Verbinding door dans en muziek

1 juni 2017

Verbinding door dans en muziek

Door Julia Doets

“Kunst is zo belangrijk. Het brengt mensen in beweging! We hebben kunst nodig, ook als je ouder bent.” Monique Masselink (artistiek leider van PRA Muziektheater) heeft een missie: door muziek en dans de kloof tussen generaties te dichten en ouderen de kans bieden te groeien.

Als theatermaker was ze altijd bezig met dans en muziek. Maar om iets met ouderen te doen? Dat kwam niet op bij Masselink. Totdat ze op uitnodiging van een vriend een paar jaar geleden bij een vertelling in een zorgcentrum was. Hij vertelde een verhaal aan ouderen én kinderen uit groep 6/7. Masselink zag hoeveel energie er vrijkwam toen de generaties elkaar ontmoeten, was geraakt en wilde daar zelf mee aan de slag.

En toen?

Ik voelde de noodzaak om de verschillende generaties met elkaar in contact te brengen, echt met elkaar te verbinden. Hoe beter dan door samen iets te creëren? Zo zijn de dansprojecten van PRA Muziektheater ontstaan. We maken in woonzorgcentra innovatieve dans- en muziekprojecten voor en met ouderen, in samenwerking met kinderen en studenten van de vier dansopleidingen in Nederland.

De Socrateslezing van Hedy d’Ancona gaat over een zinvol leven in alle fasen. Hoe kijk jij daar tegenaan?

Ik ontdekte dat over talentontwikkeling bij ouderen nooit gesproken wordt, heel schokkend. Kunst is zo belangrijk! Kunst daagt uit, verbindt, motiveert en beweegt mensen. We hebben kunst nodig, ook als je ouder bent. Niet alleen om je talenten te ontwikkelen, maar ook om uit je comfortzone te gaan en om anderen te ontmoeten. Waarom zouden ouderen zich niet meer kunnen of mogen ontwikkelen? Onze projecten in woonzorgcentra  laten zien wat kunst met ouderen doet en hoe het ze zich weer verbonden voelen met de wereld om hun heen. Wij zijn niet bezig met wat niet kan, maar wat wél kan, zonder op een betuttelende manier daarmee om te gaan. Het is prachtig om te zien hoe je ouderen door middel van dans uit kunt dagen en uit hun vaste gewoontes en beperkingen kunt halen. Kan iemand niet meer staan? Wat kan diegene wel? Zo laten we iedereen in hun waarde.

Hoe wordt er gereageerd op jullie projecten?

In onze projecten werken we met kwetsbare ouderen, ouderen die lijden aan dementie. Er wordt wel eens gezegd dat ons werk niet zoveel zin heeft, omdat zij het de dag erna toch zijn vergeten. Misschien zijn ze het dansen en de muziek vergeten. Maar er is een blijdschap in ze aangeboord en ze zijn toegankelijker geworden. Dat blijft dagen hangen, misschien wel langer. We zien mensen echt opbloeien.

Hoe zie je ze opbloeien?

Regelmatig gaan ouderen met dementie weer praten, nadat ze maanden niks hebben gezegd. De dochter van een deelnemer vroeg aan medewerkers van de woonzorgcentra wat er was gebeurd: ‘Mijn moeder is zo veranderd. Ze was zo stil de laatste tijd, maar praat nu al twee dagen heel veel over dansen.’

Wat zijn de reacties van zorgprofessionals?

Een paar weken geleden liep een manager van een zorgcentrum voorbij toen we met de ouderen aan het dansen waren. Ze was sprakeloos en ontroerd. Ze zei; ‘We hebben hier een behoorlijke laag eelt op onze ziel. We werken hard en hebben last van bezuinigingen. We doen mensen te kort. In dit uurtje heb ik de liefde voor mijn vak weer teruggevonden, bedankt daarvoor.’ Er is voor hen te weinig tijd om dit soort contact te maken.  

Van medewerkers horen we regelmatig: ‘Jullie benaderen de ouderen heel direct. Door jullie aanpak zijn de mensen zo open. Ze beginnen weer te léven in plaats van dat ze alleen verzorgd worden. Ze worden weer gelukkiger en weer gezien als mens.’ Laatst waren we in Edam. Daar was een man waarvan de activiteitenbegeleiders vertelden dat hij altijd maar in een hoek zat, diep in zichzelf gekeerd. Tijdens de dansworkshop was hij volop aanwezig. Hij zat te glimlachen in de groep. De activiteitenbegeleiders waren in tranen.

 

PRA Muziektheater trad op op de Socrateslezing Er is een land waar ouderen willen wonen van Hedy d’Ancona. Bekijk het optreden hier terug:

Bekijk hier de hele Socrateslezing terug.

Foto boven artikel: PRA Muziektheater tijdens de Socrateslezing. Foto van Johannes Abeling