Winter 2008: het gesprek zet in beweging

Een goed gesprek zet je in beweging en maakt ruimte voor groei. In het tijdschrift HUMAN draait het om gesprekken in allerlei soorten en maten. Het laatste gesprek dat David Rieff voerde met zijn stervende moeder, Susan Sontag, bijvoorbeeld, of het gesprek tussen vrienden, waarin de Fransman Le Rochefoucauld vooral verlicht eigenbelang zag. Frank Meester onderzoekt hoe het mogelijk is om als ongodsdienstig mens in gesprek te komen met religieuze mensen. Kortom: veel stof voor goede gesprekken na het lezen van deze HUMAN.

In het coververhaal gaan Stine Jensen en Katja Rodenburg allereerst zelf het gesprek aan met David Rieff, auteur van het boek ‘Zwemmen in de zee des doods’. Het boek is een persoonlijk verhaal van de Amerikaanse auteur Rieff over het sterven van zijn moeder, de schrijfster Susan Sontag. Sontag wilde niet over haar naderende dood praten. Dat was lastig voor Reiff. ‘Het zou een daad van agressie geweest zijn om zo'n gesprek aan mijn moeder op te leggen. Het boek gaat juist daar over. Om een dergelijk gesprek te kunnen voeren, had ik moeten zeggen ‘je gaat dood’ en dat is nu precies wat ze niet wilde horen. Ze zei dat niet expliciet, maar je had blind en doof moeten zijn om dat niet te begrijpen.’

Hans Kennepohl gaat onder de titel ‘Vertel me hoe je communiceert en ik vertel je wie je bent’ in op moderne communicatiemiddelen en de invloed op het gesprek.
‘De eigenschappen van het medium dat je kiest zeggen steeds meer over jezelf. Als je iemand iets wilt vertellen, doe je dat dan per e-mail, sms of telefoon? Dat hangt af van de boodschap en je relatie met de ander, maar ook van je persoonlijkheid.’ In de zakelijke wereld is ook de mate van invasiviteit (het beroep dat het medium op je doet en de snelheid waarmee je moet reageren) zeer belangrijk, constateert Kennepohl.

Verder een stuk van Frank Meester die aan de hand van Peter Sloterdijks boek ‘Het heilig vuur’ op zoek gaat naar de mogelijkheden voor seculieren om in gesprek te komen met religieuzen. Meester denkt dat het goed is om ruimtes te creëren, waarin gesprekken kunnen plaatsvinden. Om samen dingen te doen.
De democratie is hier bij uitstek geschikt voor, meent Meester, samen met Sloterdijk en de Vlaamse filosoof Rudi Visker.

Vriendschap als een vennootschap van eigenbelangen

Kun je een met een vriend een goed gesprek hebben? De Fransmans Le Rochefoucauld geeft een ondubbelzinnig antwoord in zijn ‘Maximen - bespiegelingen over menselijk gedrag’.
‘Wat de mensen vriendschap noemen, is in wezen een vennootschap waarbij belangen wederzijds worden ontzien en goede diensten worden uitgewisseld. Het is al met al een vorm van handel waarbij het eigenbelang altijd iets hoopt te winnen.’ Zo, met deze utiliaristische blik op vriendschap kunnen we het doen. Het is overigens niet het enige prikkelende dat de Fransman over de waarde van vriendschap te vertellen heeft.

Psycholoog Jean Pierre van de Ven gaat in op het verlies van individualiteit in de hel van de psychiatrische kliniek. Veel anders kan Van de Ven de eenzaamheid, de verwarring, de angst, de stress en de frustraties die patiënten dagelijks ervaren niet omschrijven. Van de Ven is niet de eerste die de klinische ziekte die ontstaat in de (psychiatrische) kliniek (die de toestand van de patiënt in feite verergert) als kwalijk bestempeld. Foucault ging hem immers al uitgebreid en goed gedocumenteerd voor in ‘De geboorte van de kliniek’.

Ten slotte in het dossier ‘Het Gesprek’ het klimaatdebat. Dat debat wordt gedomineerd door wetenschappers die vinden dat de mens verantwoordelijk is voor de sterke opwarming van de aarde. Kritische geluiden hebben in dit debat geen schijn van kans, want sceptici worden weggezet als mensen die beweren dat de aarde plat is. Hoe terecht is dat eigenlijk?

Verder in HUMAN

• Camera Lucida. De foto’s van het kunstwerk van Jean-Jacques.
• Animal. Maarten Doorman verkent de bewegende grenzen tussen dier en mens aan de hand van een gedicht van Joke van Leeuwen.
• Apriori. Voorproeven van een bijzonder toneelstuk. Richard I van Keesen & Co.
• Arte LiberaLe

Edwin Becker laat meer van een kunstwerk zien dan op het eerste gezicht zichtbaar is.

• Uit de kast special. Welke aanwinst in de boekenkast zou u ook moeten lezen? De boeken van de medewerkers van HUMAN.
• Gebroeders Meester, expert in het tweegesprek, leggen uit wat de regels voor een goed gesprek zijn.
• De acht mooiste boeken van 2008
• En nog veel meer...

Over 'HUMAN'

'HUMAN' wil verder denken én aandacht besteden aan wat ons hier op aarde beweegt. Zo lees je over bijvoorbeeld filosofie, wetenschap, cultuur en literatuur. Elk nummer kent een eigen dossier, waarin artikelen bijeengebracht worden die iets fundamenteels bijdragen aan het gesprek over het thema.
Het dossier sluit aan bij webdossiers op Human.nl, de website van de Humanistische Omroep en Humanistische Alliantie.

'HUMAN' is een initiatief van het Humanistisch Verbond en Koninklijke Boom Uitgevers. Het Humanistisch Verbond en Boom Tijdschriften ondertekenden in december 2007 een overeenkomst om het crossmediale publiekstijdschrift te starten. Het Humanistisch Verbond is eindverantwoordelijk voor de inhoud van het blad, dat de opvolger is van tijdschrift ‘De Humanist’.

Nieuwsgierig geworden? Bel 0522-237555 of mail [bdc@bdc.boom.nl] voor een kennismakingsnummer of abonnement. Leden van het Humanistisch Verbond betelen € 23,95, niet-leden betalen € 29,75

== Trek gekregen?==
Op de website kunt u een voorproefje van het tijdschrift downloaden.

Gepubliceerd:3-11-2008