Filosofie voor een breed publiek 2021-2022

Titel: zeker weten?
Over het verlangen naar kennis

Toelichting:

Filosofen als Bacon en Descartes begonnen in de 17e eeuw met het opstellen van regels voor wetenschappelijk onderzoek, zodat uitspraken geverifieerd konden worden, en onderzoeken herhaald. In Verlichting en Romantiek werd fanatiek kennis verzameld en toegankelijk gemaakt in encyclopedieën. In de 19e eeuw werd veel tijd en energie geïnvesteerd in scholing voor iedere burger, het ideaal van de Bildung, en het optuigen van een internationaal systeem van universiteiten en disciplines. Veel mensen vestigden hun hoop op zekere, onbetwistbare kennis, verkregen door objectief wetenschappelijk onderzoek. 

In ons tijdsgewricht weten we inmiddels wel beter: we weten dat onderzoek altijd gestuurd wordt door belangen en door vooronderstellingen, we weten dat kennis slechts beperkt houdbaar is, we hebben kennis gemaakt met ‘fake-news’ dat nauwelijks van echt te onderscheiden is, en zelfs politici kunnen straffeloos beweren dat ‘wetenschap ook maar een mening is’. We hebben miljoenen encyclopedieën onder handbereik, we worden

In deze 30e serie, die deels een vervolg is van de 29e, waarvan t.g.v. corona maar twee van de zes bijeenkomsten konden doorgaan, gaan we onder leiding van diverse deskundigen na wat er in onze moderne levens nog klopt van het adagium van encyclopédiste Georges-Louis Leclerc, comte de Buffon (1707-1788): “La seule vraie science est la connaissance des faits” (de enige echte wetenschap is de kennis van de feiten), en dat alleen door kennis van feiten de mens in staat is om vrij te worden.

Tijd: Zondagmiddagen van 13.30 tot 16.00 uur

Plaats: De Bres – Schoolstraat 4 – 8911 BH Leeuwarden

Kosten deelname: €10,- p.p. per bijeenkomst, vooraf over te maken op rekeningnummer NL 16 TRIO 0198 3836 65 t.n.v. penningmeester HV-Fryslân, onder vermelding van ‘Filosofie XXX’.

Na storting van het bedrag stuurt u een mail naar ‘[email protected]’.Pas wanneer beide handelingen zijn verricht, komt uw naam op de lijst deelnemers. Wie niet in staat is om zich digitaal aan te melden, kan zich opgeven via postbus 2502 – 8901 AA Leeuwarden.

Over of en zo ja, welke beperkende maatregelen gelden vanaf oktober 2021 valt ten tijde van de productie van deze folder nog weinig te zeggen. We houden u hiervan op de hoogte via de site van het HV en die van De Bres.

Informatie:

www.humanistischverbond.nl

www.theaterdebres.nl

Vragen:

[email protected]

app of sms naar: 06-33781823

 

Filosofie voor een breed publiek 2020 - 2021

3 oktober 2021

= tussen hoop en vrees; ethiek in onzekere tijden

Een virus heeft in korte tijd veel van wat als zeker werd beschouwd op losse schroeven gezet. Tegelijk vraagt de pandemie om daadkracht en om maatregelen die het tij ten goede keren. En er spelen ook hier tegenstrijdige belangen een rol. Ethica Els Maeckelberghe schetst de praktijk van deze crisis aan de hand van actuele ethische vraagstukken.

Inleider: dr. Els Maeckelberghe (RUG – UMCG)

 

14 november 2021

= de kunst van omgaan met het onmeetbare

Humanisme is het rationele kind van Verlichting en Renaissance. Maar de

Renaissance was een mengsel van wetenschap en magie, dat wordt vaak onder het tapijt geveegd. Veel van wat magie genoemd wordt, is inderdaad bijgeloof, maar dat is nog vrij onschuldig vergeleken met het rationele bijgeloof van het neoliberalisme, dat de wereld naar de afgrond dreigt te voeren. We hebben ons bij het creëren van onze wereld voornamelijk beperkt tot wat we rationeel kunnen meten, tot een rationalistische, materialistische wereld.  Echte magie berust op non-dualiteit, en bedient zich van aandacht en energie, beide niet meetbaar. Alledaagse magie beoefent bijna iedereen. Dat is als je één wordt met wat je doet, zoals bij hardlopen, naar muziek luisteren, kunst maken, tuinieren, en in je werk, als je geluk hebt. Het produceert energie, plezier en kennis. Je laadt jezelf met deze energie op. Ze kan ook opgeslagen worden in kunst, architectuur, handwerk, kleding, etc. Pas als je er een bewust en gespecialiseerd gebruik van maakt, nóem je het magie. Het berust dan op dezelfde principes, maar je moet daarbij wel heel goed weten wat je doet. Dat is het beste gelukt in lange, ononderbroken, meestal oosterse tradities.

