Gaan waar militairen gaan, al 50 jaar

28 augustus 2014

Gaan waar militairen gaan, al 50 jaar

Door Saskia Markx

“Gaan waar militairen gaan, om samen te bouwen aan het leven. Als vrije geesten, als zorgzame mensen. Ik dank mijn zendende instantie, voor die opdracht, ik dank mijn krijgsmacht voor die mogelijkheid en ik dank mijn land voor die vrijheid.”

Met deze woorden eindigde Hoofdkrijgsmachtraadsvrouw Ingeborg Takken haar toespraak. Op woensdagavond vierde de dienst geestelijke verzorging bij defensie zijn 50-jarig bestaan. Zo’n 300 genodigden gestoken in uniform of tenue de ville luisterden aandachtig naar de toespraken, dansten licht mee op de Your Song-nummers van Pine Bluff ft. Brat Spitt, My Favorite Scar, Maame Joses, Joep van Geffen, Qeaux Qeaux Joans, Aniek Maren en Debra Jade en ontvingen het boekje Humanisme, overlevingsgids voor zelfdenkers.

Humanisme

Het eerste exemplaar ervan overhandigde Boris van der Ham, voorzitter van het Humanistisch Verbond, de zendende instantie van de humanistisch geestelijk verzorgers aan Ingeborg Takken. In het boekje staat een heldere uitleg van wat humanisme is, uitgelegd in tien termen, losjes geïnspireerd op de 'postulaten' van Verbondsoprichter Jaap van Praag: toevallig, volledigheid, bestaan, ervaarbaarheid, redelijkheid, vrijheid, gelijkheid, natuurlijkheid, dynamisch, verbondenheid.   

De artiesten van Your Song in concert zongen de verhalen van ‘hun’ militairen. En dat is waar het om gaat. In het dagelijkse werk van de geestelijk verzorgers. Takken: “Dat staat centraal, het verhaal van militairen, het verhaal van mensen. Wat wij als geestelijk verzorgers willen, is samen bouwen aan het verhaal van het leven. Een góed leven, dat een mens zelf vorm en betekenis mag geven. In persoonlijke vrijheid en zorg voor elkaar. Dat lukt je niet alleen. Daarbij hebben mensen andere mensen nodig. Voor steun en troost, voor inspiratie en moed. En ook om te weten wat die woorden eigenlijk betekenen.”

Levensbeschouwelijke identiteit

Die vraag is actueler dan ooit meent Takken. “De wereld beweegt en iedereen deint mee. Een goed ontwikkelde, levensbeschouwelijke identiteit is van cruciaal belang om overeind te blijven. Als staat, als organisatie en als individu. Wie ben jij, waar sta je voor, hoe wil je leven?"

Op 1 september 1964 gingen vijf humanistisch geestelijk verzorgers aan de slag. Harry Lips, Jan Troost, Dolf Zoetbier, Henk van Sandwijk en Seine van de Belt. De omstandigheden waren destijds nogal anders dan nu, vertelt Takken. “Zij begonnen in een lastige tijd met soms taaie weerstand. Humanisme was voor velen aantrekkelijk, maar daarmee ook gevaarlijk. Om gebruik te maken van humanistisch geestelijke verzorging moest je in ieder geval een getekende verklaring inleveren, ondertekend door je ouders."

Behoefte

Inmiddels werken 38 humanistisch geestelijk verzorgers voor een veel kleinere expeditionaire krijgsmacht van beroepsmilitairen. Zij gaan waar militairen gaan: op oefening, in de kazerne, op missies en in het veld bij rampen als die met MH17. Boris van der Ham: 'Recent onderzoek laat zien dat het percentage militairen dat behoefte heeft aan humanistisch geestelijke verzorgers nog steeds stijgt en we wachten op een besluit van de minister om daar ook ruimte voor te maken. De hoeveelheid humanistische raadslieden moet nodig worden aangepast aan de grote behoefte.'  

Verder verdiepen

Luister naar het interview met Ingeborg Takken in het Radio 1-programma Met het oog op morgen

Voor een impressie van Your Song in concert kunt u een fotostream bekijken.

De foto is van Valerie Kuypers