Sjoerd Schaaf
Spreker
Als geschiedenisleraar stond ik voor de klas en vertelde ik over de grote namen uit de geschiedenis. Als spreker bij uitvaarten zijn de geschiedenissen kleiner, maar even interessant.
Wie ben ik?
Als geschiedenisleraar stond ik voor de klas en vertelde ik over de grote namen uit de geschiedenis, als spreker bij uitvaarten zijn de geschiedenissen kleiner, maar even interessant. Ik schrijf verhalen in historische tijdschriften, waarin ik het leven en de betekenis van mensen beschrijf tegen de achtergrond van de tijd waarin ze geleefd hebben. Dat doe ik bij uitvaarten ook.
Wat doe ik?
Ik begeleid de hele dienst, ben beschikbaar voor het Gesprek bij leven en teken het levensverhaal op. Een goede uitvaart moet passend zijn. Ik heb een keer een uitvaart gedaan van een man die nogal druk was. Het stiltemoment aan het einde van de dienst werd vervangen door een lied van Jochem Myer. De persoon in kwestie was volgens de nabestaanden nog geen minuut stil geweest in zijn leven, dus vonden ze een stiltemoment niet zo passend.
Hoe werk ik?
Na het condoleren laat ik de familie praten, nog zonder dat ik begin met schrijven. Er is altijd grote behoefte om te vertellen hoe het de laatste dagen is gegaan, het ziekbed, het overlijden. Op een gegeven moment vraag ik: vinden jullie het goed als ik de touwtjes van het gesprek in handen neem? Ik vertel kort iets over mezelf, omdat je toch in de week die volgt intensief met elkaar te maken hebt. Dan loop ik zakelijk de dienst na: wat verwachten jullie van mij? Zijn er andere sprekers? Welke muziek willen jullie horen? In veel gevallen willen mensen een levensverhaal. Soms willen ze alleen de kernbegrippen van de overledene benoemen, waarden, die voor hem of haar belangrijk zijn geweest. Daar spring ik graag op in. Zo heb ik een uitvaart gedaan van een man die overtuigd humanist en overtuigd sociaaldemocraat was geweest. Begrippen als rechtvaardigheid en verantwoordelijkheid waren belangrijk voor hem. In samenspraak met zijn vrouw heb ik als rode draad voor het verhaal het thema ‘rode draad’ gekozen. Op de kaart had zijn vrouw een rode draad afgebeeld, op de kist had ze een zelf gebreide rode draad gelegd. In mijn verhaal heb ik gesproken over de rode draad in zijn leven. Ik houd van dit soort rituelen en symboliek.
Hoe kijk ik naar afscheid en de dood?
De dood overkomt ons allemaal. Wel kun je van tevoren een aantal dingen over je leven op papier zetten. Ik zeg altijd tegen de mensen waar ik kom: jullie hebben nog een lange weg te gaan om te leren leven met dit verlies. Wat ik kan doen is jullie een zetje geven in hopelijk de goede richting. Veel meer dan dat pretendeer ik niet.
Als nabestaanden worstelen met de rouwverwerking maak ik ze attent op Humanitas. Daar zijn praatgroepen, lotgenotengroepen en worden er cursussen gegeven in omgaan met verlies en rouw.
BIOGRAFIE
Naam: Sjoerd Schaaf
Woonplaats: Twello
Spreker sinds: 2014
Talen: Nederlands, Engels, Duits, Fries
Beroep: geschiedenisleraar