Gedachten die uitlopen: Merapi Obermayer
'Gedachten die uitlopen, kreten die wegschieten, mijn nachten worden betaald met wat de dag mij brengt. Fragmenten uit teksten van de beeldend kunstenares, dichter, schrijver, filosoof Merapi Obermayer. Wanneer je over haar en haar werk wilt schrijven weet je van tevoren dat je het zult afleggen tegen haar eigen taalrijkdom. Er zijn weinig kunstenaars, waarbij de taal, zo fraai, poëtisch, visionair, ontzettend grappig, relativerend, en dan weer keihard, logisch, zo waar, tegendraads geïntegreerd is in het beeldende werk.
Het ontdekken van de wereld in haar jeugd was voor Obermayer een hele bizarre. Geboren in 1947 in een leprakolonie in Indonesië, bracht het lot haar van haar 6e tot 20ejaar in een R.K. kindertehuis in Nederland onder het sadistische regime van de nonnen. Over deze periode schreef Obermayer een indrukwekkende autobiografie: Insulindes dochter.
Toeschouwer op het verkeerde been zetten
Hier werd wel de basis gelegd voor de wijze waarop Merapi Obermayer zich later als kunstenaar zou manifesteren. Het was haar namelijk verboden om in het tehuis te schrijven of te tekenen om zich te uiten. Met haar niet klein te krijgen creativiteit begon ze met afvalobjectjes die ze vond en waaraan ze haar eigen symbolische betekenis hechtte, een eigen wereld te creëren. Met deze kunstvorm zou ze uitgroeien tot een van de belangrijkste kunstenaars van de zogenoemde stroming van de objects trouvés, Hierbij ontwikkelde ze een geheel eigen, intieme, poëtische stijl met een fijnzinnige afstemming van teksten, materialen en kleuren. Opvallend element daarin is vaak het uitgesproken monnikenwerk; zeer bewerkelijke objecten, waarbij met onvoorstelbaar geduld en liefde voor materialen en de suggestieve symboliek daarvan een object tot stand komt. Merapi Obermayer werkt aan een op geheel eigenzinnige wijze ordenen van de wereld. Zo ontstaat in haar werk een veelzijdige gelaagdheid, die nog een extra dimensie krijgt door universele teksten, om de toeschouwer, die meende te staan, toch weer op een ander been te zetten.
Dicht op de huid van het leven zelf
Met Merapi Obermayer zit de toeschouwer wel heel dicht op de huid van het leven zelf. Als iemand weet wat het betekent om als het even tegen zit door te gaan, dan is het Merapi Obermayer. Het tekstuele werk bevat veel typische Merapi-quotes, die karakteristiek zijn voor haar houding in deze, zoals: als het leven geen feest voor je is, maak er dan een feest van voor een ander, grote kans dat het dan met jou ook weer goed komt.
Christine van Stralen
Gepubliceerd: 15-06-2010