Hoe Albert Heringa dichtbij het leven blijft

17 december 2012

Hoe Albert Heringa dichtbij het leven blijft

Door Redactie

Het Openbaar Ministerie gaat HV-lid Albert Heringa (70) vervolgen vanwege hulp bij zelfdoding. In 2008 hielp hij zijn 99-jarige moeder Moek bij zelfdoding. Zij was niet dodelijk ziek, maar wilde niet verder leven. Een interview over hoe je ondanks de dood en het ouder worden dichtbij het leven en nieuwsgierig blijft.

still uit de film 'De laatste wens van Moek'"Ik ben blij dat er aan de onzekerheid een einde gekomen is", vertelt Heringa. Maar het persbericht van het OM vindt hij 'ook verbazend'. Want de suggestie wordt daarin gewekt dat het een complexe zaak is. "Volgens mij is het erg duidelijk dat ik strafbaar ben, dat was ik me ook bewust toen ik mijn moeder hielp. Het is waarschijnlijk meer de maatschappelijke context waar het OM op doelt, niet de zaak zelf."

Heringa heeft de hulp die hij zijn moeder gaf goed gedocumenteerd, bovendien is het op film vastgelegd in de documentaire ‘De laatste wens van Moek’.

Media-aandacht

Moek Heringa was niet dodelijk ziek, maar vond haar leven voltooid en wilde niet meer verder leven. Ze vroeg haar huisarts haar te helpen. De arts begreep haar wens, maar meende niet op haar verzoek in te kunnen gaan. ”Dat verbaasde me  niet. Versterving, stoppen met eten en drinken, leek de enige mogelijkheid. Moek voelde daar niets voor en ik besloot haar te helpen.”

De documentaire kreeg veel media-aandacht en joeg het debat over voltooid leven aan, waarbij het gaat om de wens van ouderen die existentieel lijden om zelf over hun leven te beschikken.

De dood speelt een grote rol in het leven van Heringa, vertelde hij in een vorig interview op deze website. Hoe ik er mee omga? “Ik loop er niet omheen en bereid me er mentaal op voor. Ik beeld me intens in dat er iets met mijn vrouw of mijn kinderen gebeurt, een ongeluk bijvoorbeeld. Dat voelt heel verdrietig en pijnlijk, maar daardoor verwerk ik een deel van het verdriet, komt er een soort eelt op mijn ziel.“

Dichterbij het leven

De laatste tijd neemt Heringa op een andere manier afscheid van mensen. 
“Ik geef het afscheid veel meer aandacht, bijna alsof het de laatste keer is dat ik iemand zie. Ik weet niet of dat bij 'ouder worden' of een sterker besef van vergankelijkheid hoort. Het lijkt alsof ik daardoor een beetje dichter bij het leven kom. Ik kijk ook met meer afstand naar veel ontwikkelingen, vaak met een zekere geamuseerdheid.”

Met een zekere distantie kijkt hij ook naar een mogelijke celstraf. “Ik acht de kans daarop zeer klein. Als ik word veroordeeld zal dat niet voor meer dan drie maanden zijn. Het verontrust me niet. Ik kan heel goed alleen zijn, mits ik maar genoeg boeken en muziek bij me heb en zelf kan schrijven en mijn nieuwsgierigheid kan bevredigen.”

Niet-weten

Heringa leest de laatste tijd, misschien onverwacht voor een humanist, veel over het ontstaan van de bijbel. “Ja, het blijkt dat het vooral een cultureel boek is dat vele invloeden heeft van verschillende culturen: waaronder de Egyptische. Heel boeiend. Ik verbaas me altijd dat mensen zo zeker zijn van hun gelijk, als je ziet hoe zo’n boek tot stand komt.  Mijn uitgangspunt is niet-weten, daarom noem ik mezelf agnost in plaats van atheïst. Het woord god is voor mij een verhullend en leeg begrip. Ik ga me niet afzetten tegen iets betekenisloos."

Nieuwsgierigheid

Openheid, dialoog, diversiteit, twijfel en niet-weten: deze humanistische waarden passen helemaal bij Heringa. Maar ook nieuwsgierigheid. Hoe zorg je ervoor dat je nieuwsgierig blijft, ook als je ouder wordt?  “Tja, dat hoort bij me, dat gaat vanzelf. Mijn vader was dat ook tot op hoge leeftijd. Ik heb er geen recept voor, ik kan me geen leven zonder nieuwsgierigheid voorstellen.“

Heringa voelt zich eigenlijk wel een ‘happy senior’. “Ik blijf intellectueel bezig en werk ook bijVluchtelingenwerk Nederland. Daar licht ik mensen voor die wachten op een eerste interview met de IND over wat ze te wachten staat, en ze vertellen ons hun vluchtverhaal. Boeiend en belangrijk werk. Maar de verhalen zijn vaak schrijnend. Je leert er wel met andere ogen naar deze wereld kijken. “