Humanisme met kloten, maar ook thee drinken soms

19 september 2017

Humanisme met kloten, maar ook thee drinken soms

Door webredactie

Het parlementaire jaar kan niet starten zonder de jaarlijkse Prinsjesdagviering in de Nieuwe Kerk in Den Haag. Vandaag ontmoetten daar mensen vanuit alle religies en levenbeschouwingen elkaar. Directeur van het Humanistisch Verbond, Christa Compas, hield ook een toespraak: "We kunnen elkaar vertrouwen omdat we als mensen fundamenteel op elkaar lijken en elkaar dus als mens kunnen herkennen."

Christa CompasDit was haar toespraak

"Wij hebben vertrouwen in onze medemensen omdat de mens van nature in staat is tot empathie en mededogen. 'Mensen zijn met elkaar aan de wereld ontsproten. Daarin ligt onze verbondenheid. We zijn met elkaar in de wereld, en we zijn voor ontplooiing op elkaar aangewezen'– zei een van de grondleggers van het Humanistisch Verbond, Jaap van Praag, al in 1947.

Van oudsher is die verbondenheid vooral gericht op de eigen groep: het eigen gezin, de eigen familie, het eigen geloof, de eigen stad, het eigen land.

We staan vaak wantrouwig tegenover andere groepen, niet altijd ten onrechte zoals de geschiedenis ons heeft geleerd. Vandaar dat de Romeinse wijsgeer Seneca al zei: Allen vertrouwen is evenzeer een fout als niemand vertrouwen.
Of om het samen met de jonge schrijver Ewoud Kieft -genomineerd voor de Libris geschiedenis prijs –  eigentijdser te zeggen: We moeten wel streven naar een humanisme met kloten.

Betrouwbaarheid

Het belang van vertrouwen zien we terug in de Universele Verklaring van de Rechten van de  Mens (UVRM), die de verschillende geloofs- en levensbeschouwelijke tradities probeerde te overstijgen. We kunnen elkaar vertrouwen omdat we als mensen fundamenteel op elkaar lijken en elkaar dus als mens kunnen herkennen. Aan deze vooravond van het 70 jarig bestaan van die verklaring  wil ik artikel 1 citeren. Dat artikel zegt: Alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren. Zij zijn begiftigd met verstand en geweten en behoren zich jegens elkaar in een geest van broederschap te gedragen

Vertrouwen of broederschap: Het vraagt van ons allen betrouwbaarheid. Om vertrouwen te hebben in elkaar en in grotere verbanden, in je schoolklas, je buurt, in de samenleving en in de instituties, is het noodzakelijk elkaar beloftes te doen en je  daaraan te houden. Dat kunnen wij gelukkig, juist omdat wij mensen zijn.

Een gift

Maar helemaal zeker van je zaak ben je nooit. Vertrouwen geven en vertrouwen hebben is een risico omdat je niet zeker weet of het terecht is. We noemen vertrouwen niet voor niets ‘iets wat je elkaar geeft’. Het is een gift, een cadeau aan elkaar. Keer op keer moeten wij die sprong maken. Niet naïef en met onze ogen dicht, maar wel met  moed en ondanks alles.

Die moed vraagt de ene keer om het doorzettingsvermogen en het eindeloze thee drinken  van  Elanor Roosevelt - de godmother van de Universele verklaring voor de Rechten van de Mens (UVRM)-  en de andere keer om de kloten van Ewoud Kieft."

Humanistische Canon

Lees meer over de geschiedenis én de actualiteit van het humanisme in de vernieuwde Humanistische Canon. Onder meer over Mensenrechten.