Direct naar de inhoud
Humanistisch Verbond , go to home

‘Ook in uniform mag je menselijk blijven’

Hoe blijf je dicht bij jezelf en de ander in een wereld vol oorlog en conflicten? Laat je inspireren door Ank van Harinxma, humanistisch raadsvrouw bij Defensie.

‘Als humanistisch raadsvrouw bij Defensie begeleid ik militairen die rondom oorlog en vrede hun werk doen. Uiteindelijk hopen we samen een bijdrage te leveren aan vrede.

Bij mijn werk bij de Militaire Inlichtingen-en Veiligheidsdienst heb ik te maken met mensen die zicht houden op dreigingen tegen Nederland en mogelijke dreigingsscenario’s analyseren. Het is vaak technisch werk, dat voor het merendeel in een kantoor­omgeving plaatsvindt.

Een mogelijk beroepsrisico daar kan morele slijtage zijn. Mensen moeten soms dingen doen waarbij ze zichzelf – gelukkig! – de vraag stellen: klopt dit wel? Wat voel ik hierbij, wat vind ik hiervan? Het kan al ingewikkeld zijn als je bepaalde informatie hebt die je – omdat daar geen toestemming voor is – niet mag delen met een partnerdienst, terwijl het voor die dienst wel zeer relevante informatie is. Het kan ook zijn dat je moet samenwerken met internationale partners die onder een regering staan waarmee jij persoonlijk grote moeite hebt, bijvoorbeeld vanwege hun schendingen van mensenrechten.

Over dit soort kwesties kun je moeilijk met anderen praten, want je werkt onder strikte geheim­houding: je mag zelfs thuis niet vertellen waarmee je bezig bent. Maar ik heb dezelfde veiligheidsscreening als zij ondergaan en heb bovendien het ambtsgeheim. Bij mij zijn hun geheimen dus veilig.

' Zonder oordeel luister ik naar militairen en geef ik aan dat een mens mag twijfelen, onzeker en angstig mag zijn. '

Wat mij interesseert is hoe mensen zich gedragen in ingewikkelde omstandigheden. Hier bij Defensie zie ik hoe jonge mensen voor het uniform kiezen en dan twee jaar later ineens in een oorlogsgebied kunnen staan. Dat kan hard aankomen. Je kunt niet altijd de consequenties van je keuzes overzien. Toen ik twintig jaar geleden bij Defensie begon, kozen mensen vaak uit idealisme voor het leger: om anderen te helpen, om de wereld beter te maken. Dan denk je niet meteen aan oorlog. Dat is nu wel anders.

Wat me opvalt is dat mensen bij Defensie doeners zijn. Als de doorsneemens een stap terugzet, zet een militair juist vaak een stap naar voren en vraagt: wat kan ik betekenen? Dat raakt me iedere keer weer. Ik heb jonge mensen trots zien terugkeren uit Afghanistan. Daar hadden ze – onbewust – een toets doorstaan; een toets van kracht, moed en uithoudingsvermogen. Maar er kwamen ook militairen met beschadigingen terug; sommige gaven het hoogste offer.

Als humanistisch raadsvrouw luister ik zonder oordeel naar de militairen en geef ik aan dat een mens mag twijfelen, onzeker mag zijn. Een mens mag ook angstig zijn. Kortom: dat je ook in uniform menselijk mag blijven. Je blijft mens door te blijven nadenken, door te blijven voelen, te blijven twijfelen. Je bent geen machine zonder geweten. Een van de pijlers van het Humanis­tisch Verbond is: “Vrij denken, samen leven”. Daar kan ik goed mee uit de voeten.‘

Liddie Austin
Liddie Austin
Journalist voor magazine HUMANIST

Fotografie: Linelle Deunk

Gratis special: Oorlog, vrede & verzet

Elke oorlog legt pijnlijk bloot hoeveel leed wij elkaar kunnen aandoen. Tegelijk roept het een ongemakkelijke vraag op: wie wil jij zijn als alles op scherp staat? Laat je in de nieuwe HUMANIST inspireren door denkers en doeners als dichter Nisrine Mbarki Ben Ayad en hoogleraar Rob de Wijk, en ontdek hoe zij vorm geven aan klein én groot verzet tegen oorlog.

HUMANIST prikkelt de geest met journalistieke interviews, verdiepende essays en verhalen van mensen over menselijkheid. Vul het formulier in en krijg het tijdschrift gratis thuisgestuurd!


Deel deze pagina

A list of posts

  • Waar houdt het zelf op? Lev Avitan op Humanisme Live!

  • Waarom je de Avond van de Dood niet wil missen

  • Vacature: Humanistisch Geestelijk Verzorger