Liveblog vanaf IHEU congres Canada

Dertiende en laatste bijdrage

Het congres is afgesloten. De algemene vergadering van de IHEU verliep snel en voorspoedig. Uit de jaarraportages blijkt hoe zwaar het is op alle internationale podia met vrijwilligers het humanistische geluid te laten horen. Vaak moet worden opgebokst tegen grote en rijke lobbyorganisaties van religieuze en conservatieve groepen. Hoewel we met een kleine Nederlandse delegatie waren werd het op prijs gesteld dat het Humanistisch Verbond, de Vrije Gedachte, Humanistisch Historisch Centrum (HHC), Universiteit voor Humanistiek en Hivos formeel wel vertegenwoordigd waren. Volgend jaar in Roemenië met wat meer Nederlanders proberen te gaan! De conferentie van de Canadese humanisten over Sex and Secularity was interessant en veelzijdig. Vooral de vele vormen van door religies gevoede onderdrukking van seksualiteit en de politieke vertaling daarvan in veel landen kwam uitvoerig aan orde. De boodschap dat humanisten daar weerstand tegen moeten bieden en dat in de praktijk ook doen kwam goed over.

Jammer was wel dat er daardoor weinig aandacht was voor de positieve waarde van seksualiteit voor een goed leven vanuit humanistisch perspectief. Dit werd als vanzelfsprekend aangenomen. Maar het expliciteren daarvan kan een belangrijk onderdeel van de strategie zijn. Wat draagt seksualiteit en meer algemeen 'lichamelijkheid', bij aan de ontplooiing van mensen en aan hun onderlinge verbinding? Waar liggen de kansen en waar de risico's, hoe passen we in de praktijk waarden en normen toe op dit gebied? Dit lijkt me een goede agenda voor humanisten in Nederland, zo mogelijk als voorbereiding op een volgende internationale ontmoeting. Want het is duidelijk dat we er nog niet mee klaar zijn!

Twaalfde bijdrage

De laatste inhoudelijke bijdrage komt van Kristin Mile uit Noorwegen. De Noorse humanisten zijn veruit het meest succesvol in ledenwerving. Meer dan 80.000 leden op een bevolking van 5 miljoen. Kristin spreekt over de positie van vrouwen in Noorwegen, zij was gender-ombudsman. Ook zij benadrukt de noodzaak van alertheid op het gebied van vrouwenrechten. Noorwegen kent een staatskerk waarvan nog steeds 80% van de bevolking is aangesloten. Deze kerk bood weerstand tegen bijna alle verbeteringen van vrouwenrechten. Ondanks het massale lidmaatschap van de kerk zijn Noren niet erg religieus, men is lid op basis van traditionele overwegingen. Daarom ontstond er een markt voor humanistische ceremonies rond geboorte, opgroeien, huwelijk en uitvaarten. De humanisten speelden goed in op die behoefte aan seculiere "rites de passage". Veel aanwezigen hier kijken met bewondering en enige jaloezie naar het Noorse succes!

Elfde bijdrage: 5 augustus

Nu spreekt Sonja Eggerickx, de actieve Belgische en meer precies de Vlaamse voorzitter van de IHEU. Gisteravond zaten wij als Benelux groep aan het diner aan. Wij voelden ons heel verbonden en willen de Benelux tenminste humanistisch nieuw leven inblazen.
Nu spreekt zij over vrouwenhandel en in het bijzonder over de vorm waarin vrouwen tot prostitutie worden gedwongen in westerse landen. En over de wijdverbreide praktijk van verkrachting als onderdeel van oorlogshandelingen. Zij wijst erop dat vrouwenrechten in het algemeen en de seksuele rechten van vrouwen in het bijzonder op grote schaal worden geschonden. Zij geeft veel feiten en cijfers die haar betoog ondersteunen. Deze misstanden behoeven volgens Sonja nog meer aandacht, ook van de IHEU en nationale humanistische organisaties. Vanuit westerse landen gaat het dan om vrouwenhandel als onderdeel van de illegale immigratie. Peter Derkx wijst op het feit dat er meer aandacht is voor het voorkomen van illegale immigratie in het algemeen dan van vrouwenhandel in het bijzonder.
De conclusie is dat er voor het realiseren van (ook seksuele) vrouwenrechten nodig is te voorzien in goed onderwijs, goede wetgeving en internationale afspraken en sancties. Onderdeel daarvan is ook het werk van ontwikkelingsorganisaties die vrouwen helpen en beschermen in landen waar dat anders niet geregeld wordt. Ook dit is een aandachtspunt in tijden van sterke bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking.
Het was geen vrolijke speech, maar zeker een noodzakelijk onderdeel van het humanistische beraad over seks en seculariteit!

