Avond van de Dood 2025 (Uitverkocht)

Op vrijdag 12 december organiseert het Humanistisch Verbond in samenwerking met Pakhuis de Zwijger en andere partners de tweede Avond van de Dood. Tijdens dit jaarlijkse minifestival verkennen we onze sterfelijkheid in alle opzichten. Een onderwerp dat onlosmakelijk bij het leven hoort, maar toch zo vaak op de achtergrond of oppervlakte blijft.
Dit jaar ligt de focus van de avond op het gesprek. Als we met de dood worden geconfronteerd, welke woorden doen er dan toe en welke juist niet? Kan je iets verkeerds zeggen? Kan het gesprek ooit makkelijk worden of per definitie niet? Hoe belangrijk is het spreken over de dood eigenlijk? Of gaat het meer om luisteren? Samen gaan we deze vragen onderzoeken.
We gaan luisteren naar eerlijke en echte verhalen, waarbij we de zwaarte maar ook de lichtheid een plek geven. Er is volop ruimte om met anderen het gesprek aan te gaan, ervaringen op te doen of creatief te zijn. Laagdrempelig en diepgaand. Doe je mee?
- Datum: vrijdagavond 12 december, 19.30 – 22.30 uur.
- Locatie: Pakhuis de Zwijger, Amsterdam (Piet Heinkade 179, 1019 HC Amsterdam). Naar Google Maps.
Tickets
Een ticket kost 15 euro. Voor leden, studenten en mensen met minimum inkomen is de prijs 10 euro. Koop hieronder je tickets.
Nadat je het formulier hebt ingevuld en hebt betaald krijg je een bevestigingsmail in je mailbox. In deze mail vind je ook je ticket (een gepersonaliseerde QR-code). Het kan zo’n 10 minuten duren voor je de mail ontvangt. Check ook even je spam. Heb je meerdere tickets besteld? Dan ontvang je meerdere bevestigingsmails, met elk een andere QR-code.
Standaard ticket
Een ticket kost 15 euro.
Kortingsticket
Voor leden, studenten en mensen met minimum inkomen is de prijs 10 euro.
Programma

Plenaire opening: panelgesprek en muziek
Wat betekent het om te leven terwijl de dood dichtbij is en hoe beïnvloedt dit de relatie en gesprekken met je omgeving? Tijdens de plenaire opening vertellen Claudia van Deudekom en Jurriaan Bles over hun persoonlijke reis, hoe Claudia’s naderende dood hun leven en vriendschap veranderden en hun overtuiging dat praten over de dood het leven completer maakt. Rouwtherapeut Ilja Degenaar spreekt met mensen van allerlei achtergronden over hun omgaan met verlies. Ze deelt kennis uit haar praktijk maar praat ook mee als ervaringsdeskundige, door het verlies van haar vader en kind. Het gesprek wordt begeleid door Tatjana Almuli. Oed-speler Nawras Altaky neemt ons mee in een muzikaal gesprek met de dood.
- Claudia van Deudekom is schrijver, coach en spreker en ze neemt ons mee in haar bijzondere verhaal. In 2011 kreeg ze te horen dat ze door uitgezaaide huidkanker nog hooguit twee jaar te leven had. Toch leeft ze, tegen alle verwachtingen in, al jaren tumorvrij, al ging dat niet vanzelf. In haar boek Mijn kanker is een krokodil en in haar werk als coach voor (te) jonge mensen met een ongeneeslijke ziekte onderzoekt ze hoe je ondanks alles voluit kan leven — en de dood bespreekbaar kan maken. Vorig jaar interviewde Coen Verbraak haar in het televisieprogramma Over leven van Omroep HUMAN.
- Jurriaan Bles behaalde in 1999 zijn diploma op de dansacademie van De Theaterschool in Amsterdam. Sindsdien staat hij in binnen-en buitenland op de planken. Sinds 2018 werkt hij naast zijn werk op het toneel, als regisseur/schrijver aan sociale jeugdtheaterprojecten. In 2024 ging zijn educatieve Theatervoorstelling Doodvermoeiend in première. Een blik op de communicatie binnen de palliatieve zorg d.m.v. spel, acrobatiek en dans.
