Socrateslezing 2026 – Democratie onder druk: wat kunnen we leren? 

4 maart 2026 | 19:15 – 22:30 | Theater Diligentia, Den Haag 

Hoe blijf je menselijk wanneer de politiek verhardt? Hoe houd je vast aan democratische waarden wanneer de democratie zelf onder vuur ligt?

In ons jubileumjaar van 80 jaar Humanistisch Verbond staan we stil bij onze rol als humanisten in de democratie. Wat hebben we geleerd? Waar kunnen we groeien? En hoe gaan we de komende jaren verder?

Tickets bestellen – vanaf €10 

Wat JE KAN VERWACHTEN

Een avond die uitdaagt én verbindt
In een tijd van autoritaire bewegingen en democratische spanning nodigen we uit voor een eerlijk, menselijk gesprek. Door stil te staan waar alles polariseert. Door het gesprek te kiezen waar muren worden opgetrokken. Door zachter te worden wanneer de politiek verhardt. Door niet weg te kijken, maar dichtbij te blijven bij wat democratie van ons vraagt als mensen.

Deze avond is meer dan een lezing; het is een gedeelde ervaring. Van foyer-gesprekken tot momenten van stilte, van panel tot nazit: samen onderzoeken we wat democratie van ons vraagt als mensen.

Geen makkelijke antwoorden, wel verhelderende vragen. In de geest van Socrates: door kritisch te vragen komen we dichter bij de waarheid.

Lezing Sheila Sitalsing
Wat staat ons te doen in een tijd van autoritaire en antidemocratische politiek? Wat is er nodig om de democratische cultuur te onderhouden? Sheila Sitalsing neemt je mee in een scherpe, essayistische verkenning van de uitdagingen van dit moment.

Panel met Sheila Sitalsing, Robbert Bodegraven en Sarah de Lange
Drie perspectieven op democratie, humanisme en de uitdagingen van nu. Waar waarden en macht elkaar raken.

Ruimte voor bezinning
Tussen alle woorden door nemen we tijd voor stilte. Even overdenken wat er gezegd is en welke gedachte je wil vasthouden.

Jij bent onderdeel van het gesprek
Van de eerste minuut tot het laatste woord: jouw vragen, twijfels en inzichten maken deze avond compleet.

 Tickets zijn hier te koop

PROGRAMMA

19:15 | Inloop & gesprek
Start alvast het gesprek in de foyer. Welke rol hebben humanisten in het verdedigen van de democratie?

20:00 | Opening
Welkom en kader: waarom dit gesprek nu?

Lezing Sheila Sitalsing
Scherpe analyse met ruimte voor zelfreflectie en gesprek

Panel
Sheila Sitalsing, Robbert Bodegraven, Sarah de Lange in gesprek

Jouw vragen
Het publiek aan zet: welke vraag blijft voor jou staan?

Afsluiting
Wat nemen we mee naar morgen?

21:45 | Nazit
Het gesprek gaat door in de foyer

Sprekers

Sheila Sitalsing

Sheila Sitalsing (Paramaribo, 1968) is journalist, columnist en schrijver.
Ze werd geboren in Suriname, groeide op Curaçao op, en studeerde Economie in Rotterdam. Vanaf 1993 heeft ze gewerkt als journalist voor het Rotterdams Dagblad, Elsevier en de Volkskrant op de financieel-economische en politieke redacties.

Tot aan de zomer van 2022 schreef ze 11,5 jaar lang drie keer per week een column in de Volkskrant over politiek en economie. Voor die stukken kreeg ze de Heldringprijs voor beste columnist van Nederland. In 2024 ontving ze een eredoctoraat van de Universiteit voor Humanistiek voor haar bijdragen aan het publieke debat.

Tegenwoordig schrijft ze over politiek voor de Volkskrant, maakt nieuwspodcasts, presenteert bij Met het Oog op Morgen en schrijft essays voor diverse media. Auteur van meerdere boeken, waaronder Mark, portret van een premier (2016), Dagboek van een krankzinnig jaar (2021) en Waar ik me voor schaam (2025), dat de shortlist haalde voor de Boekenbonprijs 2025.

Ze is lid van de Raad voor de Journalistiek en heeft verschillende bestuursfuncties in de culturele sector.

Sarah de Lange

Sarah de Lange is hoogleraar Nederlandse politiek aan het Instituut voor Politieke Wetenschappen.
Haar onderzoek richt zich op nieuwe maatschappelijke en politieke scheidslijnen, de daarmee samenhangende opkomst van uiterst rechts en de invloed van deze stroming op het functioneren van de democratie. Ze levert regelmatig bijdragen aan internationale en nationale mediaproducties die zich onder meer richten op de Nederlandse politiek, de opkomst van uiterst rechts en de staat van de liberale democratie in West-Europa.

Robbert Bodegraven

Robbert Bodegraven is directeur van het Humanistisch Verbond.
In zijn rol bij het Humanistisch Verbond zet hij zich in voor het versterken van de democratische cultuur en het bevorderen van dialoog in een gepolariseerde samenleving.
Hij spreekt regelmatig over de rol van humanistische waarden in tijden van maatschappelijke spanning en de vraag hoe we verbinding kunnen houden zonder onze principes los te laten.

Fadoua Alaoui

Fadoua is moderator en anchor.
Sinds ze als ‘anchor’ van het dagelijkse t.v.-programma bij Nos Pais Television met presenteren begon, modereert zij intussen al jaren een grote verscheidenheid aan evenementen in Nederland.
Door haar Marokkaanse roots, wonen in het buitenland en haar talenkennis, is ‘Human Interest’ één van haar grootste passies geworden.
Op zoek naar overeenkomsten en herkenning, creëert zij begrip voor de ‘ander’.

PRAKTISCHE INFORMATIE 

Locatie: Theater Diligentia
Lange Voorhout 5, 2514 EA Den Haag

Tickets

Er is een beperkt aantal plaatsen beschikbaar.

80 JAAR HUMANISTISCH VERBOND 

Deze Socrateslezing is onderdeel van ons jubileumjaar. Tachtig jaar geleden kozen we ervoor om te beginnen bij de mens zelf. Vandaag vragen we ons af: hoe kunnen we onze democratische waarden het beste uitdragen? Door stil te staan, het gesprek te kiezen en dichtbij te blijven – bij onszelf én bij elkaar.

Dicht bij jezelf, dicht bij de ander. Vandaag. Al 80 jaar. Nog 80.

Wat is de Socrateslezing?

De Socrateslezing geeft commentaar op maatschappelijke ontwikkelingen vanuit een humanistisch perspectief. Bekende Nederlandse – en internationale – schrijvers, filosofen, wetenschappers en kunstenaars, zowel denkers als doeners, gaven de lezing.

De eerste werd gegeven in 1984. Wetenschappers, filosofen, journalisten en publicisten hielden sindsdien de Socrateslezing, waaronder Hans Achterhuis, Anil Ramdas, Stine Jensen, Beate Roessler & Britta Böhler, Vincent Icke, Susan Neiman, Maajid Nawaz en meer. Een overzicht vind je hier.