Omdat ik vragen uit Nederland kreeg over de beschikbaarheid van uitgesproken teksten heb ik navraag gedaan. Er zal getracht worden zoveel mogelijk speeches te plaatsen op de IHEU website www.inheu.org en/of op die van de Canadese humanisten, www.humanistcanada.ca

Tiende bijdrage: 5 augustus

Zondagochtend, we worden wakker met weer een humoristische en gepassioneerde vrouw. Een jonge activistische deze keer: Rebecca Watson. Helaas moet het toch weer gaan over het onheil dat de machtige en rijke beweging van de "Religious Right" in de US aanricht. Het bekendste thema van deze beweging is het verbod op abortus, maar daarnaast heeft men in het afgelopen jaar 1000 maatregelen op het niveau van de afzonderlijke staten weten door te zetten. Gericht tegen de toegankelijkheid van geboortebeperking, seksuele voorlichting en abortus. Helaas worden deze vormen van rechtse achterlijkheid, bovendien een gevaar voor de volksgezondheid, ook gericht op Canada, de Europese Unie en afzonderlijke Europese landen. Maar daarnaast ook op ontwikkelingslanden. De Religious Right beschikt over vele honderden miljoenen dollars en is dus een reëel gevaar voor humanistische waarden en de gezondheid van vooral vrouwen over de hele wereld. Vandaar de titel van haar betoog: "The Religious Right vs Every Women on Earth". Ze geeft veel onthutsende ervaringen en feiten. Vooruitgang op basis van wetenschap en seculiere beginselen is niet vanzelfsprekend en wereldwijd zijn er sterke tegenkrachten en als gevolg daarvan vallen er dagelijks slachtoffers! Meer informatie: http://skepchick.org/

Een aantal jonge deelnemers aan het congres komt met een reeks mogelijke tegenacties. Dat hoeft niet met dezelfde hoeveel geld te gaan, maar met openbare democratische actie. De vergelijking wordt getrokken tussen "Big Tobacco", het grote geld van de tabaksindustrie en "Big Church" het grote geld van de Evangelistische actie. Beide kunnen worden bestreden met democratische middelen. Er wordt op gewezen dat uiteindelijk de religieuze actie tegen vrouwenrechten zich op de bijbel baseert en daarmee is het een kerk-staat kwestie. De tegenbeweging kan zich verenigen op seculiere beginselen. In de VS is er nu veel tegenstand tegen de infiltratie van het geloof in het onderwijs, juist vanwege de RR beweging.
Misschien jammer dat de zondagochtend niet aan de leuke kanten van seksualiteit kon worden besteed, maar ja zij heeft wel een punt dat er grote gevaren dreigen. Gelukkig bracht ze het met humor en aanstekelijk enthousiasme. We zijn meteen wakker en alert!