- Ilja Degenaar is rouw- en traumatherapeut en directeur van Praktijk Brasa. Samen met haar team begeleidt ze mensen die te maken kregen met verlies, levensdelicten of heftige geweldsincidenten. Ze heeft veel kennis van cultuurdiversiteit en begrijpt hoe achtergrond en context het rouwproces beïnvloeden. Ilja verbindt haar professionele expertise met haar eigen levenservaring, waardoor haar begeleiding oprecht, betrokken en diep menselijk is.
- Nawras Altaky is een Syrisch-Nederlandse componist, zanger en oed-speler uit Utrecht. Met zijn warme bariton en unieke mix van jazz, Arabische maqam en hedendaagse compositie heeft hij snel naam gemaakt in de Nederlandse muziekscene. Zijn werk was te horen bij o.a. het Bimhuis, North Sea Jazz en November Music. In 2024 behaalde hij zijn master compositie aan het Conservatorium van Utrecht. Momenteel is hij artist-in-residence bij het Bimhuis met het project Arise! en in 2025 Stadscomponist van Utrecht, waar hij een nieuwe compositie zal presenteren tijdens de Composer Day. Hij werkte samen met o.a. Ellen ten Damme, Naissam Jalal, het Nederlands Blazers Ensemble en Caro Emerald.
- Tatjana Almuli is schrijver, fotograaf en journalist. Ze publiceerde eerder in onder meer de Volkskrant, Het Parool, Vogue en Flow. Haar boeken Knap voor een dik meisje (2019) en Ik zal je nooit meer (2022) werden genomineerd voor de Opzij Literatuurprijs. Samen met Malou Holshuijsen maakt ze de podcast Tussen dertig en doodgaan, en ze presenteert de online VPRO-serie Dikke vette leugens. Haar derde boek, het essay Tot lijf gemaakt verschijnt mei 2026 bij uitgeverij Thomas Rap.
De Tussenruimte: een zintuigelijke ervaring
Speciaal voor de Avond van de Dood ontwikkelde Dood Gaan We Allemaal samen met Werkplaats van de Woestijne een unieke beleving. Stap in De Tussenruimte en ervaar wat er met je lichaam gebeurt tussen sterven en uitvaart. Een zintuiglijke ervaring over afscheid nemen.
Voor dit programmaonderdeel zijn per ronde van 30 minuten maximaal 20 plekken beschikbaar.
- Dood Gaan We Allemaal (DGWA) is een platform over de dood, rouw en afscheid nemen. Het werd opgericht door Alexander van der Meer en Aldo Bruining.
Met offline evenementen en online content confronteren ze bezoekers met (hun eigen) sterfelijkheid. Zo nodigen ze ons uit het gesprek aan te gaan.
Voor DGWA is de dood zelf niet iets om bang voor te zijn. Het is een natuurwet, en je kan ermee omgaan zoals jij dat wil. Hun gereedschap hierin: kwetsbaarheid, nieuwsgierigheid, openheid, een vleugje zwarte humor en goede muziek. - Werkplaats van de Woestijne, onder artistieke leiding van Bart van de Woestijne, smeedt levensvragen om tot denkervaringen. Ze brengen deze denkervaringen naar plekken waar ze niet vanzelfsprekend zijn: van sportscholen tot rechtbanken, van stadspleinen tot bedrijfskantines. Door middel van zintuiglijke, fysieke ervaringen stimuleren ze mensen om stil te staan bij wat ons fundamenteel verbindt: onze menselijkheid, kwetsbaarheid en sterfelijkheid.
