Kunst als voertuig voor de verbeelding: het werk van Helly Oestreicher

Het werk van Helly Oestreicher heeft een vormentaal die verwant is aan architectuur. Het zijn beelden die 'zijn' zonder referentie aan de werkelijkheid. Zo onstaat er een kwetsbaarheid en tegelijkertijd een openheid en transparantie die ze bijzonder maakt. Het is kunst als voertuig voor de verbeelding. Door prententieloze verwondering, passie en betrokkenheid bij de materie staat het werk van de keramisch industrieel ontwerpster zeer dicht bij het humanistische gedachtegoed.

Helly Oestreicher is geboren in 1936 in Karlsbad, Tsjechoslowakije. Opgevoed in de joods-humanistische traditie kwam zij als zevenjarige tijdens haar onderduik en in de eerste jaren na de bevrijding in directe aanraking met het protestants-christelijk denken. Ze bleef de humanistische traditie echter trouw. In haar studententijd was zij lid van de SVHG, de Humanistische studentenvereniging in Amsterdam.

Ze volgde een opleiding aan het I.V.K.N.O., de huidige Rietveld Academie in Amsterdam. Daar werd ze opgeleid als keramisch, industrieel ontwerper. Na haar studie heeft zij, in tegenstelling tot haar specifieke opleiding, in eigen atelier autonome beelden vervaardigd, de zogenoemde antipotten, gemaakt met de vanouds bekende ambachtelijke keramische technieken. Ook ging zij op zoek naar andere technieken (bronsgieten) om datgene te realiseren wat zij wilde uitdrukken. Heel inspirerend voor haar zijn de vele reizen die zij maakte door Europa, China en Indonesië.

Het gebruik van ruimte en materiaal in haar beelden laten een vormentaal zien die verwant is aan architectuur.Het gaat haar daarbij om beelden te maken die vanuit eigenheid ZIJN, kunnen' BESTAAN' zonder referentie aan de werkelijkheid en zonder 'boodschap'. Zo ontstaat die bijna naakte kwetsbaarheid en tegelijkertijd openheid en transparantie.

In 1984 verraste zij de kunstwereld met installaties van keramiek, gecombineerd met glas, zoals de Personages, en later de ''Stedelingen'' , een variëteit aan vormen die een relatie aangaan met de ruimte als eenlingen in de dagelijkse werkelijkheid. Die verhouding tot de dagelijkse werkelijkheid is iets dat iedereen aangaat. Het zoeken naar eigenheid is belangrijker dan het willen behagen. Dat moment van reflectie biedt het tactiele werk van Oestreicher heel in het bijzonder.

De pretentieloze verwondering, passie en betrokkenheid bij materie en de subtiele mogelijkheden van het omgaan daarmee door een unieke creatieve geest vonden wij het inspirerende aan van het werk van Helly Oestreicher. Dat staat heel dicht bij de humanistische gedachte.

Namens de werkgroep Humanisme en Kunst
Christine van Stralen

Gepubliceerd:17-03-2009