'Waak voor schijnoplossingen voor vluchtelingen'

15 november 2016

'Waak voor schijnoplossingen voor vluchtelingen'

Door webredactie

Ieder mens die vlucht voor oorlog en geweld, verdient een kans om ergens anders opnieuw een thuis te vinden. Maar hoe doe je dat? In ieder geval door verhalen te delen, te benoemen wat daar lastig aan is, maar ook door te laten zien wat er allemaal mógelijk is. Zaterdag 12 november sprak directeur Christa Compas over menswaardig vluchtelingenbeleid in Amersfoort tijdens de bijeenkomst: Vluchtelingen – welkom hier!  

"Voordat ik in ga op de vraag wat welkom heten nu precies van ons vraagt, moet ik helaas constateren dat  we vluchtelingen weliswaar welkom heten in Nederland maar de klop op onze deur om binnen gelaten te worden niet horen. Die klop op de deur vindt namelijk plaats op Lesbos en in Italië , aan de grenzen van Europa", zo begint Compas. De vraag is of dat wenselijk is. Daarom doen we als Humanistisch Verbond ook mee aan de actie We gaan ze halen die op 30 november in Den Haag wordt gehouden.

Medemenselijkheid

Compas benadrukt verder het belang van bijeenkomsten als deze. "Ze herinneren aan het belang van medemenselijkheid. Daar wil ik dan wel meteen aan toevoegen: die medemenselijkheid moeten we naar vluchtelingen in praktijk brengen, maar ook naar elkaar. Hoe geloofwaardig is het om vluchtelingen welkom te heten in Nederland wanneer Nederlanders elkáár de loopgraven injagen? Het onderwerp “migratie” is een splijtzwam in onze samenleving.

Want tegenstellingen, wantrouwen en frustratie domineren het publieke debat. De vraag “wat moeten we met elkaar?” is minstens zo belangrijk geworden als ''wat moeten we met de vluchtelingen?  Mensen grossieren in karikaturen.Je bent al snel óf een  asociale xenofoob óf een naïeve vluchtelingenknuffelaar. In plaats van vast te lopen in een strijd tussen vooroordelen en meningen moeten we elkaar opnieuw inspireren om onze ongemakkelijke situatie te delen.

Gouden oplossingen

Hoe komen we daar uit? Volgens mij zou het al iets uitmaken als we ronduit toegeven dat we inderdaad in een ongemakkelijke situatie terecht zijn gekomen. Gouden oplossingen zijn niet voorhanden. Daarvoor zijn de huidige migratieontwikkelingen te grootschalig, te onoverzichtelijk, te tragisch ook. Met die erkenning leggen we ons niet bij de situatie neer. Door de situatie te aanvaarden zoals die is, geven we elkaar juist méér lucht, en ontstaat er méér ruimte voor gesprek en gezamenlijke veerkracht.

Regeringsleiders hebben moeite om die toon aan te slaan. Zonder definitieve uitkomst in zicht, wachten zij af totdat de situatie in Italië en Griekenland volkomen onhoudbaar is geworden. Laten we dus waken voor passiviteit. Maar laten we ook waken voor polariserende schijnoplossingen.

Pararda van Iedereen1

Praktijk

Gelukkig laten mensen dagelijks zien wat mogelijk is.  Door talrijke projecten en initiatieven (bv. Because we carry) tonen mensen aan dat we onze antwoorden uiteindelijk niet vinden in de vastgeroeste strijd tussen vooroordelen en meningen, maar in een terugkeer naar de complexere, concrete praktijk, die zich tussen ménsen afspeelt. Uiteindelijk moet het daar gebeuren. Door verhalen te delen, te benoemen wat daar lastig aan is, maar ook te laten zien wat er allemaal mógelijk is, inspireren we misschien steeds meer mensen tot de opgave waarvoor we ons nu eenmaal gesteld zien: om vanuit een toevallige lotsverbondenheid tóch vorm te geven aan een humane, toekomstbestendige samenleving, waar we gezamenlijk verantwoordelijkheid voor dragen.

Trots

Wanneer we samen bouwen aan zo’n samenleving mogen we daar trots op zijn.  Zo inspireren we elkaar. ‘Trots op Nederland’ – dat klonk ooit als een afwerend gebaar naar nieuwkomers. Maar je kunt een samenleving ook ferm voorstaan en tegelijk muren afbreken: we mogen trots zijn op een samenleving die mensen serieus neemt, gelijke kansen biedt, waarin we voor elkaar zorgen en respecteren; een samenleving waarin íeder mens op zijn of haar manier een bijdrage aan kan leveren, maar waarin we tegelijk van íeder mens iets verwachten; een open, pluriforme ruimte die we met hand en tand verdedigen, juist omdat ieder mens daarin welkom is.

Dit een samenvatting van de volledige tekst (lees 10 minuten)

Welkom Hier is een initiatief van mensenrechtenorganisatie Justice and Peace in samenwerking met Fonds 1818 en NGO Human Security Collective.

Foto: Het Humanistich Verbond actief tijdens de Manifestatie Ieder1!  eind september 2016. (rechts vooraan Christa Compas)