Een van de beroemdste humanisten ter wereld is de Rotterdammer Desiderius Erasmus. Hij legde in Nederland de basis voor kritisch nadenken over achterhaalde denkbeelden. Ook was hij een warm pleitbezorger voor vergaren van kennis.

In de 16e en 17e eeuw waren er vele denkers die kritisch waren over het functioneren van de kerk, en religieuze dogma’s in het bijzonder. In de 17e eeuw kwam de Amsterdammer Benedict de Spinoza met radicale ideeën over ethiek, en een alternatieve visie op God. Hij zag God niet als iemand die persoonlijk de wereld aanstuurde, maar als het woord dat we gebruiken om de natuur te omschrijven.

In de Nederlanden van de 17e en de 18e eeuw heerste er een relatief vrije atmosfeer, en veel denkers uit het buitenland kwamen hierheen om te discussiëren en boeken te publiceren. In de 19de eeuw werd het denken steeds meer losgekoppeld van godsdienst. Vrij denken en humanisme was zelfstandig geworden. De eerste organisaties werden opgericht om humanistische gedachtegoed vorm te geven.

Oprichting Humanistisch Verbond

Na de Tweede Wereldoorlog werd het pas echt serieus. In 1946 werd het Humanistisch Verbond opgericht. Daarmee kregen niet-gelovigen een eigen verband in de toen sterk verzuilde Nederlandse samenleving, waarin het christelijk geloof de boventoon voerde. Al snel volgde erkenning als de officiële (niet-godsdienstige) levensbeschouwelijke organisatie. 

Het Humanistisch Verbond is opgericht met als doel menswaardigheid in Nederland te bevorderen. Aan de hand van speerpunten en thema’s ontwikkelen wij projecten en activiteiten. Wij zetten thema’s op de politieke agenda, verlenen geestelijke zorg, doen onderzoek en geven inspiratie in de vorm van cursussen, lezingen en verhalen.   

Onze vrijheid is niet vanzelfsprekend

Sta voor een vrije en humane samenleving

Een groeiende beweging

Inmiddels heeft het humanisme in Nederland in veel meer organisaties vorm gekregen. De Universiteit voor Humanistiek is de enige universiteit ter wereld op humanistische grondslag. Op radio en televisie kun je luisteren en kijken naar omroep HUMAN. Ontwikkelingsorganisatie Hivos komt wereldwijd op voor een democratisch, groene samenleving. Tal van organisaties, zoals Stichting Huis van Erasmus, Humanistisch Vormingsonderwijs (HVO) en De Vrije Gedachte, werken aan de inhoudelijke ontwikkeling van het humanisme. 

Internationale samenwerking

In Europa werken humanistische organisaties samen in de European Humanist Federation (EHF).Humanists International is de wereldwijde humanistische koepel. In 1952 stelde Humanists International de Amsterdam Declaration op, waarin werd vastgelegd wat het humanisme betekent. Dankzij het werk van Humanists International zitten humanisten aan tafel bij de grote internationale organisaties zoals de Verenigde Naties. Hun Freedom of Thought-rapport speelt een cruciale rol in het werk van humanistische organisaties over de hele wereld. Ook van het Humanistisch Verbond.

ONZE PROGRAMMA’S 

Het Humanistisch Verbond komt op voor een samenleving waarin we vrij zijn om onze eigen invulling te geven aan leven, liefde, denken en dood en waarin we verantwoordelijkheid nemen voor elkaar. Dat doen we door speerpunten te benoemen en daar concrete acties en projecten aan te koppelen.

Zo komen we op voor de vrijheid om te kiezen wie je lief wilt hebben, hoe je wilt leven en hoe je wilt sterven. Wanneer de vrijheid om te kiezen in het geding is, laten wij van ons horen. Ook staan we voor liefdevolle zorg, zijn we de enige organisatie in Nederland die opkomt voor vrijdenkers op de vlucht, en bieden we inspiratie voor het leven. Lees meer hier over onze programma’s en wat we doen.