OdenseThuis dicht de kloof tussen thuis en verpleeghuis

17 oktober 2018

OdenseThuis dicht de kloof tussen thuis en verpleeghuis

Door Saskia Markx

De zorg voor mensen met dementie móet beter. De winnaar van Human Included-Prijs 2018 Juliette van Gelder dicht de kloof tussen thuis en verpleeghuis met OdenseThuis. Mantelzorgers zijn daarbij cruciaal. Op 15 oktober ontving ze daarvoor de prijs in een vol Arminius in Rotterdam.

Huilend deed een mantelzorger tijdens de finale van In de Leeuwenhoek on tour haar verhaal. De mensen in de volle zaal van Arminius stemden hevig in: “De zorg voor onze medemens met dementie móet beter." De winnaar van de Human Included-Prijs 2018 weet hoe, maar nog niet waar. Hopelijk brengt de prijs haar dichterbij een locatie.

Van Gelder blijft met haar initiatief OdenseThuis dicht bij huis: haar man heeft dementie en de benodigde zorg was niet voorhanden. Ze is dan ook ‘ongelofelijk blij’ met de prijs.

De prijs was nodig, hard nodig, vonden het Humanistisch Verbond, samen met Stichting Humanitas Rotterdam en de Universiteit voor Humanistiek. Zij stuurden de jury onder leiding van dementiespecialist Anne-Mei The op pad om te zoeken naar initiatieven die mensen met dementie centraal stellen. En de zorg afstemmen op hun behoeften en die van hun naasten. Geen gevestigde instituten die ‘de neiging hebben te stollen’ maar ‘bottum-up, kwetsbare initiatieven die wel de broodnodige vernieuwing brengen’.  Een intiatief dat past bij het humanisme en de filosofie van de Human Included-Prijs

Impact

Ruim 270.000 mensen in Nederland lijden aan een vorm van dementie. In 2040 zijn dat er een half miljoen. Feitelijk betekent dat, dat íedereen te maken krijgt met dementie. Wat de impact is van deze ziekte op de persoon en zijn of haar omgeving is soms nauwelijks te beschrijven.Tijdens de grande finale afgelopen maandag van In de Leeuwenhoek on Tour, vertelden betrokkenen erover: dilemma’s, verdriet en pijn met als overtreffende trap het immense schuldgevoel van veel mantelzorgers als zij zich realiseren dat het thuis niet meer kan. 

 

Terug naar het kleine

Drie genomineerden streden om de prijs. Alle drie hebben ‘huis’ of ‘thuis’ als concept of praktijk: WarmThuis, OdenseThuis, Huis van de Tijd. Dat is geen toeval, weet de jury: “we lijken terecht moe te worden van groot, overkoepelend, alles strak georganiseerd. De vernieuwing ligt in een terugkeer naar het kleine, het eigenlijke leven. Deze ‘thuis’- en ‘huisconcepten’ zijn essentieel voor mensen met dementie. Niet alleen kunnen zij net als anderen letterlijk hun thuis kwijtraken, dementie maakt dat je grip verliest op je omgeving, jezelf en je levensverhaal. De genomineerde initiatieven komen tegemoet aan de behoeften die dan ontstaan.”  Lees het juryrapport

Dicht de kloof

Waarom OdenseThuis? Anne-Mei The: “Omdat het zo’n prachtig voorbeeld is van mantelzorgers die zeggen ‘wij kunnen het ook!’ Bijzonder krachtig aan dit concept is, dat het hiervoor ruimte zoekt in een grote stad als Amsterdam, vanuit de wens van mensen om gewoon in hun eigen stad te blijven wonen.” OdenseThuis wil de kloof dichten tussen thuis en het verpleeghuis, één van de dilemma’s* die in de documentaire aan de orde komt. Het is een veelbelovend initiatief dat een zetje in de rug verdient."

OdensThuisl linkt aan het beproefde Odensehuis ‘en dat is een grote meerwaarde’. Juist die relatie geeft een nieuw perspectief op alle levensfasen en de gehele keten van ondersteuning, die iemand met dementie nodig heeft. OdenseThuis wil het mogelijk maken dat coördinatoren, vrijwilligers, zorgmedewerkers, duurzamer participeren in het leven van mensen met dementie en waar mogelijk ook met mensen ‘mee verhuizen’.

 

Human Included Prijs - overzicht

 

Publiek Human Included Prijs      

 

 

Over de prijs

De prijs bestaat uit een beeld en ondersteuning vanuit het netwerk van het Humanistisch Verbond en Stichting Humanitas Rotterdam. Ook heeft de jury toegezegd dit en de andere initiatieven te ondersteunen met de eigen expertise en het eigen netwerk.

Over de jury  

  • Anne-Mei The - Juryvoorzitter, hoogleraar dementie en langdurige zorg
  • Marco Blom  - Interim-directeur Stichting Alzheimer Nederland.
  • Carin Gaemers - Onderzoeker, met Hugo Borst auteur van Scherp op ouderenzorg
  • Marcelle Mulder - Humanistisch geestelijk verzorger, auteur van Op bezoek bij een dierbare met dementie
  • Adelheid Roosen - Theatermaker, initiatiefnemer Alzheimerfluisteren

*In de Leeuwenhoek on Tour, gebaseerd op de gelijknamige HUMAN-documentaire met Adelheid Roosen en Hugo Borst, behandelt vijf dilemma’s:

  1. De overgang van huis naar zorginstelling en wat dat doet met de persoon die lijdt aan dementie en de partner;
  2. De verveling in zorginstellingen
  3. De rol van de mantelzorger
  4. De spanning tussen autonomie, de gewenste vrijheid van een bewoner en veiligheid voor diezelfde persoon, zijn of haar omgeving en het personeel. 
  5. Omgaan met intimiteit en seksualiteit.

Beeld: Johannes Abeling
Video met dank aan omroep Human