Nederlands vreemdelingenbeleid contraproductief en inhumaan

Het immigratie- en vreemdelingenbeleid schiet tekort, dat was de conclusie van het debat 'De vreemdeling in Nederland' op 22 mei in 'De Nieuwe Liefde' in Amsterdam. Critici  stelden dat er geen sprake is van massa-immigratie, zoals de regering beweert. Het harde beleid is gebaseerd op onjuiste informatie, is contraproductief en het schendt bovendien de mensenrechten.

We kennen de retoriek van PVV-leider Geert Wilders: de 'tsunami van moslims' of de 'massa-immigratie van kansarmen'. De regering heeft deze harde toon overgenomen van haar gedoogpartner. De PVV wil dat de immigratie van niet-westerse allochtonen met 50 procent daalt. Het is maar zeer de vraag of dat haalbaar is overigens, dat blijkt uit verschillende artikelen (onder meer in De Volkskrant).

Los daarvan, is de vraag: is er wel sprake van massa-immigratie? Han Entzinger (hoogleraar integratie- en migratiestudies) vindt dat niet. Hij toont in zijn presentatie glashelder aan dat er in Nederland geen sprake is van een massa-migratie. Entzinger debatteert  met Eduard Nazarski (directeur Amnesty Nederland) en Hans Spekman (PvdA Tweede-Kamerlid). Het debat wordt geleid door Geeske Hovingh (cultureel antropoloog en medewerker van 'De Nieuwe Liefde').

'Tsunami van nul'

Entzinger laat de feiten voor zich spreken. Deze regering spreekt over massa-immigratie van kansarmen. Jaarlijks komen er 150.000 mensen naar Nederland. Daarvan komt het merendeel uit de EU. Kansarme massa-immigratie is iets uit een ver verleden, licht Entzinger toe. 
Ook ontkracht Entzinger het beeld dat we overspoeld worden door moslims. 'Jaarlijks komen  twee- à drieduizend moslims ons land in en evenzoveel vertrekken. Dat komt neer op een tsunami van nul.'

Stoere taal

Hans Spekman ziet dat integratie en immigratie geproblematiseerd worden. Het gevolg: een groeiend wantrouwen tussen autochtonen en allochtonen. De stoere taal en het beleid van de regering verergert dat. Zoals het recente besluit van minister Leers (Integratie en Asiel) en staatssecretaris Knapen (Buitenlandse Zaken) om subsidies te stoppen aan hulporganisaties die uitgeprocedeerde asielzoekers en andere migranten (zonder papieren) begeleiden bij terugkeer. Spekman ontwikkelde als wethouder in Utrecht de 'methode Perspectief' , een individuele en persoonlijke aanpak waarbij openheid en verdieping centraal staat. 'Daardoor kan de  'terugkeerbereidheid' toenemen', vertelde hij onlangs in een interview op onze site. 
Entzinger: 'Het stoppen van de subsidies is onterecht. Want het is bekend dat deze vorm van hulp effectiever en goedkoper is dan het overheidsbeleid.'

Contraproductief

Deze hardvochtigheid heeft volgens Spekman te maken met angst voor een aanzuigende werking. 'De boodschap is: vlucht niet naar Nederland! Wie dat wel doet en geen verblijfsstatus krijgt, loopt kans opgesloten te worden.' Door de voorgenomen strafbaarstelling van illegaliteit wil het kabinet dat er nog meer mensen worden opgesloten. Nazarski: 'Albayrak wilde de strafbaarstelling destijds niet, omdat het niets oplost. Er wordt gezegd dat daarmee de uitbuiting door werkgevers wordt tegengegaan. Maar dat kan al. Het gaat volstrekt contraproductief werken. Het duwt mensen juist meer de criminaliteit in en de onzichtbaarheid, de overheid gaat de greep op die mensen nog meer kwijtraken.'

Onzinnig

Nazarski betoogt dat het strafbaar stellen van illegaliteit in de praktijk tot een schending van de mensenrechten leidt. 'Ze kunnen nergens heen, raken uit beeld en wordt kwetsbaarder voor mensenhandelaren. Het heeft geen zin beleid te maken voor dingen die niet in beleid uit te drukken zijn', zegt de directeur van Amnesty International Nederland.

Spekman is het met hem eens: 'De doelstellingen die voor deze nieuwe wet worden genoemd zijn onzinnig, die kunnen al met andere wetten worden gehaald. Het gaat erom dat we deze mensen uit de illegaliteit houden, door ze goed te begeleiden naar en in het land van herkomst als ze zijn uitgewezen. Uitzetten kun je alleen verantwoorden wanneer je weet wat er met de mensen gebeurt. Lees verder over strafbaarheid illegalilteit op onze site  

Psychische problemen

Strafbaarstelling gaat er dus niet voor zorgen dat meer mensen kunnen worden uitgezet.En de cellen zullen voller worden. Nu al bestaat de gevangenispopulatie voor een vierde uit asielzoekers en ongedocumenteerden. Het merendeel daarvan heeft geen strafbaar feit gepleegd, maar wordt ter beschikking gehouden van uitzetting. In één complex zijn slechts vier kookpitten en twee magnetrons voor ruim zestig mensen. Ook breken om het minste of geringste vechtpartijen uit; de meeste gevangenen hebben traumatische ervaringen en reageren snel agressief.
Bekijk de documentaire van Amnesty.nl 

Nazarski diende in 2010 een petitie in namens Amnesty en diverse maatschappelijke organisaties waaronder het Humanistisch Verbond om te pleiten voor menswaardiger oplossingen en alternatieven voor het detentiebeleid. Lees verder

Maak burgers weerbaar

Bright Richards, een man uit de zaal, vertelt dat het ontzettend belangrijk voor hem was dat er mensen waren die hem kwamen opzoeken toen hij zat opgesloten dan weet je nog dat je een mens bent. Interessant is de vraag die hij stelt: of we ons niet meer moeten richten op het weerbaarder maken van de burgers in plaats van alleen naar de overheid te kijken.

Tijdens het debat komen nog vele andere onderwerpen aan bod: isolationisme, immigratie en de vergrijzing. Over het immigratiebeleid zijn de debaters het unaniem eens: dat schiet ernstig tekort. 
Wel jammer dat bij dit soort debatten zelden voorstanders van het beleid aanwezig (willen) zijn om ook hun argumenten in te brengen. Dat zou een interessanter gesprek opleveren. 

Bronnen: R. van Wechem: Politiek frustreert hulp aan uitgeprocedeerde asielzoekers: Ambtenaren zijn uit op baanbehoud op www.erasmusjournalisten.nl

Anja Meulenbelt: weblog Massa-immigratie?
Toestroom kansarmen? Kletskoek en De vreemdeling in Nederland

Meer kijken, lezen en luisteren 

Mensen zonder verblijfsvergunning moeten waardig behandeld worden. Logisch, maar het gebeurt lang niet altijd. Met name als ze onuitzetbaar zijn, en desondanks herhaaldelijk gedetineerd worden. Dat is onmenselijk. We verzetten ons hiertegen en maken ons sterk voor een menswaardig vreemdelingenbeleid.  Lees meer in ons dossier.