Filosofisch Kwintet onderzoekt draagvlak EHRM

Mag het Europese Hof voor de Rechten van de Mens ons nationale beleid bekritiseren? En waarom zouden grondrechten van een hogere orde zijn dan democratisch tot stand gekomen nationale wetgeving? Op zondag 3 juli stelt het filosofisch debatprogramma ‘Het Filosofisch Kwintet’ (HUMAN) de relatie tussen het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) en nationale politiek ter discussie.

Hoe werd daarvóór omgegaan met mensenrechten? Hoe functioneert het Hof nu? Heeft het nog bestaansrecht? Dat zijn vragen waarover Clairy Polak en Ad Verbrugge in gesprek gaan met hun gasten: voormalig Minister van Justitie Ernst Hirsch Ballin, nu hoogleraar Rechten van de Mens aan de Universiteit van Amsterdam, Wilhelmina Thomassen, voormalig rechter bij het Europese Hof en  Thierry Baudet , jurist en historicus, verbonden aan de Universiteit Leiden.

Op de vingers getikt

Het Europees Verdrag voor de Mensenrechten (EVRM), ondertekend door alle leden van de Raad van Europa in 1950 in Rome, is bedoeld om de nationale wetgeving van de Europese lidstaten te toetsen aan de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens. De Nederlandse overheid wil een streng vreemdelingenbeleid uitvoeren, maar wordt daarin regelmatig op de vingers getikt door het Europese Hof voor de Rechten van de Mens. Zij houdt toezicht op naleving van Het Verdrag. Zo kreeg het veelvuldig gebruik van vreemdelingendetentie forse kritiek en werden uitzettingen van uitgeprocedeerde asielzoekers naar onveilige landen verschillende keren onrechtmatig verklaard.

Draagvlak voor bemoeienis

Hoe staat het met het draagvlak voor de Europese bemoeienis? ‘Heel goed’, vinden mensen en organisaties die zich zorgen maken over de humaniteit van het Nederlandse vreemdelingenbeleid.
Zo hebben migranten zonder recht op verblijf nog een instantie die over hun mensenrechten waakt.

‘Irritant. Dat Hof bemoeit zich met onze nationale aangelegenheden en doorkruist de nationale soevereiniteit’ vinden mensen en partijen die zich door het Hof gehinderd voelen om een streng regime door te voeren. Dat geluid wordt  verwoord door Thierry Baudet in het artikel ‘Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens vormt een ernstige inbreuk op de democratie’ in NRC van 13 november 2010.

Het is de vraag of anno 2011 de meerderheid van de kiezers nog voor ondertekening van EVRM zou zijn. Publicist Bas Heijne denkt dat de naoorlogse humanistische idealen als solidariteit en rechtvaardigheid te abstract zijn. In een artikel in Vrij Nederland stelt hij dat verwijzing ernaar niet volstaat. Je moet het morele debat echt aangaan.

In het debat over vreemdelingenbeleid staan de twee groepen tegenover elkaar, met het lot van de mensen wier grondrechten geschonden worden als inzet. Hoog tijd voor een goed gesprek over de geschiedenis en het huidig bestaansrecht van het Europese Hof.

Uitzending bekijken

Op 3 juli om 12.05 uur op Nederland 1. Filosofisch Kwintet

Meer kijken, lezen en luisteren

Voor informatie over humanisme en mensenrechten zie ons dossier