Het belang van zichtbaarheid

Ineke de Vries is directeur van het Humanistisch Verbond én ambassadeur van De Dialoog. Vanwege de 'Nationale coming outdag' op 11 oktober schreef ze voor De Dialoog een column over het belang van zichtbaarheid ‘We moeten vragen blijven stellen, bij vanzelfsprekende normen en vooronderstellingen. Ook die van onszelf.’

Soms kan een opmerking in een gesprek blijven hangen, je confronteren met iets wat gevoelig ligt. Mij overkwam dat tijdens de 4 mei-herdenking bij het Homomonument. Sinds een aantal jaar doet het Humanistisch Verbond (HV) mee aan de kranslegging ter nagedachtenis aan de homoseksuelen die zijn omgekomen in concentratiekampen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Ik praat er met een collega over het ‘roze’ verleden van het HV, de tijd van gespreksgroepen, roze driehoeken en de strijd voor gelijkberechtiging. Een heel verschil met nu. Tegenwoordig zoeken we elkaar hier niet meer voor op, we hebben onze weg gevonden, we zoeken het voor onszelf uit. Maar daarmee worden we wel minder zichtbaar.

Dan vraag ik toch wel nieuwsgierig naar wie er ‘zo’ zijn. En terwijl ze een hele rij namen noemt, hoor ik mezelf een paar keer zeggen: ‘Hè, die ook?’. Nou ontgaat me wel vaker wat, maar toch. Ik realiseer me dat ook ik er automatisch van uitga dat iedereen hetero is totdat het tegendeel is ‘bewezen’

En zelf doe ik er niet geheimzinnig over, maar velen zullen ervan uitgaan dat ik hetero ben. Dat besef roept ongemak op. Als het zo uitkomt, zeg ik iets over mijn geaardheid. Maar wanneer komt het uit en wanneer schat ik in dat het niet uitkomt? Zal het afleiden van waar het op dat moment om gaat? En wanneer voel ik me gewoon niet veilig genoeg om er iets over te zeggen?

In haar toespraak benadrukt Andrée van Es, wethouder voor homo-emancipatie, het belang van zichtbaarheid van homo’s en lesbo’s in de publieke ruimte. Het is immers een feit dat homojongeren opgroeien in gezinnen zonder rolmodel en daarvoor anderen nodig hebben, dat het aantal suïcidepogingen onder homojongeren vijf keer zo hoog is als onder heterojongeren, dat homo-ouderen in zorginstellingen worden gepest door huisgenoten of niet gewassen worden door verzorgenden omdat die hen ‘vies’ vinden.

Er gaat een moreel appel uit van de roep om zichtbaarheid en dat laat me niet onberoerd. Ik vind dat iedereen de verantwoordelijkheid heeft op zijn of haar manier een bijdrage te leveren aan een humane samenleving waarin mensen in vrijheid kunnen zijn wie ze zijn. Dàt hoort bij humanist zijn.

Zichtbaarheid is nodig. Binnen de humanistische beweging, en ook daarbuiten. We moeten vragen blijven stellen, bij vanzelfsprekende normen en vooronderstellingen. Ook die van onszelf.

Ineke de Vries Dit is een bewerking van een redactioneel commentaar van Ineke de Vries uit Humus, 2 2011

Wat doet de De Dialoog?

In De Dialoog praten mensen met verschillende achtergronden samen over homoseksualiteit. In een open gesprek wisselen zij hun ideeën en ervaring uit vanuit een culturele, religieuze of levensbeschouwelijke achtergrond. De Dialoog is nodig. Zo wonen in Nederland ruim 900.000 homo’s, lesbiennes en biseksuelen. Toch is het onderwerp in veel kringen onbespreekbaar en kiezen veel homo’s en lesbiennes er voor om niet zichtbaar te zijn op de werkvloer, het sportveld en in het
uitgaansleven. Lees verder op www.dialoog.nu

Meer kijken, lezen en luisteren

Kijk in ons webdossier homoseksualiteit en levensbeschouwing.