Negende bijdrage: 5 augustus

Tijdens het diner werd gisteravond de 'Humanist of the year' Award uitgereikt aan Sue Johanson. Vervolgens hield zij de meest humoristische speech van het congres, die bovendien echt over seks ging. Zij is hier als inmiddels oudere vrouw een fenomeen. Zij startte de eerste anticonceptie kliniek op een Noord Amerikaanse High School, later op universiteiten. Maar vervolgens werd ze echt beroemd met een aantal langlopende en succesvolle talkshows over allerlei aspecten van seks. Haar succesformule is blijkbaar de combinatie van veel humor en zeer expliciete formuleringen over seks. De meest gestelde vraag van high school boys: hoe kan ik mijn penis vergroten? Of van meisjes: hoe doe ik een blow job? Maar een belangrijke boodschap van haar is ook steeds: geniet van seks, doe het enthousiast en met respect voor elkaar. Geweldig om te zien hoe deze echt wel oude dame het congres, dat veel aandacht had besteed aan religieuze, culturele en politieke belemmeringen van vrije seksbeleving, terug bracht bij het hoofdthema: het belang van seks voor een mooi leven! Terechte winnaar van de Reward!

Achtste bijdrage: 5 augustus

Ik dacht dat we in Nederland weer voorop liepen met onze atheïstische dominee, maar gelukkig doet het verschijnsel zich elders ook steeds meer voor. Catherine Dumphy is directeur van het Clergy project: clergyproject.org/Meer dan 360 geestelijken van verschillende godsdiensten en geloofsrichtingen hebben zich via deze virtuele community verenigd. Zij hebben geleidelijk of plotseling hun Godsgeloof verloren en wisselen zienswijzen en werkwijzen uit. De meesten zijn inmiddels uitgetreden, maar een deel is nog in functie. Er zijn veel leden van de Kerk van Engeland en van evangelische kerken uit de VS.
Zij geeft een heldere uiteenzetting over de manier waarop zij aankijkt tegen geloof, agnosticisme, secularisme, atheïsme en humanisme. De relatie met het thema seksualiteit en seculariteit komt niet echt aan de orde, maar het is toch een interessante ontwikkeling: secularisering van de kerk van binnen uit!

Net als in Nederland worden ook in Canada GSA 's (gay -straight alliance) op scholen door leerlingen opgericht om de acceptatie van homoseksualiteit te bevorderen. Andrea Housten, een journaliste en activiste vertelt ons dat de RK-scholen in de staat Ontario door de overheid worden bekostigd. Deze scholen verbieden de oprichting van GSA 's. Daartegen is een brede protestactie gestart, geleid door een dappere leerlinge, die uiteindelijk tot een wetswijziging heeft geleid die de schoolbesturen dwingt mee te werken. In de praktijk blijft het moeilijk in de katholieke scholen. Ook hier weerstand vanuit de kerk op basis van seksuele obsessies en anti-homo houding. Met steun van seculiere organisaties komen deze leerlingeninitiatieven toch van de grond.
Ik ben eigenlijk wel benieuwd of er in Nederland op confessionele scholen ook weerstand en tegenwerking van de schoolleiding bestaat. Wie heeft er ervaringen mee opgedaan?

Zevende bijdrage: 5 augustus

Andrew Copson is de jonge topper van het IHEU-bestuur en directeur van het Britse Humanistisch Verbond. Hij geeft een helder overzicht van de maatschappelijke en formele positie van LGB (lesbian, gay, bisexual) in de wereld. In 78 landen wordt LGB nog gecriminaliseerd, vooral in Afrika en delen van Azië, landen waar de islam heerst of die lijden onder post-koloniaal christendom. Het zijn deels ook de landen waar de vervolging en straffen onmenselijke vormen aannemen.
Daar staat tegenover dat in de westerse wereld en in grote delen van Azië een geleidelijke verbetering optreedt. Vaak zijn humanistische organisaties betrokken in de lobby voor betere wetgeving. De EHF doet dit op Europees niveau, de IHEU bij de VN en andere wereldorganisaties. De agenda van de IHEU en de landelijke humanistische en atheïstische organisaties omvat volgens Andrew de volgende punten:

1.  Decriminalisering, primair via wetgeving en internationale verdragen
2.  Rechten op de arbeidsmarkt, non-discriminatie
3.  Recht op het verkrijgen van publieke diensten, bv sociale huisvesting, zorgvoorzieningen, non-discriminatie
4. Burgerrechten, homohuwelijk, burgerlijke partnerregistratie
5. Familie en privé-leven, bescherming van de privacy ook van LGB burgers
6. Sociale en culturele (attitude) veranderingen, met voorbeelden in de media, tv-series, literatuur etc.

