Humanistisch Verbond steunt Mars der Beschaving

'Het gaat mij niet om mijn baan, maar om de wanhoop die ik voel als ik de visieloosheid zie waarmee dit Kabinet bezuinigt', vertelt Berthe Spoelstra (42). Zij is dramaturg bij Theater Frascati en stond aan de wieg van het initiatief van jonge theatermakers 'Mars der Beschaving'. Een Mars die op 27 juni eindigde met een bruisend protest op het Malieveld in Den Haag.

Het kabinetsbeleid breekt af wat een beschaving nodig heeft. Zorg, schoonheid en een goede visie op de toekomst. En dat treft ons allemaal. Vanuit deze verontwaardiging kwamen enkele jonge en onafhankelijke theatermakers op het idee voor Mars der Beschaving. Zij vonden aansluiting met andere sectoren en organisaties.

Juiste snaar en de goede vorm

'Blijkbaar hebben we de juiste snaar geraakt en de juiste vorm gevonden. We hebben niet alleen gekeken naar de manier waarop het Kabinet bezuinigt op kunst en cultuur, maar  ook de kortingen in de zorg en het onderwijs erbij betrokken, zegt Spoelstra. Op 26 juni werd museum Boymans Van Beuningen in Rotterdam bezet, de dag daarna toog een bonte stoet van theatermakers en sympathisanten naar het Malieveld in Den Haag en werd er in de zon geluncht voor 500 genodigden langs de hofvijver.

Over de opkomst bij alle activiteiten is Spoelstra zeer tevreden. Zo' n 4000 belangstellenden vertrokken uit Rotterdam, waarvan er 2600 de tocht naar Den Haag afmaakten. Het aantal bezoekers van het Malieveld was naar schatting tussen de 7.000 en 10.000. Voorzitter van het Humanistisch Verbond Rein Zunderdorp ging tijdens de lunch aan de hofvijver in gesprek met genodigden vanuit allerlei maatschappelijke en culturele organisaties, wetenschappers én kunstenaars aan een honderdvijftig meter lange tafel.

De Mars der Beschaving is door sommigen als pretentieus en moreel-gelijkhebberig bestempeld. 'Het is een misverstand dat alleen de deelnemers aan deze mars de beschaving zouden vertegenwoordigen en de rest niet', licht Spoelstra toe. 'Het is juist zo bijzonder dat jonge theatermakers de term beschaving en de rol van de kunsten opnieuw ter discussie stellen. Dat zij onderzoeken wat beschaving zou moeten zijn.'

Een beschaving zonder toekomst

De beschaving staat door de bezuinigingen onder druk. Of zoals Jetta Klijnsma (Tweede kamerlid voor de PvdA) het gisteren uitdrukte:'Een land dat zich tegen kunstenaars keert, is met zichzelf in oorlog.'  

Spoelstra: 'Onder het bewind van dit kabinet stevenen wij af op een maatschappij waarin geen plaats meer is voor nieuwsgierigheid en alles in cijfers uitgedrukt moet worden. Waarin de Nederlandse identiteit een benauwd keurslijf wordt in plaats van de bonte verzameling aan meningen, overtuigingen en uitdrukkingsvormen die haar al zo lang kenmerkt en vitaal maakt. Zo gaan wij een samenleving tegemoet waarin het recht van de sterkste geldt, nuance als zwakte wordt gezien, waarin geld het wint van schoonheid en macht van zorg.' 

Dat leidt uiteindelijk tot een onbeschaafde samenleving. 'Wij willen leven in een land waarin er wordt geïnvesteerd in de toekomst. Wij willen leven in een land waarin niet alleen geoogst maar ook gezaaid wordt. Een beschaving zonder toekomst is een toekomst zonder beschaving.' 

Een vrijplaats voor dromen

Over die beschaving werd gisteren door verschillende mensen veel moois gezegd. Ivo van Hove vertelde tijdens de manifestatie op het Malieveld dat hij last heeft van hoogtevrees:
'Ik leef daarmee en ik droom daarover. Als ik erover droom, word ik altijd net wakker op het moment dat ik in een afgrond dreig te vallen. Dat moet kunst doen. Je dàt gevoel geven. Het gaat over de plek die je wilt innemen, wat je hoopt, wat je vreest. Een vrijplaats voor dromen en nadenken over menszijn.'

