Zhuang Zi brengt je dichter bij de natuur(lijke loop der dingen)
Zhuang Zi zag ware wijsheid in het meebewegen met de natuurlijke loop van het leven. Door je daaraan over te geven en soms bewust niets te doen, draag je niet alleen bij aan je eigen welzijn, maar ook aan dat van anderen en de wereld om je heen.
Zhuang Zi (ca. 360 tot ca. 280) was een Chinees filosoof, waar helaas maar weinig over bekend is. Hij leefde in een tijd van grote maatschappelijke onrust, maar ook van grote filosofische activiteit. Zijn belangrijkste werk is de naar hem genoemde Zhuang Zi, een verhalende introductie tot de Tao (de Weg), voortbouwend op de ideeën van zijn leermeester Laotse. Het werk is pas rond 300 n. Chr. tot stand gekomen en had een grote invloed op het Chinese denken in de daarop volgende eeuwen.
Dichter bij de natuur
De natuur is in het taoïsme vrijwel gelijk aan de Tao, dat betekent in ruime zin de natuurlijke loop der dingen. Daar hoort de mens volgens Zhuang Zi bij: ‘Hemel en aarde werden tegelijk met mij geboren, en alle schepselen en ik zijn één.’ Je daarnaar richten en je daarin schikken, is het beste wat je kan doen: ‘De jaargetijden hebben hun begin en hun einde, alles in de wereld verandert voortdurend, geluk en ongeluk zijn wisselvallig, zodat wat op je afkomt soms tegenvalt en soms precies goed is.‘
Dichter bij jezelf
Als je dichter bij de natuur staat, kom je volgens Zhuang Zi ook dichter bij jezelf. Wie accepteert dat het leven zijn eigen loop heeft, hoeft niet voortdurend te sturen, te controleren of te forceren. Daarom pleit Zhuang Zi voor ‘niets doen’: niet passief afwachten, maar handelen in overeenstemming met de natuurlijke gang van zaken. Zoals hij schrijft: ‘Daarom wordt gezegd: rustig zijn en open en stil, open zijn en niets doen, daarin ligt het fundament van hemel en aarde, en de materie van de Tao en zijn deugd.’
Aan het einde van de Zhuang Zi rondt hij zijn advies aan de mens af met een mooi gedicht:
Als je niet in jezelf vastzit
Dan openbaren de dingen zich vanzelf aan je,
Als [ons hart] beweegt is het als stromend water,
Door stil te zijn wordt het als een spiegel.
Het weerkaatst alles als een echo.
Eerst is alles chaotisch en onzichtbaar,
Dan komt de stilte en wordt alles helder.
Hoe moeilijk is dit te beseffen, laat staan (niet) te doen, in de jachtige, drukke wereld waarin we nu leven!
Dichter bij de ander
Accepteren dat er gebeurt wat er gebeurt maakt volgens Zhuang Zi dat we terughoudend moeten zijn met ingrijpen in het leven van anderen. Dit wil niet zeggen dat we niet verbonden zijn met onze medeschepsels: ‘Zonder de ‘ander’ is er geen ik.’ Het beste wat je voor je medemensen kan betekenen is een voorbeeld van innerlijke rust zijn: ‘De heilige mens heeft de mensheid lief, en de mensen kwalificeren hem als zodanig, (…) zijn liefde blijft hetzelfde en verandert nooit, en de vrede die de mensen bij hem vinden blijft ook altijd bestaan; want dit is van nature gegeven.’
Geciteerde literatuur: Zhuang Zi de volledige geschriften. Het grote klassieke boek van het taoïsme. Vertaald en toegelicht door Kristofer Schipper. Amsterdam/Antwerpen, Atlas Contact, 2007
Kom dichter bij de natuur
We staan niet boven de natuur, we zijn er onderdeel van. Ecohumanisme nodigt uit om de aarde opnieuw naar waarde te schatten én hiernaar te leven. Wat betekent de natuur voor mij en hoe kan ik er beter zorg voor dragen? Wij bieden jou inspiratie en handvatten aan. En we helpen jou om in beweging te komen.
