Moslimhaat in De Balie? Cliteur reageert.

26 januari 2017

Moslimhaat in De Balie? Cliteur reageert.

Door Esther Wit

Duidelijk moslimhaat! Volgens joop.nl werden er in 'een 'schokkend debat'  in De Balie op 21 januari discriminerende opmerkingen gemaakt. Over 'deportatie van beroepsmoslims'  en afschaffing van mensenrechten. Het nieuws verspreidde zich, een wethouder en een fractievoorzitter overwegen aangifte wegens discriminatie. Rechtsgeleerde en filosoof Paul Cliteur (oud-voorzitter Humanistisch Verbond) reageert.

Dat het debat ophef zou vooroorzaken, zou je misschien kunnen verwachten. Maar zoveel ophef? Trouw meldt dat raadsleden van diverse partijen hun afschuw uitten over het gesprek in De Balie. Rutger Groot Wassink (fractievoorzitter GroenLinks) noemde het "een nieuw dieptepunt". Kajsa Ollongren (D66) zei vervolgens: "Wij achten het heel voorstelbaar dat hier sprake is van discriminatie. Discriminatie is strafbaar. Het is wel aan de rechter om daarover te oordelen. Het is nodig dat daar aangifte van wordt gedaan. Dat is nu nog niet het geval."

Er zouden discriminerende uitspraken zijn gedaan over moslims. Hoe kijk je zelf op het debat terug?
"Het was een debat naar aanleiding van het boek Waarom haten zij ons eigenlijk? onder redactie van Frits Bosch. Het boek telt 350 pagina's en mensen moeten het beslist lezen. De Stichting Werkelijkheid in Perspectief heeft in samenwerking met De Balie twee van de auteurs uitgenodigd hun bijdragen toe te lichten. We wilden uiteenlopende visies tonen waarbij nadrukkelijk ook iemand met een moslimachtergrond meedoet. Dat zijn Wim van Rooy geworden, een criticus van de islam en Halim El Madkouri, een terrorisme-expert. Zij hielden voortreffelijke lezingen die zijn terug te zien op de video van twee uur. Ik heb zelf het debat ingeleid en afgesloten, zoals ik ook de inleiding in het boek heb geschreven en het nawoord in het boek. Ik probeer een synthese te maken van verschillende opvattingen. De avond is prima verlopen."

Vond je dat er discriminerende uitspraken zijn gedaan?
"Dat hangt ervan af wat je onder 'discriminerende uitspraken' verstaat. Naar mijn smaak niet in de zin van juridisch strafbaar. Wat wel is gezegd door Van Rooy, en uitvoerig beschreven in zijn boek, is dat de islam iets heel anders is dan christendom en jodendom. Je moet hier een onderscheid maken, zei hij. Als dat strafbaar zou zijn, zou ook zijn boek strafbaar zijn. Dan zou het werk van Daniel Pipes, Robert Spencer, Anne-Marie Delcambre, en vele anderen strafbaar moeten zijn en uit de handel moeten worden genomen. Enfin, een onzinnige operatie."

Had je – achteraf gezien - meer afstand moeten nemen van bepaalde uitspraken die anderen deden?
"Ik vind dat ik het goed gedaan heb. Als moderator heb je niet de taak om wanneer iemand iets zegt waarmee je het oneens bent erop te springen en te zeggen 'schande'. Ik doe dat een beetje ironisch, met termen als poezelaar, maar ik probeer een gesprek open te houden. Later begreep ik dat de gewraakte uitlating uit het publiek was gedaan door iemand (red. Bernadette de Wit) die Ibn Warraq's Weg uit de Islam had vertaald. Ik raad de Amsterdamse gemeenteraad aan dat te lezen. Dat is de basis voor de hele ex-moslimbeweging. Ga lezen, ga je verdiepen, schiet niet onmiddellijk in de stress."

Vind je de ontstane ophef terecht?
"We moeten over dit onderwerp een gesprek kunnen voeren. Dat gesprek is nergens. Zeker niet in de landelijke politiek. Wilders zegt iets. De rest roept 'schande'. En dat was het dan weer. In een debatcentrum zou het mogelijk moeten zijn een boek zoals Waarom haten ze ons eigenlijk? te bediscussiëren. Als bezoekers meedoen aan dat gesprek, zal je soms dingen horen die je niet bevallen."

Wat wil je zelf nog kwijt over de kwestie?
"Dat ik geschokt ben door wat ik heb gezien in de Amsterdamse gemeenteraad. Ik hoorde daar iemand suggereren dat je wellicht een politieagent achter in de zaal kon zetten die ingrijpt als iets buiten de orde wordt gezegd. Ik hoorde dat je niet meer mag zeggen dat de islam een probleem is voor de democratische rechtsstaat. Ik hoorde de gekste dingen. Bovendien vind ik het onbehoorlijk om mensen die hun best doen een uitweg te wijzen uit de crisis van religieus gemotiveerd terrorisme te identificeren met nazi's. Ik ben niet zo van strafrechtelijke vervolging, maar kan daar niet eens iets aan gedaan worden?"

Bekijk het debat

Bekijk het debat op de site van De Balie en oordeel zelf

"Waarom haten ze ons eigenlijk?" - Programma van Stichting Werkelijkheid in Perspectief from De Balie on Vimeo.

Verder lezen

Lees Paul Cilteurs open brief aan de gemeenteraad in Amsterdam
Lees de samenvatting van het debat op joop.nl
Lees ook het artikel in Trouw
 

Meer weten?

Gerechtelijke vervolging van religie-kritiek en vreemdelingenhaat.Wat hebben de filmster Brigitte Bardot, de journaliste Oriana Fallaci, de schrijver Michel Houellebecq en de politicus Geert Wilders gemeen? Dat komt ter sprake in het boek van Cliteur.

Bardot, Fallaci, Houellebecq en Wilders: juridische vervolging van religiekritiek en vreemdelingenhaat. Onder meer verkrijgbaar bij De blauwe tijger