Inleider: Meino Zeillemaker (schrijver, en leraar in het Shambhala-boeddhisme)

 

12 december 2021

= opvoeding, onderwijs, wetenschap

Opvoeding en onderwijs berusten op de overdracht van normen en waarden die gangbaar zijn binnen een bepaald sociaal domein en in een bepaald tijdsgewricht. Hoe verhoudt dit gegeven zich tot het idee van objectieve wetenschap die onweerlegbare waarheden produceert? En hoe om te gaan met de kritische tegenbeweging die alle kennis kwalificeert als ‘mening’?

Inleiders: drs. Frank en drs. Maarten Meester

 

 

 

 

Filosofie voor een breed publiek 2020 - 2021

9 januari 2022

= milieuproblematiek

Het doel van veel milieubeleid wordt vaak geformuleerd als ‘CO2-neutraal’ of ‘circulair’. Hoe realistisch zijn dergelijke beelden? We streven naar ‘wegwerpbaarheid zonder gewetenswroeging’, en jagen een droombeeld na van recycling zonder restjes. Het geloof in de recyclebaarheid der dingen leidt ertoe dat we afval niet langer opvatten als de schaduwzijde van onze consumptie-samenleving, maar als onderdeel van een ‘natuurlijke’ kringloop.

Inleider: drs. Lisa Doeland

(Radboud Universiteit)

 

13 februari 2022

= politiek, complottheorieën, populisme

Het is de taak van politici om te zorgen voor een leefbare samenleving. Het is de bedoeling dat burgers politici kritisch volgen. In onzekere tijden verwachten burgers vaak meer dan de politiek kan bieden, en gaan vervolgens hun heil elders zoeken.

Inleider: dr. Sjaak Koenis (universiteit Maastricht)

 

13 maart 2022

= Spinoza

Spinoza onderscheidde drie soorten kennisverwerving: via de verbeelding, via onderzoek, en via intuïtie. Met name de laatste leidt tot gemoedsrust, wezenlijk inzicht en, daardoor, tot vrijheid.

Wat kunnen moderne wereldburgers leren van de inzichten van deze 17e eeuwse filosoof?

Inleider: prof.dr. Wiep van Bunge

(Erasmusuniversiteit – KNAW)

 

 

 

In de serie “Filosofie voor een breed publiek” zijn op dit moment de volgende boekjes verkrijgbaar:

Boekje Ia en Ib -algemene thema’s uit de filosofie

Boekje IIa en IIb -autonomie

Boekje IIIa en IIIb -zingeving

Boekje IVa en IVb -vooruitgang

Boekje Va en Vb -de mens: geest en materie

Boekje VIa en VIb -denkramen

Boekje VIIa  en VIIb -levensstijlen

Boekje VIIIa en VIIIb -levenskunst

Boekje IXa en IXb -wat maakt het leven de moeite waard?

Boekje Xa en Xb -gevoel en verstand

Boekje XIa en XIb -geloof, hoop en…..

Boekje XIIa en XIIb -het menselijk (on)vermogen

Boekje XIIIa en XIIIb -deugend en ondeugend

Boekje XIVa en XIVb -de paradox van kracht en kwetsbaarheid

Boekje XVa en XVb -moderne levens lopen niet vanzelf

Boekje XVIa en XVIb -de kunst van het kiezen

Boekje XVIIa en XVIIb -goed ouder worden

Boekje XVIIIa en XVIIIb -ken uzelf

Boekje XIXa en XIXb -de ziel en het zelf

Boekje XXa en XXb -mijn leven als kunstwerk

Boekje XXIa en XXIb -burgerschap en vrijheid

Boekje XXIIa en XXIIb -veerkracht

Boekje XXIIIa en XXIIIb -leeftijd

Boekje XXIVa en XXIVb -mens en dier

Boekje XXVa en XXVb -grenzen

Boekje XXVIa,b en XXVIc -waarheid en verbeelding

Boekje XXVIIa en XXVIIb -moraal

Boekje XXVIIIa -gelijk

Boekje XXIXa – zeker weten

Boekje XXIXb – zeker weten? Boris van Meurs: ‘Milieuproblematiek – de natuur en de aarde’

Elk deel apart koste €5,25 (€2,25 voor het boekje en €3,00 porto). Een “paar” (a+b) kost €8,50 (€4,50 voor de boekjes en €4,00 porto).

Vanaf de 28ste serie is de prijs van een boekje verhoogd naar €3,00.

Wanneer u de serie van 55 boekjes in één keer bestelt, kost dit €136,75 (€129,75 voor de boekjes en €7,00 porto).

U kunt de boekjes bestellen door overmaking van het betreffende bedrag (met vermelding van het nummer van het gewenste boekje. Ook graag uw adres vermelden) op banknummer NL16TRIO 0198 3836 65 t.n.v. Humanistisch Verbond Fryslân.

Wij hebben de serie I tot en met XXV ook in een digitale versie op één USB gezet.

Deze kost €25,00 excl. de porto kosten.

 

 

Meer lezen over Humanistisch Verbond Fryslân?

Bekijk de hoofdpagina en agenda van Humanistisch Verbond Fryslân.