Ongelovig on tour: 'Jullie hebben mijn leven gered'

11 mei 2017

Ongelovig on tour: 'Jullie hebben mijn leven gered'

Door webredactie

“Nederland heeft mijn leven gered en mij de vrijheid gegeven. Die vrijheid moeten jullie blijven beschermen,” vertelt de naar Nederland gevluchte Syrische atheïst Ayman. Een getuigenis én een heuse opdracht voor de bezoekers van de eerste Ongelovig. Vrijdenkers op de vlucht (film en debat) op 9 mei in Arminius Rotterdam.

Atheïsten die op de vlucht voor religieus geweld naar Nederland komen zijn in azc's, maar ook daarbuiten, vaak niet vrij hun levensovertuiging te uiten.
Dat komt duidelijk naar voren in de 2DOC Ongelovig. Vrijdenkers op de Vlucht (HUMAN) van reggisseur Dorothée Forma. De camera volgt vrijdenkers als Ayman (Syrië), blogger Saikat (Bangladesh) en anderen die voor intimidaties en levensbedreigend geweld gevlucht zijn naar Nederland. Ze woonden in landen waar mensen alleen in het geheim ongelovig kunnen zijn. De wetten op godslastering  zijn streng: in 13 landen riskeren ongelovigen de doodstraf (Freedom of thougth-report). Openlijk je twijfel uiten over het bestaan van god kan leiden tot vervolging.

Gespreksleider Bahram Sadeghi wil graag weten hoe het ‘nu zit met de wet op godslastering’ in Syrië en Bangladesh. Saikat vertelt dat Bangladesh, officieel een seculier land, vanaf 2001 een wet heeft aangenomen waardoor het voor bloggers gevaarlijk wordt  om je mening over religie te uiten. De straffen kunnen oplopen tot 14 jaar. Kritiek op atheïsten mag uiteraard wel, zegt Saikat, met een ironische lach.

Sharia

In Syrië is het recht gebaseerd op sharia, dus islam, vertelt Ayman. Ook het onderwijs wordt gedomineerd door deze religie. Onder Bashar Assad is de islamisering onverminderd doorgegaan, zo staan er nu 30.000 moskeën. Saikat en Ayman vertellen in de documentaire dat hun leven in het azc niet makkelijk is en COA-medewerkers zich vaak geen raad weten met hun klachten. Saikat:”Op eerste dag werd ik indirect met de dood bedreigd door iemand. Toen ik dit meldde, deed men niets."

Vrijheid

Volgens Boris van der Ham laten de verhalen in docuementaire op de avond zien dat de vrijheid om te zijn wie je bent, gelovig of ongelovig, allerminst vanzelfsprekend is.  “Soms adviseren COA-medewerkers nieuwkomers dat ze, voor hun eigen veiligheid, maar beter kunnen zwijgen over hun ongelovigheid, humanisme, vrijdenken of atheïsme. Dat druist in tegen de vrijheid van levensovertuiging en godsdienst waar we met zijn allen in Nederland voor staan.”

“Overigens”, voegt hij eraan toe, “begrijp ik wel dat het COA nog wat onervaren is met deze groep. Daarom helpt het Humanistisch Verbond ook met voorlichtingsmateriaal, advisering en traning. Wij zijn hier immers al wat langer mee bezig.”

Safe houses

Sadeghi vraagt zich af wat COA kan doen om ongelovigen beter te ondersteunen? Misschien ze in aparte huisvestig onderbrengen? Saikat betwijfelt of het een goed idee is om, net als bij bedreigde lgbt-vluchtelingen, voor safe houses te zorgen. ”De moslims die ons intimideren moeten ook integreren en begrijpen dat ze ons moeten respecteren. Door aparte ruimtes ontwijk je dat.”

"Wat kunnen wij hier in de zaal dan doen om jullie te helpen?", vraagt (hoe humanistisch) Bahram Sadeghi tenslotte. Het antwoord is nog niet zo eenvoudig. Ayman aarzelt even: “Aardig zijn voor elkaar natuurlijk.... en spreek je uit tegen anderen als ze haatzaaien.“

Emancipatie

Boris van der Ham voegt daar ('sorry zo plat is het even') de mogelijkheid om een donatie te doen aan toe. “Emancipatie van ex-moslims en vrijdenkers in Nederland en daarbuiten is heel belangrijk. Dat doen we al door hen een platform (Nieuwe Vrijdenkers)  te geven, een podium te bieden en internationaal te lobbyen samen met internationale humanisten verenigd in de IHEU. Maar we willen gewoon meer doen, en u kunt daarbij helpen!”

Wilt u ongelovigen steunen?

Ga naar de donatiepagina