‘Waarom in je eentje wakker liggen als het ook samen kan?’
In een wereld van oorlogen, polarisatie en ‘wij versus zij’ kunnen we laten zien dat er wel degelijk eenheid mogelijk is. Dat is wat theatermaker en ‘stand-up filosoof’ Laura van Dolron probeert te bereiken met onder meer het organiseren van slaapstakingen. De derde daarvan vond onlangs plaats in Paradiso, Amsterdam.
‘Het idee voor de slaapstaking ontstond uit een gevoel dat me al lange tijd bezighoudt rondom alles wat er in Gaza gebeurt: ik lig er vaak wakker van. Veel van mijn vrienden hebben hetzelfde, en op een gegeven moment dacht ik: “Waarom doen we niet iets met dat wakker liggen?”’
‘Het is een gevoel dat ik het afgelopen jaar steeds moeilijker vond om te negeren, vooral als ik mijn kinderen in bed leg. Wij gaan dan rustig slapen, terwijl voor anderen de hel begint – en die stopt niet. Het besef van die tegenstelling drukt zwaar, en dat was de motivatie om samen te komen. We willen, symbolisch, samen de nacht doorbrengen, wakker blijven en stilstaan bij wat er gebeurt. Het voelde heel betekenisvol om dat collectief te doen.’
' Het delen van pijn en onmacht verbindt ons en geeft ons kracht. '
‘Niet alleen komen er verschillende mensen spreken en wordt er door theatermakers, muzikanten en andere artiesten opgetreden, ook is er een open mic, een ruimte waarin ik het publiek uitnodig om hun eigen verhalen en ervaringen te delen. Dat zorgt altijd voor bijzondere momenten van verbinding.’
‘Er is echter ook altijd sprake van spanning, je vraagt je steeds af hoe het zal gaan. We zitten op een emotioneel kantelpunt, en zulke onderwerpen kunnen snel gevoelig worden. Toch heb ik gemerkt dat het delen van pijn en onmacht ons verbindt en uiteindelijk kracht geeft. Telkens opnieuw zie ik dat samenkomen in momenten van kwetsbaarheid ons uiteindelijk sterker maakt.’
Verbinding en gemeenschapszin
‘Ik ben sowieso voortdurend op zoek naar manieren om de verbinding en gemeenschapszin terug te brengen die ik mis sinds de afname van de kerkelijke invloed in de samenleving. Een van mijn recente initiatieven is de ‘Climate Confession Booth’; een soort biechthok voor klimaatschuld. Mensen die zich verdiepen in klimaatproblematiek krijgen vaak te maken met sombere gedachten, schuldgevoelens en angsten. In dit biechthok kunnen ze deze gevoelens met ons delen. Samen met mijn team huur ik een saunahut die we volledig ombouwen; bezoekers gaan met schuld het hokje in en komen er met zelfliefde weer uit.’
' Ik ga mensen voor in het durven tonen van wat je normaal zou verhullen. '
‘Daarnaast geef ik geregeld workshops over kwetsbaarheid. Die vergelijk ik met de ‘sharing circles’ van bijvoorbeeld de Anonieme Alcoholisten, die ik een paar keer heb bezocht. Hoewel ik zelf niet verslavingsgevoelig ben, zijn enkele van mijn vrienden dat wel. Het is een setting waarin mensen vrij kunnen spreken zonder onderbroken te worden. Zelf ga ik mensen voor in het durven tonen van wat je normaal zou verhullen en hoeveel opluchting dat geeft. En hoeveel humor en poëzie er eigenlijk schuilt in datgene waar we constant mee rondlopen en denken niet te kunnen laten zien.’
‘Dat vind ik bij de AA ook altijd zo mooi. Daar zitten echt niet alleen maar dichters, maar het is zo prachtig wat die mensen zeggen, omdat het zo kwetsbaar is en van levensbelang voor hen om te delen waar ze mee worstelen. We zouden eigenlijk allemaal wekelijks zo bij elkaar moeten komen — we worstelen in feite allemaal met verslavingen; we zijn verslaafd aan zelfhaat, schuld, onze kritische innerlijke stem, verslaafd aan ons ego, verslaafd aan ‘doen’, noem het maar op.’
Jezelf verplaatsen in de ander
Hoewel ik mezelf niet per se als humanist beschouw, begrijp ik wel waarom anderen me in die richting zouden plaatsen. In mijn werk en in mijn leven ben ik intensief bezig met het begrijpen van de menselijke werking: hoe ik zelf functioneer, hoe mijn persoonlijke zoektocht zich verhoudt tot het begrijpen van anderen, en hoe het politieke en persoonlijke met elkaar verbonden zijn. Ik denk ook dat het humanisme, net als ik, sterk geëngageerd is en begrijpt dat de mens verbonden is met alle levende wezens op aarde. Dat is voor mij een fundamentele waarde.’
' We lijken meer op elkaar dan dat we van elkaar verschillen. '
‘Tijdens de slaapstaking, die we eerder in Den Haag en Nijmegen organiseerden, is het overigens niet zo dat iederéén uit de maatschappij aanwezig is. We spreken ons bewust uit tegen die misstanden die in Palestina plaatsvinden en daar komen met name gelijkgestemden op af. Tegelijkertijd merk je dat iedereen klaar is met al die polarisatie. Op die manier zoeken we steun bij elkaar, ten tijde van al deze afschuwelijke gebeurtenissen – ook om daar weer moed uit te putten om vervolgens weer de wereld in te kunnen gaan.’
‘Samen moeten we het doen. En we lijken meer op elkaar dan dat we van elkaar verschillen, dat vergeten we soms. Dat merk ik continu weer op het toneel, waar ik met name zoek naar die verbinding door middel van me kwetsbaar openstellen: of ik nu vertel over paniekaanvallen, scheiden of de soms moeizame relatie met ouders. Of je nu PVV’er of SP’er bent, daarin schuilt herkenning. Opinies en meningen drijven ons uit elkaar, maar deel je iets persoonlijks, dan hebben jij en je buurman opeens veel meer gemeen dan je dacht.’
Je kan Laura boeken voor coaching en live columns op www.lauravandolron.com en in 2025 gaat ze toeren met haar nieuwe voorstelling ‘Niks Nieuws’.
