Je woont al jaren in Nederland, maar bent illegaal. Dan komt de dag dat je terug moet, terug naar het land waar je vandaan komt, Afghanistan, een land in oorlog. Hoe gaat met illegale Afghanen die teruggestuurd worden? Wat is hun perspectief? Journalist Klaas van Dijken (29) laat door portretten zien wat de terugkeer voor hen betekent.
“Dat het niet zo goed gaat met uitgezette Afghanen, dat wist ik wel. Onder meer in het rapport ‘Return Migration to Afghanistan’ wordt geconstateerd dat de meesten onder erbarmelijke omstandigheden leven”, vertelt Van Dijken.
“Maar als journalist wil ik dat met eigen ogen zien. Ik wil weten wat het menselijke verhaal is en dat aan mijn lezers laten zien. Hoe denken de uitgezetten nu over Nederland. En waarom is het zo moeilijk om, ondanks premies en begeleiding, een nieuw bestaan op te bouwen?” Daarom besloot Van Dijken zelf naar financiering te zoeken voor een project dat teruggekeerde Afghanen gaat portretteren.
Uit het rapport blijkt dat de helft van de mensen die terug zijn geen werk heeft en dat de meesten grote psychosociale problemen hebben. De oorzaken: het feit dat ze tegen hun wil terug moesten, slechte economische vooruitzichten, maar ook aanpassingsproblemen en angst vanwege de onveiligheid. Van Dijken:”Natuurlijk is het een onveilig land. Er is mij één geval bekend van iemand die is gedood door de Taliban….. En dat is wel iemand die door de Nederlandse overheid is uitgezet, voegt Van Dijken er fel aan toe.
Klaas van Dijken ziet het als zijn taak als journalist om het menselijke perspectief te tonen achter de abstracte politieke werkelijkheid. En dat wordt steeds moeilijker, merkt hij. “Bij kranten is er vaak gebrek aan tijd en middelen dat te doen. Maar ik ga ‘Unembedded’ naar Afghanistan om te laten zien wat er met mensen gebeurt die tot voor kort naast ons woonden. Daarmee wil ik laten zien wat het effect is van het asielbeleid op mensen. Ik wil ook de verschillen laten zien tussen onze, veilige Westerse wereld en een land als Afghanistan. Overigens zal ik niet alleen op zoek gaan naar schrijnende gevallen. Er zijn ook mensen wier terugkeer goed is uitgepakt. Dan is de vraag: Waarom lukte het bij hen wel en bij anderen nog niet?
Kortom: Van Dijken zoekt in eeste instanstie antwoorden op zijn eigen vragen. Zo zou hij ook PvdA-leider Job Cohen graag een aantal vragen willen stellen? Waarom eigenlijk?
“Nou, links verwijt rechts (bv. minister Gerd Leers) een inhumaan migratiebeleid, maar Cohen is de ontwerper van dit strenge beleid. Waarom heeft hij er toen voor gekozen dat zo te doen?
Dat kan. Op het blog Nieuwspost kunt u voor 10 euro op de hoogte blijven van het journalistieke proces van Van Dijken. Voor een hoger bedrag ontvangt u ook publicaties of andere producten. Zie voor meer informatie over het project de site Nieuwspost. Meer informatie over Klaas van Dijken vindt u op www.klaasvandijken.nl
Lees verder in ons dossier menswaardig vreemdelingenbeleid