer op schuld, schaamte en taboe. Daarnaast kent de overheid onevenredig veel geld toe aan christelijk gekleurde keuzehulpverlening bij abortus.

Het Humanistisch Verbond wil abortus uit de taboesfeer halen, maar ook de regering scherp houden. Want elke vrouw is baas in eigen hoofd en heeft recht op een eigen keuze. Maar vooral: eerlijke, onafhankelijk begeleiding en laagdrempelige zorg. De begeleiding moet transparant zijn en vrouwen helpen bij hun lastige keuze. Hoe die dan ook uitpakt. In dit dossier vind je achtergronden, feiten en cijfers én verhalen van de vrouwen (en mannen) om wie het gaat.

Wil je onze campagne steunen?

Dan kun je twee dingen doen.

Onze campagne  #baasineigenhoofd heeft veel aandacht in de media. Check de het op de pagina #baas in eigen hoofd in de media.

Achtergrond / In de media

Inhoud

Abortus en de wet
Geschiedenis van abortus
Zelfbeschikking en het humanisme
Feiten en cijfers: Nederland
Feiten en cijfers: internationaal
 

Abortus en de wet

  • Nederland heeft sinds 1911 een abortuswet. Vanaf toen is een arts officieel strafbaar als hij een zwangerschap afbreekt. Voor die tijd bestonden geen wetten om het afbreken van een zwangerschap te regelen.
  • In 1971 werd de eerste abortuskliniek opgericht, in rap tempo gevolgd door talloze anderen. De overheid paste ‘gedoogbeleid’ toe: abortus was illegaal, maar werd niet vervolgd. Dit beleid volgde de vrijere seksuele moraal in de samenleving.
  • Sinds 1984 is er een Wet Afbreking Zwangerschap die abortus toestaat in speciaal daarvoor bestemde klinieken met een verplichte bedenktijd van 5 dagen. Een abortus is legaal tot een zwangerschap van 24 weken.


Geschiedenis

Vanaf de jaren zestig wilden steeds meer mensen zelf beslissen over hun seksuele leven, en dus ook of en wanneer ze kinderen wilden.
In 1971 werd de eerste abortuskliniek opgericht, in rap tempo gevolgd door talloze anderen. Steeds sterker ontwikkelt zich het besef dat een zwangerschap zich toch echt in het vrouwelijke lichaam afspeelt en dat een vrouw over haar eigen lichaam beschikt. Een vrouw moet ‘baas in eigen buik’ zijn!

De overheid paste ‘gedoogbeleid’ toe: abortus was illegaal, maar werd niet vervolgd. Zelfbeschikking van vrouwen werd hiermee erkend.  Naast het recht op zelfbeschikking, is een belangrijke reden om abortus niet langer strafbaar te stellen, medisch van aard. Het is gewoonweg gevaarlijk om abortus te laten plegen door iemand die niet goed weet wat hij doet. Prutsen met breinaalden, zeepsop en andere methoden kan je het leven kosten.

Er groeide in de jaren ‘60 en ‘70 ook een tegenbeweging. Sommige groepen verzetten zich fel tegen wat ze zagen als moord op een ongeboren kind. Ze stonden lijnrecht tegenover onder meer de dolle mina’s en de ‘baas in eigen buik’ beweging. Een moreel conflict dat op veel plekken in de wereld nog steeds bestaat, ook in Europa onder meer in Italië, Malta en Polen.

Zelfbeschikking en het humanisme

Natuurlijk heeft de humanistische levensbeschouwing geen speciale geboden of verboden voor seksualiteit, anders dan degenen die uit een respectvolle omgang met elkaar vloeien. Seksualiteit is een persoonlijke keuze. En is pas onderdeel van een maatschappelijke en wettelijk moraal als er schade aan personen, zelfbeschikking en de menselijke waardigheid wordt toegebracht.

Abortus zou volgens humanisten geen onderdeel van het strafrecht moeten en de vijf dagen verplichtte bedenktijd voor vrouwen moet worden afgeschaft. Het vooronderstelt immers dat vrouwen de keuze tot een abortus gemakkelijk maken, en een externe autoriteit nodig hebben om zich te gedragen. Humanisten staan achter de 24-wekengrens omdat de foetus dan levensvatbaar is. Daarmee komt de foetus  een zekere mate van menselijke waardigheid toet en kan de beslissing over leven en dood niet alleen meer bij de ouders ligt.

Feiten en cijfers: Nederland

  • De dalende trend in zwangerschapsafbrekingen zet in 2016 door. In 2016 werden in totaal 30.144 zwangerschapsafbrekingen uitgevoerd. Daarvan waren 3.649 behandelingen bij vrouwen die in het buitenland woonachtig zijn en voor de abortus naar Nederland kwamen (12 procent).
  • Uit vervolgonderzoek van de Universiteit Utrecht en het Trimbos-instituut is gebleken dat een abortus ook na 5 tot 6 jaar, geen verhoogd risico geeft op een psychische aandoening. Dit in tegenstelling wat voorstanders van de pro-life wel eens beweren.
  • Het aantal zwangerschapsafbrekingen bij vrouwen die in Nederland wonen was 26.482. In 2016 waren er 659 minder zwangerschapsafbrekingen dan in 2015. Sinds 2000 is er een dalende lijn in het aantal afbrekingen.
  • Het aantal zwangerschapsafbrekingen bij tieners blijft dalen. Sinds 2002 daalt het aantal zwangerschapsafbrekingen bij tieners; dit was ook in 2016 het geval (138 minder dan in 2015).

Feiten en cijfers: internationaal

  • Volgens de World Health Organisation vinden er jaarlijks wereldwijd 22 miljoen onveilige abortussen plaats. Ieder jaar worden in ontwikkelingslanden 7 miljoen vrouwen opgenomen wegens ernstige complicaties door een onveilige abortus. Vrijwel al deze doden hadden door goede seksuele voorlichting, voorbehoedsmiddelen en veilige abortusmogelijkheden, voorkomen kunnen worden.
  • Wereldwijd eindigt één op de vier zwangerschappen in een abortus. In ontwikkelde landen neemt het aantal afgebroken zwangerschappen sinds 1990 gestaag af, terwijl in ontwikkelingslanden het aantal hetzelfde blijft.

Kortom:In landen waar voorbehoedsmiddelen en seksuele voorlichting beschikbaar zijn, is het aantal abortussen sinds 1990 ferm gedaald. Miljoenen vrouwen zouden er baat bij hebben als voorbehoedsmiddelen en voorlichting ook in hun land beschikbaar zijn. En nog eens miljoenen vrouwen zouden er baat bij hebben als ook in hun regio een veilige en fatsoenlijke abortus mogelijk is. Internationaal is nog veel werk te doen.

Bronnen

Jaarrapportage van het ministerie van VWS

Humanistische Canon

Uitzending van Andere tijden

Abortus dossier Fiom

Abortus en psychische gezondheid: Trimbos en Universiteit Utrecht

European Humanist Federation: campagne over vrouwenrechten