De economie crasht als een Turks vliegtuig

6 maart 2009

De economie crasht als een Turks vliegtuig
Toen ik Pieter van Vollenhoven zag uitleggen hoe het misging met het Turkse vliegtuig, zag ik ineens de parallel met de economische crash. Zonder moeite kan de redeneerlijn waarmee de ramp kan worden geanalyseerd worden toegepast op de toedracht van de economische ramp. Hoe kon het toch zover komen? Al jaren waren er signalen van een dreigende (zeer) harde landing. Alarmsignalen gingen af, we verloren hoogte, maar gingen door op de automatische piloot. Het driemanschap in de cockpit, Bos Balkenende en Wellink, had er alle vertrouwen in dat het goed kwam. Zeker, de economie zou een landing maken, maar het zou een zachte landing zijn. Wij vlogen bovendien in een robuust toestel.
Totdat we ineens in een omgeploegde akker van een Hollandse polder lagen; gewoon uit de lucht gevallen. Op het laatst gaven ze nog even gas, door banken te nationaliseren. Het mocht niet meer baten. Waarom had de toezichthoudende piloot niet tijdig ingegrepen? Welnu, vliegen - moet u weten - is uiteindelijk een kwestie van vertrouwen en, bekend maken dat je snel hoogte verliest, ondermijnt dat vertrouwen juist. En daarom kan er alleen subtiel worden bijgestuurd en nooit grof worden ingegrepen. Ook niet als dat de enige redding kan zijn. Volgens deskundigen uit de luchtvaart is het gedrag van de Turkse piloten onbegrijpelijk. Maar misschien kan Van Vollenhoven de vergelijking met het economische beleid trekken en het gedrag van ons driemanschap eens nader analyseren. Misschien krijgt men dan inzicht in de psychologische mechanismen die ertoe leiden dat een onmiskenbaar aanstormende ramp door alle stuurlui genegeerd wordt in de hoop dat de landing toch nog zacht zal zijn. Zeker, vliegen, de economie, de hele samenleving is gebaseerd op vertrouwen, maar zelf denken en handelen is daarvan een onmisbaar onderdeel.
Misschien is het een goed idee als de Humanistische Denktank het billboard met een atheïstische reclameboodschap dat langs de A4 bij Schiphol verschijnt ook laat plaatsen langs de start- en landingsbanen en als men dan toch bezig is tegenover de Nederlandse Bank: Er is waarschijnlijk geen god, durf zelf te denken!

Rein Zunderdorp

Meer kijken, luisteren en lezen

De oudere bijdragen van dit weblog zijn te vinden in het archief van het weblog. Meer weten over Rein Zunderdorp? Lees op deze website alles over zijn functie als voorzitter van het Humanistisch Verbond.

Gepubliceerd: 28-10-2008