Zesde bijdrage: 5 augustus

Greta Christina is een bekende schrijfster en blogger over seksualiteit, religie en humanisme. Ze geeft een overzicht geeft van de talloze strijdige antwoorden op de vraag wat God wil ten aanzien van seks. En benadrukt dat die wil vaak niet alleen betrekking heeft op seksueel gedrag maar ook op gedachten en verlangens. En op de psychische risico's van dit beginsel van 'thought crime' .
Daarna gaat ze in op een humanistische en atheïstische ethiek t.a.v. seksualiteit. Wij kunnen niet volstaan met afrekenen met de zwakheden van religieuze ethiek op dit gebied, maar moeten zelf criteria ontwikkelen en hanteren inzake een seksuele ethiek. Humanisten moeten keuzen ten aanzien van seksueel gedrag expliciet maken en kunnen verantwoorden. Uitgangspunten zijn voor haar eerlijkheid, wederzijdse instemming en het niet toebrengen van schade aan een ander. Daarbinnen zijn niet op voorhand taboes ten aanzien van seksuele voorkeuren, varianten en vormen van seksuele stimulansen. Ook waarschuwt zij tegen het rationaliseren van persoonlijke kwesties van smaak. Als jezelf ergens een afkeer van hebt hoeft dat nog niet verwerpelijk te zijn. Zij beveelt dan de "broccoli test" aan. Zij haat broccoli, maar zal nooit anderen veroordelen om hun voorkeur voor die groente of er actie tegen gaan voeren. Doe dat ook niet ten aanzien van homoseksualiteit, orale of anale seks, porno of welke niet schadelijke voorkeur dan ook. Want ook niet religieuze mensen kunnen onzinnige taboes ontwikkelen, bv. op basis van persoonlijke smaak. Baseer je waar mogelijk op wetenschappelijk inzicht en vraag mensen met andere seksuele voorkeuren naar hun gevoelens daarbij in plaats van de jouwe op hen te projecteren.

Zij sluit af met een warm pleidooi voor het genieten van seks. Uitgangspunt voor haar is dat seksualiteit evolutionair een van de belangrijkste drijfveren is van de mens. Een oer-energie van het leven, die wij niet meer (alleen) voor de voortplanting gebruiken maar voor het realiseren van een aantal fundamentele menselijke behoeften, zoals verbondenheid, genot en betekenis geven. Het in religies wel genoemde transcendente aspect van seksualiteit koppelt zij los van goddelijke of geestelijke verschijnselen. Zij vindt juist de materialistische verklaring een veel betere basis voor gevoelens waarbij de mens boven zichzelf kan uitstijgen, zich met anderen en zelfs met de wereld en het universum verbonden kan voelen. Zij ziet het materialisme juist als een warme filosofie. Juist het feit dat alle gevoelens een product zijn van het brein vindt zij opwindend en maakt haar als mens zowel bescheiden en trots.

Zie haar blogs: http://freethoughtblogs.com/Greta/

Vijfde bijdrage: 4 augustus

Maryam Namazie spreekt met veel passie over de sharia, de hoofddoek, de burka en seksuele apartheid binnen de islam. Omdat zij het van binnenuit kent is het een schokkend en overtuigend verhaal, zij krijgt een staande ovatie. In tegenstelling tot de meeste andere wereldgodsdiensten ziet zij in de islam geen modernisering, maar eerder een toename van de orthodoxe islamisering. Als oorzaak ziet zij de verbinding tussen de islam en de wereldlijke macht in veel islamitische landen. Hoewel zij geen toekomst voor deze islam ziet zal er nog heel veel menselijk leed plaatsvinden voordat het instort. En ook in deze religie is seksualiteit de meest dominante obsessie en bron van onderdrukking, vooral van meisjes en vrouwen. Er zijn veel informatieve vragen uit de zaal en steun voor haar dappere en riskante strijd.