Lampje erop: een theatrale talkshow
Lampje erop, over dood gesproken is een theatrale talkshow van Wendelien Wouters en Wendy Tollenaar waarin gewone mensen met een bijzonder verhaal over ‘dood’ centraal staan. Met interviews die raken en kunstzinnige intermezzo’s wordt een unieke beleving gecreëerd waarin gasten de hoofdrol spelen. Deze editie spreekt met gasten over hun ervaring met euthanasie.
- Wendelien Wouters is theatermaker, presentator en dagvoorzitter. In haar theaterprogramma Lampje erop geeft zij een podium aan gewone mensen met bijzondere verhalen afgewisseld met creatieve intermezzo’s. Wendelien wekt vertrouwen en weet echte verhalen naar boven te halen.
- Wendy Tollenaar is auteur, verlies- en rouwtherapeut, praktijkondersteuner psychische zorg en theatermaker. Af en toe begeleidt zij uitvaarten op maat. Verlies, rouw en dood in alle soorten en maten zijn een rode draad in haar werk.
Wendelien en Wendy vinden elkaar in de liefde voor theater en in de ontmoetingen met mensen en hun verhalen.
Deze voorstelling is mede mogelijk gemaakt door de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE).
Virtueel onsterfelijk? Een gesprek over technologie en de dood
AI-chatbots waardoor je kan blijven praten met overledenen, VR-ervaringen waarin je weer met ze kan samenzijn, digitale herinneringen die nooit vervagen. De technologie is er, maar hoe verandert dit onze relatie tot overledenen en onze omgang met de dood? Ontdek wat er mogelijk is met ‘deathtech’ en ga in gesprek over de levensbeschouwelijke vragen die deze ontwikkelingen oproepen. Blijven overledenen anders bij ons? Verandert onze verhouding tot de dood? En wat willen we dat er van ons achterblijft?
Mediawetenschapper Esther Hammelburg onderzoekt de toenemende vervlechting van digitale en fysieke omgevingen in hoe we de wereld zien, begrijpen en erdoorheen bewegen. Ze bestudeert onder meer de impact van digitale technologie op onze relatie met overledenen en de dood. Esther is hoofddocent en senior onderzoeker aan de Hogeschool van Amsterdam, en directeur van het Society 5.0 Festival.
Derk Wijkamp is ethicus, filosoof en schrijver. Waar hij begon in de medische ethiek, heeft hij zich nu toegelegd op de filosofie en ethiek van moderne technologie en AI. Altijd vanuit de mens geredeneerd, analyseert hij hoe het inbreekt in liefde, dood, schoonheid en troost. Kortom, hoe het ons mens-zijn beïnvloedt. Naast zijn werk als ethicus schrijft hij poëzie en verhalen, die hij publiceert en opneemt in zijn kleinkunstvoorstellingen.
Death in different cultures: a storytelling session
Dompel je onder in drie prachtige verhalen over de dood, vanuit verschillende delen van de wereld. Professioneel verhalenverteller Sahand Sahebdivani en zijn collega’s Irina Koriazova en Fernando Rodil nemen je mee op een reis door werelden waar dood en leven elkaar op verschillende manier tegenkomen.
Sahand Sahebdivani (Teheran, 1980) is verhalenverteller, muzikant en oprichter van cultureel centrum Mezrab in Amsterdam. Als kind vluchtte hij met zijn ouders uit Iran naar Nederland, waar hij opgroeide tussen verhalen, muziek en migratie. Wat begon als kleinschalige vertelbijeenkomsten in een theehuis groeide onder zijn leiding uit tot een bruisend podium voor muziek, theater en storytelling.
Sahand trad op in binnen- en buitenland en werd in 2014 verkozen tot Verteller van het Jaar. Samen met Raphael Rodan won hij in 2017 de Amsterdam Fringe Gold Award voor My Father Held a Gun. In 2020 ontving de Mezrab de Amsterdamprijs voor de Kunst voor beste prestatie.
In dit programmaonderdeel is Engels de voertaal.