Daarnaast maakte de acteur en dichter Ramsey Nasr diepe indruk op Spoelstra. Hij zei: 'Er bestaan in deze materiële wereld een paar zaken die ons scheiden van de apen. Kunst is daar één van. Verder zijn er nog de nutteloze noodzaak om kennis te vergaren en om andere mensen te helpen. Kunst, kennis, altruïsme maken ons tot mens. Lees de hele speech  

De belangrijkste boodschap aan het Kabinet is dan ook, vindt Spoelstra, dat kunst en cultuur onontbeerlijk zijn in een levendige en waardige samenleving. En dat kunst tot iets in staat is, waar de samenleving nood aan heeft. De wijze waarop kunst wordt weggezet als iets van linkse hobbyisten noemt ze een unicum. 'Nog nooit is er zo over kunst gesproken. Dat zie je terug in de manier waarop de bezuinigingen worden toegepast. Iedereen in de kunstwereld begrijpt dat er bezuinigd moet worden. Maar doe dat weloverwogen en geef mensen wat meer de tijd om alternatieven te zoeken.'  

Namen en rugnummers

• De initiatiefnemers van de Mars der beschaving opererend vanuit Theater Frascati:
  Eric de Vroedt, Catoke Kramer, Marjolijn van Heemstra, Sadettin Kirmiziyüz Lotte van den Berg, Melle Kromhout, Albert van Andel en Eefje Suijerkbuik en vervolgens vele anderen. 
• Presentatie van de lunch was in handen van Adelheid Roosen. Kok was Amaro. Aanwezigen bij de lunch waren onder meer: Abeltje Hoogkamp (predikante), Ramsey Nasr (Dichter des Vaderlands), Cornel Bierens, Anna Tilroe (beide kunstcritici/schrijver), Eric Vloeimans (musicus), Bas van Geel (bioloog), Jonas Staal, Arnoud Mik (beide beeldend kunstenaar), John Körmeling (architect), Bahram Sadeghi, Jaap Jongbloed (televisiepresentatoren), Kees ter Horst (mecenas), Gerda Havertong, Barry Atsma (acteurs), de politici Atzo Nicolai (VVD), Jasper van Dijk (SP) en Jetta Klijnsma (PvdA), Josine Meurs (D66). En verder niet te vergeten: Landelijk platform GGZ, Nederlandse Obesitas Vereniging en Per Saldo (vereniging voor PGB) en natuurlijk Rein Zunderdorp van het Humanistisch Verbond.  
• Van Praagprijswinnaar Johan Simons zette met hart en ziel in voor Mars der Beschaving. Hij gaf samen met Ramsey Nasr en Pierre Audi het startsein voor de Mars.

Meer lezen?

Kijk op de website van de Mars der Beschaving. Hier vindt u onder meer een drietal speeches, foto's, filmpjes en nog veel meer. 

Waarom was het Humanistisch Verbond aanwezig?

Het Humanistisch Verbond steunde de actie, door aanwezig te zijn bij de lunch en te protesteren op het Malieveld om twee redenen. Ten eerste hebben humanisten kunst hoog in het vaandel. Mensen geven vorm aan hun ervaringen, ideeën en gevoel door middel van verhalen, kunst, muziek en verbeelding. Expressie is voor humanisten een levensbehoefte. Door zich uit te drukken, geven mensen zin en betekenis  aan hun bestaan. Anderen kunnen zich aan kunstuitingen spiegelen, geïnspireerd raken en daar een gevoel van zin aan ontlenen. Bovendien werd de nadruk niet alleen bij de bezuinigingen op de kunst en cultuur gelegd, maar verbreed naar de zorg en onderwijs. Allemaal zaken die humanisten recht in het hart raken. Meer over de rol van kunst en cultuur in het humanisme kunt u lezen in Eigentijds humanisme en ook in het dossier Levenskunst.