Humanistisch Verbond op Twitter Humanistisch Verbond op Facebook Humanistisch Verbond op YouTube

Zoeken

Terrorisme en libertaire denken

26 juli 2011

De terreurdaad van Anders Breivik in Oslo krijgt al weer volop commentaar van deskundigen. Zo hoorde ik de “Inlichtingen- en AIVD deskundige” Roger Vleugels voor de KRO-radio verklaren dat de grootste bedreiging komt van lone wolves. Een standpunt dat veel deskundigen innemen en dat begrijpelijk is, maar het is misleidend het libertaire denken hiervoor verantwoordelijk te stellen.

Want gevraagd naar de oorzaken daarvan verwijst Vleugels naar het ‘libertaire denken, het verdwijnen van de cohesie uit de samenleving, het centraal zetten van het Ik’: “ikke, ikke,ikke en de rest kan stikke”, het verlies van het ‘wij’ gevoel, de opkomst van het ‘hyperindividualisme’. Een wonderlijke en misleidende interpretatie voor een daad en een verschijnsel dat wel heel andere kenmerken heeft dan het ‘libertaire denken’.

Ten eerste is Breivik allerminst een libertaire egoïst. Hij ziet zichzelf als uiterst sociaal, iemand die bereid is zich op te offeren voor zijn Volk en zelfs voor de hele Europese beschaving. Hij zegt van zichzelf dat hij gedreven wordt door idealistische doelen voor zijn landgenoten en andere Europeanen. Elders lezen wij: “Hij lijkt een sociaal leven te leiden, met zijn beste vrienden gaat hij op stap”. Hij voelt zich Christen, bewondert de Orde van de Tempeliers en voelt zich verwant met veel andere politici waaronder Poetin en Wilders. Het enige eenzame aan hem is dat hij om praktische redenen de hele terreurdaad als eenmanscel heeft voorbereid en uitgevoerd. En dat laatste is natuurlijk niet ‘gek’.

Toch is het niet uitgesloten dat in het zwartepietenspel dat nu in de media ontstaat tussen ‘links en rechts’, ‘progressief en conservatief’ de libertaire cultuur de schuld gaat krijgen. Op internet maken mensen die bij de moord op Fortuin wisten dat ‘de kogel van links kwam’ zich nu vreselijk boos op de enkeling die pesterig stelt ‘de kogels kwamen van rechts’. Als een moslim een terreurdaad begaat is dat volgens sommigen een bewijs van het feit dat een ‘vreselijk en gewelddadig geloof’ betreft. Nu het om een rechts-radicale christen gaat betreft het ineens een ‘eenzame gek’, slachtoffer van het ‘hyperindividualisme’. Het zou me zelfs niet verbazen als Bas Heijne in de NRC zal stellen dat het ‘naoorlogs humanisme’ ook hieraan debet is. 

Misschien is het beter dicht bij de feiten te blijven en ons af te vragen of het zaaien van haat tegen vreemdelingen niet ook een bijdrage levert aan de opkomst van de rechtsradicale terreur, zelfs in de meest vreedzame landen in de wereld. Het verdedigen van een humane libertaire samenleving is daarvoor eerder een oplossing dan een gevaar. Wij zullen dat in augustus zeker doen op het humanistische wereldcongres van de IHEU in Oslo. Dat congres is ironisch genoeg gewijd aan vrede en het uitbannen van geweld!

Meepraten?

Op de Facebookpagina van Filosofisch Kwintet wordt volop gedebatteerd over dit onderwerp.
Praat mee via Facebook.

Reactie Rein Heijne

Rein Heijne is bestuurslid van het Huis van Erasmus. Hij schrijft het volgende in reactie op het blog van Zunderdorp.

"Als bestuurslid van Huis van Erasmus spreekt het mij bijzonder aan dat Zunderdorp wijst op het belang van het verdedigen van een humane libertaire samenleving. Huis van Erasmus profileert zich als Centrum voor Humanisme, Vrede en Geweldloosheid. Vaak tegen de mainstream in, spannen wij ons al jaren in om een cultuur van vrede en geweldloosheid te bevorderen." Lees verder

Van de voorzitter