In memoriam: Marco Oostdijk
Maandag 10 november overleed Marco Oostdijk. Zijn overlijden is een groot verlies voor het Humanistisch Verbond als vereniging.
Marco was een strijder, maar altijd met zachtheid voor de mens. Hij stond voor zijn overtuigingen, niet voor zichzelf, maar voor de zaak — voor een humanisme dat kritisch, betrokken en voortdurend in ontwikkeling is.
Marco was van huis uit socioloog en studeerde af in Leiden. Hij begon zijn loopbaan als beleidsadviseur voor verschillende organisaties en was al vroeg betrokken bij het Humanistisch Verbond, onder andere bij de oprichting van de UvH en het overleg daarover met het ministerie.
Hij zette zich in voor de Humanistische Alliantie, de koepel die de samenwerking tussen humanistische organisaties vormgaf, en bedacht de naam Humanifest, die nog altijd wordt gebruikt voor de vieringen rondom Wereldhumanismedag.
Tijdens de coronaperiode in 2020 trok Marco met collega’s het land door om te luisteren naar de achterban. Uit die gesprekken groeide de heroriëntatie op het gedachtengoed van Jaap van Praag — die het had over ‘de natuurlijkheid van de mens als onderdeel van de kosmos’. In andere woorden: een mensbeeld waarin de mens niet boven, maar in de natuur staat. Dat inzicht werd de kiem van het thema Ecohumanisme, waarvoor Marco zich onvermoeibaar inzette.
Als lid van de landelijke werkgroep Ecohumanisme pleitte hij voor een verschuiving van een antropocentrisch naar een ecocentrisch wereldbeeld: van ego naar eco. In zijn essays Uitdagingen voor het Humanisme in crisistijden riep hij op tot reflectie, weerbaarheid en praktische actie — met de mens als onderdeel van een groter geheel.
Marco viel op. Door zijn stelligheid, soms ook door een prikkelende provocatie. Maar altijd stond hij in het teken van verbinding — die diepe menselijke verbinding die het hart vormt van het humanisme. Of je het nu met hem eens was of niet, wie met Marco te maken had, raakte geraakt. Hij liet een blijvende indruk achter.
We zullen hem missen — om zijn vernieuwende ideeën, zijn vasthoudendheid en zijn geloof in een humanisme dat nooit stilstaat, maar zich steeds opnieuw blijft ontwikkelen. Zijn inzichten en ervaringen heeft hij bovendien vastgelegd in zijn boek Pionieren en Bruggenbouwers. Tussen Humanisme, Vrijzinnigheid en Religies (2019, uitgever Papieren Tijgers), dat een blijvende bron van inspiratie is.
Onze gedachten gaan uit naar zijn dierbaren, vrienden en iedereen die hem kende en met hem heeft samengewerkt.
