De Socrateslezing

De Socrateslezing is een initiatief van het Humanistisch Verbond. De lezing wordt sinds 1983 jaarlijks georganiseerd. De lezing geeft commentaar op maatschappelijke ontwikkelingen vanuit een humanistisch perspectief. Eerder werd de Socrateslezing uitgesproken door Hans Achterhuis, Anil Ramdas, Roger van Boxtel, Fernando Savater en Lodewijk de Waal.  

2009: Ethiek en Economie: vrienden of vijanden?

Een echte filosoof en een echte econoom, kunnen zij samen een morele les trekken uit de kredietcrisis? Die vraag stond gisteravond centraal tijdens de Socrateslezing 2009. Politiek filosoof Rutger Claassen en econoom Arnold Heertje spraken de Socrateslezing uit voor een volle zaal van ruim 250 mensen in Sociëteit De Witte in Den Haag. De tegenstelling tussen filosofie en economie werd door Arnold Heertje kunstmatig en met gevoel voor theater groot werd gemaakt, toch zag Rutger Claassen weinig incompatibiliteit: ‘Hoewel je merkt dat vele economen - en dat zien we vanavond ook - niet echt geïnteresseerd zijn in filosofie, kun je ethiek, filosofie en politiek niet strikt scheiden van institutionele en economische oplossingen. Zij horen bij elkaar: je definieert eerst een probleem, je beoordeelt wat er op de markt gebeurt - het morele oordeel - en vervolgens zoek je naar een oplossing.’ Hij pleitte dan ook voor een bondgenootschap tussen ethiek en economie.
Lees verder

14 november: De scherven van de glazen samenleving

Voor 280 mensen spraken Beate Roessler en Britta Böhler gisteren in Felix Meritis de Socrateslezing 2008 uit. Roessler hield een pleidooi voor free zones. De mogelijkheid om te kiezen wie wat van je weet is een voorwaarde voor autonomie. Advocate Böhler ging in op de rechtstheoretische kant van privacy. Veiligheid en preventie van risicos zijn de toverwoorden van de overheid. Maar of de massale hoeveelheid verzamelde persoonsgegevens daarvoor zorgt is, maar de vraag. De efficiëntie van de wetgeving op het gebied van veiligheid is veel slechter doordacht dan we denken. Lees verder

2007

De Socrateslezing 2007 werd in een afgeladen Felix Meritis uitgesproken door Fouad Laroui. De titel was 'Is een humanistische islam mogelijk?' . In zijn lezing ging de hoogleraar in op de humanistische traditie van de islam. Paul Scheffer stelde in zijn coreferaat dat godsdienstvrijheid in een seculiere samenleving specifieke eisen stelt aan de geloofspraktijken van de islam.

2006

De Socrateslezing 2006 werd in een overvolle 'Rode Hoed' in Amsterdam uitgesproken door Evelien Tonkens en Tsjalling Swierstra. Het thema was: beschaving door zelfspot. Tonkens en Swierstra probeerden in deze lezing een niet-paternalistische vorm van beschaving te doordenken.
Beschaving en vorming maakten een belangrijk onderdeel uit van 'autonomie', een thema dat in 2006 op de agenda van het Humanistisch verbond stond.

2005

In 2005 sprak Lodewijk de Waal de lezing uit. De titel was: 'Over Markt, Macht en Moraal''.

2004

De Socrateslezing 2004 werd uitgesproken door Fernando Savater. De titel was: 'Opvoeden door menselijkheid.'

Alle Socrateslezingen

Op de site van de Humanistische Alliantie vindt u een compleet overzicht van de overige beschikbare lezingen vanaf 1985.

Over de Socrateslezing

Het startpunt van de traditie van de Socrates-lezing is 1984, toen de humanistische Stichting Socrates, een werkstichting van het Humanistisch Verbond, de lezing voor de eerste keer organiseerde. Tegenwoordig is het organiseren van de Socrates-lezing een taak van het Humanistisch Verbond zelf. In de loop der jaren vond de jaarlijkse Socrates-lezing binnen de Nederlandse humanistische beweging veel weerklank.