De Alevieten en het ongelijk van Wilders

3 juli 2009

Een belangrijk gegeven over de bevolkingssamenstelling van Nederland wil maar niet doordringen tot de politiek, de wetenschappelijke adviesraden en de media. Het feit dat van de altijd genoemde één miljoen moslims in ons land om te beginnen 10 procent de Alevitische levensbeschouwing is toegedaan, wordt stelselmatig genegeerd. En dat heeft gevolgen voor het publieke debat over multiculturaliteit en integratie. Dat Wilders dit feit negeert is begrijpelijk, het komt hem gewoon slecht uit. Maar dat andere partijen ook geen belangstelling tonen en is vreemd en dom.

De Alevitische Federatie was zondag j.l. bijeen op een grote culturele en politieke manifestatie in Den Haag. Het inhoudelijke deel van de bijeenkomst stond in het teken van de verhouding tussen burgerschap, vrijheid en religie. Volgens de beschrijving in het persbericht is het alevitisme een islamitische stroming met een humanistische, progressieve, seculiere en liberale filosofie.
De stroming telt in Nederland 100.000 aanhangers en maakt daarmee, net als in Turkije, zo´n 30 procent van de (van herkomst) Turkse bevolking uit. De meesten van hen zijn Turkse allochtonen van de eerste, tweede en inmiddels ook derde generatie. HAKDER is de overkoepelende organisatie in Nederland, waarbij 19 plaatselijke afdelingen zijn aangesloten.

Het alevitisme onderscheidt zich onder meer van andere stromingen in de islam door uit te gaan van de scheiding van kerk en staat, de afwijzing van de sharia als bron van wetgeving en de gelijkwaardigheid van man en vrouw. Een van de doelstellingen van HAKDER en de aangesloten verenigingen is de bevordering van de integratie van de alevitische gemeenschap in Nederland.
De religieuze en maatschappelijke opvattingen van de alevieten zorgden in de afgelopen decennia voor een succesvolle integratie van deze groep in de Nederlandse samenleving. Zij gaf daarmee een positief antwoord op de (politieke) spanningen die de afgelopen jaren zijn ontstaan rondom de islam in Nederland. Tot zover het persbericht.

De Alevieten komen weliswaar voort uit de islam, zij onderscheiden zich van de hoofdstromen zodanig dat zij door hen niet of nauwelijks als moslims worden erkend. In Turkije worden ze gediscrimineerd. Zo kennen de Alevieten geen moskeeën en imams, geen verplichting tot vijfmaal daags bidden, geen ramadan en gaan ze uit van de gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen.
Voor hen staat de mens centraal in de levensbeschouwing. Het is dan ook begrijpelijk dat HAKDER al jaren lid is van de Humanistische Alliantie. Op de bijeenkomst sprak Lodewijk de Waal als voorzitter van de alliantie en ik als voorzitter van het Humanistisch Verbond.
Opmerkelijk vond ik dat het beoogde politieke panel, dat over de thema´s burgerschap, vrijheid en religie zou discussiëren, niet gevormd kon worden omdat de politieke partijen het, met uitzondering van de SP, lieten afweten. Voor politici die zeggen te hunkeren naar contacten met kiezers een gemiste kans. Een inhoudelijk debat met een organisatie met een achterban van zo´n 100.000 relatief goed geïntegreerde nieuwe Nederlanders, lijkt mij relevanter dan willekeurige winkelende mensen een folder in de hand duwen.

De eer werd gered door wethouder Rabin Baldewsing (PvdA) van Den Haag, die bij de opening van het festival, een beetje over de hoofden van dit gezelschap heen, de minder goed geïntegreerde groepen opriep de kansen nu eindelijk eens te pakken. De show werd echter gestolen door Tweede Kamerlid Sadet Karabulut (SP) die een vlammend betoog hield in wat voor haar een thuiswedstrijd was. Zoals gezegd, de wegblijvende politici hadden ongelijk. Wie echter het meeste ongelijk blijkt te hebben is Geert Wilders. Niet alleen ongelijk doordat hij ten onrechte bij het spookbeeld van de één miljoen aanhangers van een gevaarlijk geloof de Alevieten meetelt (anders haalt hij dat mooie ronde getal van een miljoen niet), maar ook door zijn generaliserende en stereotyperende analyse, waarmee hij onder andere deze groep immigranten tracht in te delen bij de gevaarlijke niet-Nederlandse burgers. Deze isolerende en buitensluitende houding kan natuurlijk invloed hebben op de mate waarin immigranten en hun kinderen zich welkom voelen. Een vervreemdingsproces kan zelfs bij mensen en groepen die prima integreren op gang komen. Hierbij hebben maar twee partijen belang: ten eerste xenofobe populistische bewegingen als die van Wilders en ten tweede extremistische politiek islamisten. Deze partijen, die ogenschijnlijk elkaars tegendeel zijn, hebben elkaar hard nodig en spelen elkaar daarom graag in de kaart, met een effect dat schadelijk is voor Nederland.

Iedereen die erkent dat de integratie een moeilijk, maar voor alle betrokkenen noodzakelijk proces is, zal uit een heel ander vaatje willen tappen. Een belangrijke brugfunctie kan daarbij vervuld worden door die groepen nieuwe Nederlanders die met hun cultuur en levensbeschouwing dicht bij het moderne Nederland staan. Wie de humanistische verworvenheden wil verdedigen heeft veel bondgenoten nodig. Wij zijn daarom blij te kunnen samenwerken met de georganiseerde Alevieten en accepteren niet dat zij door Wilders c.s. verdacht worden gemaakt.

Rein Zunderdorp

Meer kijken, luisteren en lezen

De oudere bijdragen van dit weblog zijn te vinden in het archief van het weblog. Meer weten over Rein Zunderdorp? Lees op deze website alles over zijn functie als voorzitter van het Humanistisch Verbond.

Gepubliceerd: 08-06-2009