Europese Alliantie verzet zich tegen biometrie

Een internationale alliantie van maatschappelijke organisaties en mensen heeft vorige week de Raad van Europa opgeroepen om een diepgaand onderzoek te starten naar de afgifte en de opslag van biometrische gegevens door lidstaten. Deze alliantie telt meer dan 80 ondertekenaars, waaronder het Humanistisch Verbond.

Secretaris-Generaal Thorbjørn Jagland van de Raad van Europa is in in een petitie verzocht om de betrokken landen zo spoedig mogelijk om uitleg te vragen of hun wetgeving over dit onderwerp overeenstemt met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) en de uitspraken van het Europees Hof voor de Mensenrechten. Tot de ondertekenaars behoren onder meer beschermers van digitale-, burger- en mensenrechten, media, juridische en medische organisaties, maar ook politici en wetenschappers.

Niet met twee maten meten

Voorzitter van het Humanistisch Verbond Rein Zunderdorp vindt dat er niet met twee maten gemeten kan worden. 'Je kunt andere landen niet voorhouden dat ze mensenrechten moeten eren, en zelf op het gebied van privacy de randen van de wet opzoeken. Het is goed dat de Raad van Europa ook Nederland in de gaten houdt. Het Humanistisch Verbond hecht sterk aan privacy. Gebrek eraan leidt tot conformisme en middelmatigheid, niet tot optimale ontplooiing. Het is daarom goed dat steeds meer mensen en organisaties zich sterk maken voor dit fundamentele vrijheidsrecht.'

Diepgaand onderzoek nodig

Het is van vitaal belang om een overzicht te krijgen van de ‘lappendeken’ van verschillende nationale wetten, die dit onderwerp reguleren. 'Er dient een diepgaand onderzoek te worden ingesteld of de mensenrechtengaranties en criteria met betrekking tot de noodzaak (evenredigheid, subsidiariteit en veiligheidsgaranties) die het EVRM eist, ook inderdaad worden gerespecteerd', stelt de alliantie.  

Een inbreuk op de privacy

Privacy International coördineerde het online petitie-initiatief. Simon Davies licht in een persverklaring het fundamentele belang van de actie toe. 'In een democratische samenleving vormt de afname en opslag van biometrische gegevens van een hele bevolking een onevenredige en ook om andere redenen onnodige inbreuk. Niet alleen op de privacy maar ook op andere rechten, zoals de onschuldpresumptie (iemand is onschuldig tot het moment waarop zijn schuld volgens de wet is bewezen). Dat wordt beschermd door het Europees Verdrag. Daarom heeft het Verenigd Koninkrijk onlangs de afname van vingerafdrukken van burgers stopgezet. Bovendien vergroot deze handelwijze juist de kans op identiteitsfraude.'

Om zeep helpen van de democratie

Artikel 52 van het Europees Verdrag wijst duidelijk de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa aan als beschermer van de fundamentele rechten die in gevaar komen door deze handelwijze.
'Wij benadrukken dat nationale biometrie-regelgeving (vaak in combinatie met andere wetten) niet mag leiden tot ‘het om zeep helpen van de democratie onder het mom van het verdedigen ervan’, zo waarschuwt de alliantie. 

Wie doen er mee?

In Nederland wordt de petitie onder meer ondersteund door het Platform Bescherming Burgerrechten (en zijn leden Bits of Freedom, DeVrijePsych, het Humanistisch Verbond, KDVP, Meldpunt Misbruik Identificatieplicht, Ouders Online, Privacy First en Vereniging Vrijbit), ICT Recht, Het Nieuwe Rijk, PrivacyBarometer, Privacy Nieuws en Vrijschrift. Vanuit de politiek tekenden GroenLinks-senator Tineke Strik, Jonge Democraten, Piratenpartij, SP-fractie Zaanstad en D66-fractie Oldenzaal. In België tekenden de Liga voor Mensenrechten en Datapanik de petitie.

Lees verder het persbericht en de petitie

Meer kijken, lezen en luisteren

Lees verder in ons webdossier om meer te weten over privacy.
Kijk ook eens op de website van Platform Bescherming Burgerrechten.