Zie ook: www.maryamnamazie.com en haar blog: http://freethoughtblogs.com/maryamnamazie/ en twitter.com/MaryamNamazie

We gaan proberen de airco hier wat milder te krijgen, het hotel heeft blijkbaar het idee dat wij gezien het onderwerp wat afgekoeld moeten worden, maar niemand is daarop gekleed in de hittegolf van Montreal!

Vierde bijdrage: 4 augustus

Vanochtend een inspirerende inleiding van Darrel Ray over zijn zeer omvangrijke onderzoek onder 10.000 Amerikanen naar de relatie tussen religie en seksualiteit. Wat gebeurt er met mensen die hun geloof verlaten? http://recoveringfromreligion.org/pages/DarrelRay

Het blijkt dat het voor het feitelijk seksuele gedrag van mensen niet veel verschil maakt of zij religieus zijn of niet. Er is niet veel verschil ten aanzien van masturbatie, seks voor het huwelijk, lezen van erotische literatuur, porno, et cetera. tussen gelovigen en niet-gelovigen. Het grote verschil zit in het schuldgevoel. Maar het schuldgevoel verandert het feitelijk gedrag van mensen niet of nauwelijks. Ray werkt dit uit in het begrip schuldcyclus. Het geloof verbiedt allerlei aspecten van seks, mensen doen het in de praktijk toch, worden daarmee opgezadeld met een een schuldgevoel, dat alleen binnen de eigen geloofsgemeenschap weer min of meer vergeven kan worden.

Voor een gezond en ontspannen seksleven is het daarom aan te bevelen het geloof te verlaten. Ook beveelt hij aan niet met een streng gelovig mens te trouwen, want daarmee haal je het schuldgevoel in de seksuele relatie. Een meer algemene conclusie is dat seksualiteit een heel zwakke plek is van godsdiensten. Zij falen in gedragsbeïnvloeding en zadelen mensen met een onvruchtbaar schuldgevoel op. En dat op een gebied dat voor mensen van fundamenteel persoonlijk belang is. Dat verklaart voor een deel geloofsafval en het gevoel van bevrijding dat daarmee gepaard gaat.
Voor discussie over deze stellingen zie ook: http://livinglifewithoutanet.wordpress.com/2011/05/31/darrel-ray-responds-to-critics-of-sex-and-secularism-survey/ Het was een stimulerende start van de dag met een vrolijke discussie. Nu volgt een inleiding van een Maryam Namazie over seksualiteit en islam, een heel wat minder vrolijk onderwerp!

Derde bijdrage: 4 augustus

Na de lunch komt het strategische meerjarenplan aan de orde. Het zit logisch in elkaar. Peter stelt een aantal inconsequenties aan de orde, terechte punten maar het leidt tot discussies die niet direct tot overeenstemming gaan leiden. Het geeft mij de gelegenheid een paar nieuwe formuleringen voor te stellen die de bedoelingen beter weergeven. Ze worden met algemene instemming aanvaard en daarmee hebben we toch een nieuw strategisch document.
Daarna gaan we in vier workshops op onderdelen de strategie concretiseren. Dat leidt tot een leuke uitwisseling van wel zeer uiteenlopende ervaringen vanuit de verschillende landen. Maar er komen toch veel goede tips uit voort die door het IHEU bestuur zullen worden uitgewerkt. Tenslotte worden we uitgenodigd om in mei 2013 in Roemenië de volgende jaarvergadering te houden. De enthousiaste jongeman die dat namens de Roemeense humanisten doet blijkt inmiddels ook staatssecretaris te zijn van de kleine groene partij. Dat kan dus ook in het overwegend godsdienstige Roemenië. Goed om de volgende keer in Oost Europa te zitten, ik zal de overlevingstips van Joep ter harte nemen ;-)
Nu moeten we ons registreren voor het inhoudelijke congres van zaterdag en zondag onder de titel "Sex and Secularism". Als opwarmer vanavond al een ' happy hour', diner and 'entertainment'. Het klinkt goed allemaal, kijken wat we ervan kunnen leren. Of eerst misschien gewoon van kunnen genieten, want het wordt steeds gezelliger!

