geef gedetineerden passende geestelijke zorg

De Tweede Kamer verwierp op 29 maart twee moties (van SP en PvdA) om de formatiekorting van humanistisch geestelijke begeleiding ongedaan te maken. Staatssecretaris Teeven kan daardoor zijn plan om te snijden in de humanistisch geestelijke begeleiding doorzetten. Het gevolg: gedetineerden krijgen niet de geestelijke begeleiding waar zij (grond)wettelijk recht op hebben.

Op grond van een voorkeursmeting waartegen het Humanistisch Verbond herhaaldelijk protest heeft aangetekend, krijgt nu slechts 10 procent van de gedetineerden niet-godsdienstige geestelijke bijstand, in plaats van de 30 procent niet-gelovigen. De SP-fractie stelde er Kamervragen over.
De staatssecretaris reageerde afwijzend.

Stemgedrag Tweede Kamer

Als reactie daarop werden twee moties ingediend in de Tweede Kamer. De fracties van de SP, de PvdD, GroenLinks, D66 en ChristenUnie stemden voor de motie van twee SP-Kamerleden (Rik Janssen / Gesthuizen). De PvdA/SP-motie van Bouwmeester en Gesthuizen kon rekenen op steun van de SP, de PvdD, GroenLinks, D66, de SGP en de ChristenUnie. In de de twee moties wordt de voorkeursmeting bekritiseerd. De SP-motie vraagt Teeven het besluit direct terug te draaien, de PvdA/SP-motie verzoekt om meer en beter onderzoek naar de werkelijke behoeften van gedetineerden.

Misleidende meting

Humanistisch Verbond legt zich niet neer bij de uitkomst van de stemming in de Kamer en beraadt zich op stappen om het aanbod van niet-godsdienstige geestelijke zorg in overeenstemming te brengen met de werkelijk behoefte van gedetineerden. De staatssecretaris heeft zich bij de formatieherschikking, waarbij 12 van de 32 arbeidsplaatsen van humanistisch raadslieden verloren zijn gegaan, gebaseerd op een voorkeurspeiling. In die peiling is geen onderscheid gemaakt tussen godsdienstige en niet-godsdienstige geestelijke zorg. Rein Zunderdorp, voorzitter van het Humanistisch Verbond, vindt de meting misleidend.
'Veel gevangenen weten niet wat humanisme is, dus ook niet dat humanistisch niet-godsdienstig betekent.'

Geen geestelijke begeleiding waaraan behoefte is

Bovendien toont onderzoek van de Radboud Universiteit aan dat eenderde van de gedetineerden niet-godsdienstig is en de helft van de gelovige gedetineerden niet per definitie aanspraak wil maken op de godsdienstige zorg. Dit is niet in de herschikking van de formatie meegenomen. Dat is niet alleen jammer voor ons en onze professionals. Het is ook bijzonder spijtig voor de gedetineerden, dat zij niet de geestelijke begeleiding krijgen waaraan zij behoefte hebben.'     

Verzuiling in detentiecentra

Ook verzet het Humanistisch Verbond zich tegen de strikte verzuiling binnen de detentiecentra, 'integraal werken' genoemd. Hebben gedetineerden éénmaal gekozen voor een bepaalde stroming, mogen zijn geen diensten afnemen van andere geestelijk verzorgers. Zunderdorp: 'In de praktijk blijkt dat mensen die naar een gebedsdienst gaan, ook met een humanist willen praten, maar dat niet mogen. Dat staat haaks op het belang van integratie en op hoe mensen tegenwoordig met levensbeschouwelijke oriëntatie omgaan. We hebben ook hier de afgelopen drie jaar meerdere keren bezwaar tegen aan getekend.' 

Daarom zal het Verbond zich blijven inzetten voor:

• Een nieuwe herschikking van formatie ten gunste van niet-godsdienstige geestelijke verzorging;
• het ontwikkelen van een nieuw, deugdelijk wetenschappelijk verantwoord instrument om de voorkeur van gedetineerden te peilen dat onderscheid maakt tussen godsdienstige en niet-godsdienstige levensbeschouwing;
• een nieuwe voorkeursmeting met dat instrument;
• het loslaten van het 'integraal werken' dat ertoe leidt dat gedetineerden (ook nog) in hun zuil worden opgesloten  

Meer informatie

Hoe stemden de verschillende partijen? Dat vindt u in het overzicht van de stemming. Het debat in de Kamer was op 24 maart. Informatie over de moties van de PvdA en SP, het debat hierover en de reactie van staatssecretaris Teeven vindt u op de site van de Tweede Kamer. 
Lees ook ons persbericht van 30 maart en een artikel van 9 februari.