Leontine van den Bos

Spreker en celebrant

De dood, net als het leven, is een groot mysterie. Nauwelijks te benoemen zijn alle emoties die met het afscheid van een dierbare gepaard gaan. Ik wil daar graag aandacht aan geven.

Wie ben ik?
Ik ben Leontine, 68 jaar, en heb altijd in de media gewerkt. Een paar jaar geleden volgde ik de opleiding tot Celebrant aan de Universiteit voor Humanistiek. Ik heb die opleiding afgerond en vervolgens de keuze gemaakt om mij als celebrant (letterlijk: de vierder van belangrijke momenten) dienstbaar te maken bij het afscheid van het leven. In die rol heb ik uiteenlopende uitvaartceremonies begeleid.

Ik draag graag bij aan persoonlijke, betekenisvolle uitvaarten vanuit de waarden van het humanisme. Ik ben katholiek opgevoed, dus vertrouwd met rituelen. Ik ben niet kerkelijk meer, wel spiritueel; ik noem mijzelf spiritueel humanistisch.

Wat doe ik?
Als ik mag voorgaan tijdens een uitvaart, wil ik graag weten én voelen wat voor de geliefden van de overledene essentieel is. Ik ga met hen in gesprek, stel veel vragen, en probeer samen met de nabestaanden een afscheidsceremonie te creëren met daarin alle elementen die voor hen van belang zijn. Dat kan een omvangrijk levensverhaal zijn, muziek of eigen muziek, een bijdrage van kleinkinderen, een ritueel dat symbool staat voor degene die is overleden; alles waarmee de uitvaart uniek, waardevol en ook troostvol kan maken is belangrijk. 

Hoe werk ik?
Met alle kennis die ik heb opgedaan over de overledene, en alle wensen die zijn uitgesproken t.a.v. de uitvaart, maak ik een draaiboek waarin zorgvuldig alle elementen van de ceremonie een plek krijgen. Ik zorg voor een warm woord van welkom, waarbij iedereen zich uitgenodigd voelt om de uitvaart mee te maken. Desgewenst draag ik het levensverhaal voor, dat door mij, of door een geliefde van de overledene wordt geschreven. Ik zorg voor een eenheid in het geheel, door alle teksten, muziek en eventuele rituelen met elkaar te verbinden, sprekers aan te kondigen en te danken en door korte, zelfgeschreven overkoepelende teksten toe te voegen. Dat kunnen ook citaten zijn, veelal uit de filosofie of poëzie, die gaan over sterfelijkheid  en afscheid.

Hoe kijk ik naar afscheid & dood?
De dood, net als het leven, is een groot mysterie. Nauwelijks te benoemen zijn alle emoties die met het afscheid van een dierbare gepaard gaan. Ik wil daar graag aandacht aan geven. Naast de belangrijke, persoonlijke aandacht voor de overledene, is er namelijk ook een ‘overstijgende’ emotie die we allemaal ervaren tijdens een uitvaart: de dood (die wij allen tegemoet gaan) en het afscheid (dat ons samenbrengt en ons raakt).

Ik wil daarin graag verdieping bieden,  bijvoorbeeld duiding vanuit de filosofie of de psychologie; ik wil de taal van de poëzie laten klinken, en zelf proberen in woorden te vangen wat we collectief ervaren tijdens een uitvaartceremonie van iemand die ons dierbaar, bekend of vertrouwd was. Stilstaan bij wat we niet kunnen bevatten, de dood, het verdriet om de plotse afwezigheid van de geliefde, het zijn emoties waarmee we verder (moeten) leven. En die we met elkaar delen en beleven tijdens een uitvaart.

Biografie
Naam: Leontine van den Bos
Woonplaats: Haarlem
Spreker sinds: 2022
Talen: Nederlands, Engels, Frans, Italiaans
Beroep: Hoofdredacteur Margriet, nu met pensioen