Het recht op niet-godsdienstige geestelijke verzorging

Op 24 maart was er een zitting van de Tweede Kamer met Staatssecretaris Teeven. Daar werden moties van de SP en PvdA besproken waarin om herziening van de herschikking van de Humanistische geestelijke verzorging (HGV) bij Justitie gevraagd wordt.  Het Humanistisch Verbond wil een aanbod van geestelijke verzorging dat aansluit bij de levensbeschouwelijke wensen van gedetineerden.

En de maatregelen van staatssecretaris Fred Teeven doen daar geen recht aan. In een brief op 25 maart hebben we dit aan aan alle leden van de vaste Kamercommissie Veiligheid en Justitie laten weten. In deze brief spreken we de hoop uit dat de moties ertoe leiden dat niet-godsdienstige gedetineerden ook in de toekomst de geestelijk bijstand kunnen krijgen waar zij recht op hebben. Staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justititie heeft eind 2010 besloten dat in de Nederlandse gevangenissen bijna 90 procent van de geestelijke verzorging godsdienstig moet zijn, met name christelijk en islamitisch, en slechts iets meer dan 10 procent niet-godsdienstig, humanistisch.

Draai het besluit terug

Het Humanistisch Verbond pleit ervoor het besluit van Teeven terug te draaien. We stellen het volgende voor:

• Draai dit besluit terug.
• Houd zo snel mogelijk een nieuwe voorkeurspeiling in samenspraak met een externe wetenschappelijke partij.
• Daardoor: ontstaat een aanbod van geestelijke verzorging dat aansluit bij de actuele levensbeschouwelijke ontwikkelingen in onze samenleving en de Nederlandse gevangenissen.
• Daardoor: wordt er recht gedaan aan het grondwettelijke recht op niet-godsdienstige geestelijke verzorging voor gedetineerden.
• En: is er een geestelijke verzorging die ertoe doet en bijdraagt aan een goede terugkeer van de gedetineerden in de samenleving.    

Niet-godsdienstige geestelijke verzorging krijgt geen stem

Teeven baseert zijn besluit grotendeels op een omstreden voorkeurspeiling, c.q. een korte vragenlijst, die is afgenomen door de Dienst Justitiële Inrichtingen bij gedetineerden. Het Humanistisch Verbond heeft bij de invoering consequent protest aangetekend tegen de vragenlijst in deze vorm, omdat deze niet wetenschappelijk onderbouwd is. Bovendien leidt dat ertoe de behoefte aan niet- godsdienstige geestelijke verzorging geen stem krijgt.

De nieuwe verdeling van de formatie staat wat ons betreft haaks op de levensbeschouwelijke ontwikkelingen in de samenleving, en ook op de feitelijke behoefte aan geestelijke bijstand onder gedetineerden (zie ook onderzoek Radboud Universiteit Nijmegen). Het grondwettelijke recht van vrijheid van godsdienst en levensovertuiging van gedetineerden dreigt hierdoor voor een groot deel te verdwijnen.

Levensbeschouwelijke vrije keus

Gedetineerden moeten de kans krijgen hun leven op te pakken in de gevangenis en daarna weer in de maatschappij. Levensovertuiging speelt daarbij een belangrijke rol. Humanistisch raadslieden weten uit ervaring dat vooral tijdens hun gesprekken met gedetineerden aandacht is voor wat er is mis gegaan en hoe zij weer verantwoordelijkheid leren nemen voor hun leven. Juist in contact met geestelijk verzorgers is het mogelijk zich te bezinnen en ook moreel een nieuwe koers in te slaan. Maar dan moeten ze wel de mogelijkheid krijgen zelf een reële levensbeschouwelijke keus te maken. En die krijgen ze nu niet.   

Meer informatie

Informatie over de moties van de PvdA en SP, het debat hierover en de reactie van staatssecretaris Teeven vindt u op de site van de Tweede Kamer. Op dinsdag 29 maart komen de moties in stemming. Lees verder ons persbericht van 5 januari 2011 en een webartikel van 9 februari. 

Wat doen humanistische geestelijke verzorgers bij Justitie?

Kijk hiervoor in op onze dienstenpagina's en op de webiste de www.gevangenishumanist.nl