Tweede bijdrage: 3 augustus

Het is heet buiten, maar binnen is het goed te doen. De algemene vergadering is heel geanimeerd, er komen steeds meer lid-organisaties. Zojuist zijn humanistische organisaties toegelaten uit Roemenië, Québec, London, Denemarken en de Amerikaanse atheïsten.
Zorgelijker zijn de rapportages van onze verschillende lobbyisten. Goed georganiseerde en rijke Religious Rights organisaties proberen niet religieuze organisaties en belangen in de VN, de EU, de Raad van Europa en de Unesco te dwarsbomen en buiten de deur te houden. Ook de Organisatie van Islamitische landen is een geduchte tegenstander van echte vrijheid van levensbeschouwing en mensenrechten. Steeds opnieuw wordt geprobeerd de vrijheden rond abortus en euthanasie via internationale overeenkomsten te beperken. Toch blijven de humanisten onvermoeibaar en met beperkte budgetten doorgaan met de lobby voor gelijkberechtiging.

Er komen ook leuke initiatieven voorbij zoals de atheïstische schoenen uit Duitsland. Schoenen hebben een reliefzool met een atheïstische boodschap die je bij elke stap als footprint achterlaat.
Een van de speerpunten van de komende tijd is de strijd tegen de besnijdenis van minderjarige jongens, op basis van de rechten van het kind. Ik heb de succesvolle campagne van De Vrije Gedachte (gesteund door het Humanistisch Verbond) toegelicht. De free publicity via de radio, kranten en conferenties van DHV als voorbeeld voor initiatieven in andere landen. Er is hier unanieme steun voor dit actiepunt. Er is ook veel waardering voor het hulpprogramma van Hivos waar de IHEU mee samenwerkt. 

In de pauze heb ik bij verschillende landen aandacht gevraagd voor onze Humanistische Canon en ons plan om daar een Engelstalige versie van de maken, samen met zusterorganisaties. We gaan dit verder uitwerken. Nu genieten we van een heerlijke en verantwoorde lunch, ik hoef niet voor mijn gezondheid te vrezen zoals Joep in Rusland. Goede taakverdeling zo Joep, jij doet Rusland, ik Canada!

Eerste bijdrage: 3 augustus

Vandaag begint het IHEU congres in Montreal. Uit Nederland zijn Peter Derkx, Helen de Raad en ikzelf aanwezig. Wij vertegenwoordigen samen vijf Nederlandse humanistische organisaties. Na alle verhalen van Joep Schrijvers uit Rusland dringt de vergelijking van de omstandigheden zich snel op. Canada is een groot, rijk en modern land. Montreal een stad van 3,8 miljoen inwoners.

 En met een temperatuur van rond de 30 graden. De mensen die we ontmoeten zijn in twee talen heel vriendelijk. Het voelt veilig en ziet er verzorgd uit. Het openbaar vervoer is met een sterk metronet en veel bussen prima geregeld en voor toeristen toegankelijker dan in Nederland. De busbestuurder stopte zonder halteplaats om ons uit te laten, midden in de miljoenenstad. Montreal kent een enorm stelsel van verbindingen en winkelcentra onder de grond, warm in de winter en koel in zomer. Verbazingwekkend is dat het zo schoon en veilig is, tot laat in de avond. Het lijkt een erg prettig land. Straks begint de General Assembly, de vaste vertegenwoordigers vanuit de hele wereld zijn er klaar voor.

Meer weten over Rein Zunderdorp? Lees op deze website alles over zijn functie als voorzitter van het Humanistisch Verbond.