Is de vrije wil de bron van ons gedrag of een illusie? Volgens hersenonderzoek Dick Swaab veeleer het laatste dan het eerste. Hij is vermaard om onderzoek waarbij hij het menselijk gedrag verklaart vanuit de werking van het brein. Zondag 31 juli is Swaab VPRO-Zomergast bij Jelle Brandt Corstius. Swaabs werk leidde tot nieuwe inzichten over de ziekte van Alzheimer, obesitas, depressies of criminaliteit.

Swaab draagt zijn vaak controversiële bevindingen met overtuiging uit. Hij schuwt hierbij het maatschappelijk debat niet. In de vorig jaar verschenen bestseller Wij zijn ons brein schrijft hij dat niet de mens het brein stuurt, maar het brein de mens. Daarmee ontkent hij in grote mate het bestaan van een vrije wil.
De resultaten van zijn onderzoek leiden regelmatig tot grote weerstand, ook onder humanisten.
Toen Swaab ooit college gaf over de verschillen in hersenstructuur van mannen en vrouwen, vroegen feministen om een vrouwvriendelijker docent. Hij werd zelf bedreigd toen hij onderzoek publiceerde over verschillen in de hersenen van homoseksuele mannen vergeleken met hersenen van niet-homoseksuele seksegenoten.
De controverses van vroeger zullen ongetwijfeld wel even aan de orde komen zondag in Zomergasten. Wellicht wordt er ook gepraat over het initiatief Uit Vrije Wil en het recht op stervenshulp bij voltooid leven bij ouderen. Iets waar Swaab hartstochtelijke achter staat. Zelfbeschikking is voor Swaab zeer belangrijk."Zodra ik merk dat mijn brein aan het verdwijnen is door de ziekte van Alzheimer of een andere vorm van dementie dan ben ik van plan om eruit te stappen. Mijn omgeving weet dat." In zijn werk constateerde hij keer op keer dat mensen vaak niet over de dood praten en hun nabestaanden daardoor achterlaten met vele vragen.
"We zijn als de dood voor de dood", vindt hij. Daarom ook zijn pleidooi voor de invoering van een ‘Uitburgeringscursus’. Het doel is dat elke Nederlander zich rekenschap geeft van zijn eigen levenseinde dat zich onvermijdelijk een keer aandient’.
Op 22 augustus zendt HUMAN in samenwerking met het Humanistisch Verbond het televisieprogramma 'Uitburgeren doe je zo' uit. Hierin staat de speciaal daarvoor in het leven geroepen 'Dr.Swaabs UITBOX' centraal. Verschillende mensen vertellen wat zij zelf al dan niet in deze UITBOX zouden doen. Wat willen zij dat hun naasten erin aantreffen? En waarom? Van de soundtrack bij de begrafenis tot een afscheidsbrief voor een geliefde, alles is mogelijk.
Lees verder op www.uitburgeren.nu
Over Dick SwaabTot 2006 was Dick Swaab directeur van het Nederlands Instituut voor Hersenonderzoek en in die functie oprichter van de Hersenbank in 1985. Thans leidt hij nog een onderzoeksteam op het Nederlands Instituut voor Neurowetenschappen en is hij hoogleraar aan een van de belangrijkste universiteiten in China, de Zhejiang University Medical School in Hangzho. Eveline van Dijck maakt in 2009 een Profiel over Dick Swaab. Bron: human.nl
31 JULI NED 2. 20:15 uur. Zomergasten