Tussenstations: een interactieve speurtocht
Ga op verkenning door het Pakhuis en vind alle 4 de stations die jou uitnodigen met jezelf of een ander in gesprek te gaan. Speciaal voor de Avond van de Dood bedacht Eva Kiemeney deze vrolijke en toch diepgaande speurtocht. Voor als je het zitten en luisteren even wil inruilen voor een creatieve en vrolijke wandeling.
Eva Kiemeney heeft een achtergrond in de journalistiek, sociaal ondernemerschap en branding. Eva heeft inmiddels meerdere projecten en startups opgezet over uiteenlopende onderwerpen. Van journalistieke bijscholing, hoe een impactcarrière te starten tot aan de plastic soep en Alzheimer. En nu grijpt ze de dood aan. Haar nieuwe missie? Van de dood een levend gespreksonderwerp maken. Dat doet zij met het bedenken en organiseren van verschillende ‘awareness events’ voor Je Laatste Feestje.
Speeddate met Humanistisch Geestelijk Verzorgers
Hoe denk jij over de dood? Hoe zou jij herinnerd willen worden? Zou je zelf willen bepalen wanneer je doodgaat? Vanavond kan je speeddaten met een humanistisch geestelijk verzorger over dit soort niet-alledaagse vragen. Op veilige wijze nemen ze je even mee in een ontmoeting met de toekomst waarvan we allemaal weten dat die ooit gaat komen. Geen bovennatuurlijke antwoorden, maar aardse en eerlijke gesprekken van mens tot mens. Na afloop ontvang je het boekje Gedachtekracht, dat je kan helpen om zelf of met anderen in gesprek te gaan over de dood en over het leven.
Humanistisch geestelijk verzorgers bieden professionele ondersteuning omtrent zingeving en levensvragen. HGV’ers laten zich inspireren door humanistische waarden als eigenheid, autonomie, gelijkwaardigheid en open waarneming. Een HGV’er richt zich op wat voor jou van waarde is en wat zin en betekenis kan geven. Lees hier meer over HGV.
Gespreksmarkt & Ruilboekenkast
De gespreksmarkt. In de foyer staan verschillende organisaties die betrokken zijn bij het gesprek over de dood. Je kan kennismaken, meedenken of iets uitproberen. Aanwezig zijn o.a. Humanistisch Verbond, Humanistische Sprekers bij Uitvaarten, PAL in de stad en de NVVE.
Ruilboekenkast. Heb je een mooi boek over de dood, sterven of rouw dat je wil delen met iemand anders? Neem het mee en ruil het in voor een ander in onze ruilboekenkast.
Tipje van de sluier
Op 29 november 2024 vond de eerste Avond van de Dood plaats. Het was rauw, echt, kunstzinnig, ludiek en confronterend met een randje zwarte humor. Bekijk hier onze aftermovie. FYI: het hoofdprogramma van de Avond van de Dood dit jaar zal na afloop via YouTube te bekijken zijn.
Dit jaar is het tweede jaar dat we de Avond van de Dood organiseren. Programmamanager Mark Bos vertelt waarom zo’n avond nodig is:
‘Ik merk grote behoefte en interesse om op een menselijke en toegankelijke manier over de dood na te denken. Niet alleen bij ouderen maar zeker ook bij jongeren. Vorig jaar zat de avond binnen no time vol. Wanneer we geconfronteerd worden met de dood, met rouw of met eigen gedachten aan de dood wordt dat vaak als probleem gezien dat opgelost moet worden. Gaan we naar een therapeut, krijgen we medicatie. Ik hoop met deze avond te bereiken dat we alles rond de dood gaan zien als normaal onderdeel van het leven, met alle ongemak en schoonheid die erbij horen.‘ Lees hier verder.
Het Humanistisch Verbond en de dood
We duwen de dood het liefst zo ver mogelijk weg. Maar in welke fase van je leven jij je ook bevindt: je laatste fase komt er hoe dan ook aan. Dus je kan de dood maar beter recht in de ogen kijken. Lees meer over onze handvatten, bijeenkomsten, acties en campagnes. >> Naar ons programma Laatste levensfase