Hoofdkrijgsmachtvrouw heeft samenwerking hoog in het vaandel 

Samenwerken met alle partijen om de beschikbaarheid én kwaliteit van de humanistische geestelijke verzorging op peil te houden. Dat is het doel van Ingeborg Takken (52) voor de komende jaren. Op 1 februari trad zij aan als Hoofdkrijgsmachtraadsvrouw (HKRV) bij Defensie. Takken werkte tien jaar lang als raadsvrouw, o.a. tijdens de missie in Uruzgan.

'Bij mijn start als raadsvrouw bij Defensie was ik vooral bezig met de vraag: Hoe kan ik dit werk het beste doen? In de loop der tijd word je blik breder, en werd de vraag: Hoe kunnen wij ons werk het beste doen? Dat was de basis voor de stap naar een leidinggevende functie, want daarin kun je goed invulling geven aan die vraag', zo licht Takken haar motivatie om HKRV te worden toe.

Uit de praktijk

Zij ziet het als een groot voordeel dat ze het werk van geestelijk verzorger uit de praktijk kent.
'Ik kan beter leidinggeven aan geestelijke verzorger als ik vanuit eigen ervaring weet waar het om gaat in het werk.' Wat HGV'ers doen? Humanistisch geestelijk verzorgers zijn voortdurend beschikbaar voor individuele begeleiding van het personeel en hun relaties. Ze organiseren ook groepsgesprekken, terugkeerconferenties, bezinningsbijeenkomsten of zijn actief in de veteranenzorg. Daarnaast zijn ze adviseur van commandanten van diverse niveaus op het gebied van moraliteit en geestelijk welzijn.

Samenwerken moet

Takken realiseert zich dat je als hoofd van de dienst Humanistische Geestelijke Verzorging moet samenwerken. 'Ja, dat is voor mij essentieel. Natuurlijk hebben we als professionals onze autonomie en ideeën over wat goed is voor het welzijn van de militairen, maar je kunt het niet alleen. HGV'ers hebben elkáár, maar ook andere professionals binnen Defensie hard nodig. Je kunt van alles verzinnen maar het moet ook uitvoerbaar zijn, je moet de juiste afspraken met de juiste mensen maken.

Persoonlijk gelofte

Een oprechte bereidheid tot samenwerken kwam naar voren tijdens de installatie van Takken op 18 februari. Ze sprak persoonlijk alle mensen toe waarmee ze in haar werk te maken zal krijgen: geestelijk verzorgers van haar eigen maar van andere denominaties en ook het Humanistisch Verbond als zendende instantie. En verder: de generaal die commandant was tijdens haar eerste uitzending naar Uruzgan, het bedrijfsmaatschappelijk werk en de zorgketen als geheel.

Je laten verrassen

Ze richtte ook het woord tot een matroos toe die ze een uur daarvoor had ontmoet. Waarom was dat? Takken: 'Ik zocht naar iemand die ik nog niet kende en die toch bereid was mijn belofte in ontvangst te nemen. Een van de mooie kanten van het vak van GV'er is dat we ons mogen laten verrassen door wat of wie er op ons pad komt.'

Verbondenheid en dialoog

Het sluit aan op het humanisme dat Ingeborg Takken wil uitdragen. Een humanisme dat uitgaat van de verbondenheid van mensen en het belang van de dialoog. 'Ik maak dingen graag persoonlijk. Vandaar dat ik koos voor de vorm van een belofte aan mensen die ieder representant zijn voor een groep.' 

Humanistische traditie

Takken plaatste zichzelf in haar toespraak nadrukkelijk in de humanistische traditie. Zo richtte ze onder meer de volgende woorden aan de directeur van het Humanistisch Verbond Ineke de Vries.

'We hebben deel aan die brede humanistische stroom waarin mensen elkaar herkennen in hun visie op het leven. Dat delen betekent verrijking, inspiratie, verbondenheid die steunt en warmt.'

De oprichter van het Humanistisch Verbond Jaap van Praag is voor haar nog steeds een inspiratie.
'Het is misschien wat voor de hand liggend. Maar ik denk dat ik echt een klik met hem zou hebben gehad. Het was niet iemand van de boekenwijsheid, maar was altijd op zoek naar het menselijk contact, het gesprek en de verbondenheid.'

Dit gaat pijn doen

Ingeborg Takken treedt aan in een tijd van bezuinigingen: 200 miljoen euro in 2011 en maar liefst 635 miljoen euro in 2018. Er zullen militairen hun baan gaan verliezen. Takken: 'Dit gaat heel erg veel pijn doen. Voor veel militairen is dienen in de Krijgsmacht niet zomaar een baan, maar een manier van leven. Dat verliezen heeft een enorme impact. Raadslieden zullen deze mensen dan ook zo goed mogelijk moet bijstaan. 

Natuurlijk is er ook een bedreiging voor HGV'ers. 'Ja, minder troepen betekent in principe minder HGV'ers. Maar ik zal er alles aan doen om de komende jaren de beschikbaarheid en de kwaliteit van de HGV te waarborgen. Overigens is het beroep dat er op GV'ers gedaan wordt de laatste jaren juist toegenomen, omdat de drempel veel lager is om hulp te vragen. De geestelijke verzorging wordt, zo blijkt uit onderzoek, door de militairen goed gewaardeerd.

We zijn allemaal professionals

Haar humanistische inspiratie sluit samenwerking met de andere vijf denominaties (katholiek, protestants, joods, moslim en hindoeïstisch) niet uit. 'We werken zowel inhoudelijk als organisatorisch al samen. Immers, we zijn allemaal professionals in geestelijke verzorging. Er is een voortdurend gesprek over wat we als GV'ers moeten doen en wat niet. Bijvoorbeeld over de vraag of we terugkeergesprekken na uitzending blijven voeren of dat we dat overlaten aan andere professionals.

De eerste vrouw in deze functie

Ingeborg Takken is de eerste vrouw in deze functie. Dat feit heeft voor haar geen speciale betekenis,
'Het is goed dat ook op dit gebied vrouwen tot de top doordringen. Hoewel ik zeker niet tegen positieve discriminatie ben, vond ik het wel leuk dat voorzitter van het HV Rein Zunderdorp tijdens mijn installatie zei dat het bij de selectie geen rol had gespeeld. You're simply the best, zei hij

Wat doen HGV'ers bij defensie?

De humanistische geestelijke verzorging bij de krijgsmacht is ingevoerd op 1 september 1964, aanvankelijk voor drie jaren op proef. Het humanistisch vormingswerk voor militairen vond al vanaf 1952 plaats op een locatie in Nunspeet. De dienst startte met vier raadslieden. In de loop der jaren groeide de humanistsche dienstverlening bij defensie tot het huidige aantal van ongeveer veertig raadslieden. Lees verder