Opvoeden en onderwijs

Opvoeden en onderwijs

De hamvraag bij opvoeden en onderwijs is eigenlijk steeds: hoeveel vrijheid bied je een kind voor  authentieke persoonlijke ontwikkeling en hoeveel sturing om het kind te begeleiden naar volwassenheid? Wat kan en wil je meegeven aan waarden, kennis en vaardigheden? En hoe bereiden we onze burgers van de toekomst voor op het leven in onze pluriforme veranderende samenleving?

Lees meer achtergrond
 

Het humanisme heeft een rijke traditie van denkers over opvoeden en onderwijs, wiens werk vaak nog verrassend actueel is. Die begint bij klassieke filosofen zoals Aristoteles (de juiste emoties bij de juiste situaties) Rousseau : in vrijheid en experimenten dingen zelf ontdekken; Kant: ontwikkeling van het morele geweten/categorische imperatief.

De humanistische Canon

Raadpleeg de Humanistisch Canon voor denkers over opvoeden en onderwijs, zoals Von Humboldt (belang van Bildung), Martha Nussbaum (pluralisme is in zichzelf een universele waarde) of bijvoorbeeld Mary Wollstonecraft vrouwen moeten hoger opgeleid worden om betere opvoeders te zijn. Lees meer

Zie ook HUMAN-programma 'Durf te Denken’.
Opvoeden is van alle tijden en van de inzichten van klassieke en moderne denkers kunnen we veel leren over hoe we dat kunnen doen.  

Boeken

Alles wat ik voel. Stine Jensen

Waarom voel je wat je voelt? Is het erg om jaloers te zijn? Kun je jezelf empathie aanleren? Dit kinder-filosofieboek helpt kinderen zich bewust te worden van wat ze voelen en erover na te denken. Het helpt ouders en leerkrachten gevoelens als blijheid, verdriet, verliefdheid met kinderen te bespreken. Met voorbeelden- Waarom durf ik niet te zeggen dat ik verliefd op hem ben- begrijpelijke filosofische uitleg of een denkvraag: Vind je iemand leuk die heel anders is dan jij of iemand die op je lijkt? Lees verder

Verbeter de wereld, begin bij de opvoeding Vanachter de voordeur naar democratie en verbinding Micha de Winter
Slaan of praten, veel of weinig vrijheid, voorbeeldgedrag. Filosofen en pedagogen als Kant, Dewey, Montessori en Freire zagen een direct verband tussen sociaal-politieke misstanden en opvoedmethoden uit hun tijd. Betere opvoeding zou de ‘toestand in de wereld’ verbeteren. Dat idee is uit. Opvoeding is nu een individueel project. Onterecht, vindt Berding. Thuis en op school moeten we kinderen leren hoe burger te zijn in een pluriforme democratie, met elk een eigen identiteit, en toch zonder polarisatie.
  ISBN: 9789088501876 160 pagina's,Gebonden,5e druk, 2015,Prijs: € 19.90. Lees verder

Waar, goed en schoon onderwijs- Ruud Klarus en Fedor de Beer (red.)

Durf te denken! Deze Verlichtings-oproep van Kant, lang uitgangspunt voor opvoeden en onderwijs, is  ondergesneeuwd in beleidsplannen en rendementsdenken. In dit boek gaan dertien filosofen terug naar het hoe, wat en waartoe van het onderwijs. Ze zoeken ‘het ware, goede en schone’ in onderwijs en hoe dat kan voorbereiden op een onbekende toekomst.

Met bijdragen van Gert Biesta, Kees Boele, Fedor de Beer, René ten Bos, Maarten Doorman, Joep Dohmen, Erno Eskens, Ruud Klarus, Maarten Meester, Wouter Pols, Miriam van Reijen, Humberto Schwab, Ed Weijers, Wouter Sanderse en Gerard van Stralen.

Ik ben ook een mens, Joop Berding. Verschenen: 29-01-2016

 Is een kind al een mens of moet het er nog een worden? En wat betekent dat voor opvoeding en onderwijs? In dit boek de prikkelende gedachten van drie denkers en opvoeders. Kinderen zijn al mens, vond Janusz Korczak. In zijn weeshuis in Warschau, experimenteerdehij met zelfbestuur door de kinderen.  Ook John Dewey experimenteerde op een lagere school in Chicago met participatie van kinderen, als toekomstige burgers: Kinderen leren kennis en vaardigheden het best in interactie met de omgeving. Voor Hannah Arendt moeten opvoeding en onderwijs kinderen inleiden  in de wereld, die ze nog niet kennen. Lees verder


Kinderen en eigen wijsheid Weerbaarheid van binnenuit
Over de eigen wijsheid van kinderen en de reactie erop van ouders en leerkrachten. Over alledaagse, maar o zo hinderlijke botsingen tussen volwassenen en kinderen: ongehoorzaamheid, zeuren, rondlummelen, brutaliteit, liegen en ander kindergedrag  dat volwassenen meestal  ‘onuitstaanbaar’ vinden. Ouders denken dat ze kinderen alles moeten leren, maar kinderen willen door vallen en opstaan zelf ontdekken hoe de wereld in elkaar steekt. Een therapeut, een psycholoog en twee opleiders laten zien hoe volwassenen in die dagelijkse aanvaringen die eigen wijsheid van hun kinderen juist kunnen gebruiken  en zo kunnen bijdragen aan hun ontwikkeling. Lees meer
 

Autoriteit- Paul Verhaeghe
Politiek en religie verloren hun autoriteit, ouders hebben weinig controle over het gedrag van hun kinderen. Wat nu? Teruggrijpen op ouderwetse autoriteit van de macht is mogelijk noch wenselijk volgens Verhaeghe: Hij ziet nieuw – moreel- gezag ontstaan in de ‘waakzame zorg’ of autoriteit van het collectief: groepen ouders, burgers of bijvoorbeeld aandeelhouders benvloeden opvoeding, onderwijs, politiek en economie. Verhaeghe, psychoanalyticus en hoogleraar aan de Universiteit van Gent, grijpt terug op Kant, Freud en rendt in dit heel leesbare richtinggevende boek. 


Humanistische partners