Voltaire verbrijzelde vooroordelen en dogmatiek

Weg met vooroordelen, dogmatiek, bijgeloof en kuddegedrag. De rede regeerde in het denken van  Voltaire. Hij was een vooruitstrevende humanist en een ambivalent denker. Hij wilde onrechtvaardigheid, laster en irrationaliteit aan het licht brengen en zo de samenleving verbeteren. Maar ondanks zijn kritiek op dogmatisme, worstelde hij met het bestaan van God en het idee van het aardse paradijs. 

'Onze priesters zijn niet wat het dwaze volk denkt. Op onze goedgelovigheid berust hun hele wetenschap.' (Oedipe (1718)

Verbrijzel het systeem!

Voltaire heeft de Europese houding tegenover veel belangrijke kwesties werkelijk veranderd.
Voltaires complexe humanisme, dat met goede redenen zowel seculier als deïstisch genoemd kan worden, kwam tot uitdrukking in tragische toneelstukken en poëzie, essays en verhandelingen, satirische romans en filosofische vertellingen. Ook is zijn humanisme zichtbaar in de directe strijd voor tolerantie en sociale rechtvaardigheid.

Zijn leven lang bestreed hij alle vormen van geweld, bijgeloof, fanatisme en vooroordelen. Écrasez l'Infâme!, vrij vertaald als "Verbrijzel het systeem!" was zijn motto, en hij vond zelf zijn Traité sur la tolérance (Verhandeling over de tolerantie (1763)) een van zijn belangrijkste werken.

Meer lezen

Lees het hele werk in de Humanistische Canon geschreven door Dr. Erik Liddell, universitair docent aan de Faculteit vreemde talen en geesteswetenschappen van de Eastern Kentucky University in de Verenigde Staten.