In zijn bestseller Wij zijn ons brein pleit hersenonderzoeker prof. Dick Swaab voor een zogenaamde uitburgeringscursus waarin mensen nadenken over de dood. “Mensen zijn als de dood voor de dood. Ze durven er niet over te spreken.” Hoe kan volgens hem de fysieke Voor Hierna-box helpen?

Waarom is het belangrijk om in een vroeg stadium het over de dood te hebben?
Je moet je realiseren dat het op verschillende manieren afgelopen kan zijn. Je kan plotseling overlijden, en dat kan ook jongeren overkomen. Of langzamerhand de dementie inhobbelen. Mensen wachten vaak zo lang om een beslissing te nemen dat ze niet meer kunnen bevestigen dat ze euthanasie willen. Het is beter om aan de vroege kant die beslissing te nemen en het op te schrijven. Ook aan het eind van mijn leven wil ik de touwtjes in handen houden.”

We hebben het dus te weinig en te laat over de dood. Hoe komt dat?
Mensen zijn als de dood voor de dood: ze durven er niet over te spreken. De box kan helpen. Je hebt een reden om over de dood te praten. En waarom we zo bang voor de dood zijn? Ik denk dat het meest typerende voor het leven is dat we proberen onszelf in stand te houden. We proberen tot het laatste moment in leven te blijven. Dat zie je ook bij dieren tot aan het kleinste beestje toe. Organismen dat die eigenschap niet hadden, zijn verdwenen in de evolutie.”

Nadenken over de dood is zinvol

De speciale Voor Hierna-box helpt je op weg

VD_20200121591lr_final_lichter
Beeld door: Vera Duivenvoorden

U lijkt geen moeite te hebben om de dood te bespreken.
Volgens mijn kinderen spreek ik te makkelijk over de dood. Ik ben er door mijn vak voortdurend mee bezig. Ik heb zoveel dode mensen gezien en zoveel manieren gezien om dood te gaan. We hebben met de Nederlandse Hersenbank zo’n 4500 hersenen bestudeerd na het overlijden, dus dat zijn nogal wat mensen. Daarnaast ben ik opgegroeid in de naoorlogse periode. Het gesprek van de dag was: wie zijn teruggekomen, wie zijn waar vermoord. Ik ben altijd met de dood bezig geweest.”

Wat zou u in de Voor Hierna-box doen?
“In mijn werkkamer heb ik zo’n box staan. Mijn vrouw en mijn dochter weten waar die staat. Daarin zitten onze papieren van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde, waarin staat dat ik niet het proces van Alzheimer in wil en dus eruit wil stappen in een vroeg stadium. Daarnaast papieren over wat er na mijn overlijden meteen met me moet gebeuren, en mijn pasje van de Nederlandse Hersenbank. De bank heb ik in 1985 opgericht, omdat geen hersensweefsel beschikbaar was voor onderzoek naar hersenziektes. Je moet je hiervoor apart als donor opgeven. Dus dat kaartje is voor mij belangrijk. De Hersenbank kan niet wachten totdat ze mijn brein ontvangen, haha.”

VD_20200121518lr_final_lichter
Dick Swaab Beeld door: Vera Duivenvoorden

Waarom kunnen we dit niet gewoon opslaan in een bestandje op de computer?
Als je plots overlijdt, heb je aan digitale dingen niets. Voordat mensen je computer inkomen, als ze je computer überhaupt inkomen, dan is het al te laat om erover te beslissen. Laat staan dat de Hersenbank nog iets met je hersenen kan. Binnen zes uur na het overlijden zijn we gemiddeld klaar met de obductie van de hersenen. Dus het is handig om te weten waar de spullen liggen als je ze nodig hebt.”

Nadenken over de dood is zinvol en geeft inzicht. Maar hoe doe je dat dan? Wij helpen je op weg. De Voor Hierna-box is een fysieke verzamelplek voor alles wat jij belangrijk vindt rondom je laatste levensfase. Haal de box in huis!

 

VRIJ OM OVER JE EIGEN DOOD TE BESLISSEN

Het Humanistisch Verbond strijdt voor een menswaardig levenseinde voor iedereen, en we stimuleren het gesprek over de dood. Want bij een goed leven hoort een goede dood. We agenderen, brengen persoonlijke verhalen, achtergrond en helpen je hoe om te gaan met eindigheid. Vind hier ons dossier.

hannah profielfoto-1

Hannah Hamans

Redacteur en Campagnemedewerker

Profiel-pagina