Studiegroep voor ouderen vult gat in markt

Humanistisch geestelijk verzorgers zijn actief in vele sectoren in de zorg. Humanisten in Respect Zorggroep Scheveningen ontwikkelden een nieuwe dienstverlening: een Studiegroep voor thuiswonende hoger opgeleide mannen. Wessel Jenner-Klarenbeek (30) vertelt graag en enthousiast over deze Studiegroep. Je hebt nog wat te zeggen, al ben je dement.

Het begon met een vraag uit de omgeving van Respect Zorggroep Scheveningen. Casemanagers en mantelzorgers klopten bij 'Respect' aan met een klemmende vraag. Konden zij iets bedenken om oudere mannen, die nog zelfstandig wonen eens hun huis uit te krijgen? Om twee redenen: om hun dreigende isolement te verbreken en om hun mantelzorgers, vaak hun wat jongere vrouw voor een korte tijd wat te ontlasten.

De vraag kwam terecht bij humanistisch geestelijk begeleider Rico Kremer. Dit gaat over geestelijke verzorging, vond hij. Want deze mannen hebben behoefte aan een goed gesprek. En dus ging hij ermee aan de slag. 

Hersenen  gebruiken

Er werd een artikel geplaatst over een studiegroep voor oudere heren, met een oproep in de publicatie van 'Respect' die iedereen boven de 65 jaar automatisch toegestuurd krijgt in Scheveningen en omgeving. Ongeveer zeven heren reageerden. Rico Kremer richtte de Studiegroep op voor hoger opgeleide mannen. Sinds 2008 is Jenner betrokken bij de Studiegroep.

 Het gaat om een groep mannen die -letterlijk- thuiszit, niet naar een verzorgings- of verpleeghuis wil en dreigt te vereenzamen. Een groep die niet betutteld wil worden. Geen behoefte heeft aan dagopvang, maar vanuit de rol die zij hebben vervuld voor hun pensioen graag in gesprek gaan. Ze willen dat liever geen gespreksgroep noemen, dat heeft geen cachet. Mannen die hun hersens willen gebruiken en hun kennis en ervaring willen delen en uitwisselen. Van elkaar willen leren. Studeren dus.  

Weer aanspraak maken op wijsheid en kennis

De groep bestaat uit zon acht tot tien deelnemers, die elkaar aanvankelijk niet kenden. Hun gezondheid varieert van heel gezond, tot dementerend, van kleine tot wat grotere lichamelijke klachten. Iedereen mag meedoen. Men bepaalt zelf of het deelnemen aan de groep betekenis geeft en kan afhaken wanneer dat niet (meer) het geval is. De gewoonte is aan de hand van themas te studeren.  Die variëren van actualiteit tot het specifieke kennisgebied van een deelnemer.
'Je ziet dat in zon groep veel wijsheid en kennis is waarop anders geen enkele aanspraak meer wordt gemaakt', legt Jenner uit. En dan kan het gebeuren dat een dementerende geoloog een lezing die hij jaren geleden gegeven heeft, nog eens houdt. Voor zijn vrienden van de Studiegroep. En dat lukt dan ook nog. De gepensioneerde zakenman luistert ernaar en verbaast zich, dement en dan zo'n goede lezing.

De mantelzorgers hebben dan vrij. Zij worden geïnformeerd over de Studiedag en zijn zelfs zelf een keer bij elkaar gebracht. Tegelijk met de Studiedag. Door de andere geestelijk begeleider, om te praten over wat het betekent om mantelzorger te zijn. Aan de andere kant van de muur vindt een gesprek plaats over wat het betekent om je partner te zien veranderen in een mantelzorger, jouw verzorger, vaak een moeilijke weg. Voor beiden. 

Katholieke oma

Zelf kwam Jenner in aanraking met het humanisme via zijn katholieke oma. Toen hij zeventien was werd zij opgenomen in een humanistisch verpleeghuis. De gesprekken die zij met de humanistisch raadsman voerde raakten haar zo diep dat zij zelfs het katholicisme vaarwel zei.
Dat maakte me nieuwsgierig. Daarom koos ik ervoor aan het eind van mijn Vrije school mijn snuffelstage bij een humanistisch geestelijk verzorger te lopen. Nu werkt hij sinds 2008 bij Respect en afgelopen december afstudeerde hij af aan de Universiteit voor Humanistiek.

Groot succes

De Studiegroep werd een groot succes. Nieuw aan deze vorm van groepsbehandeling is de keuze om niet op grond van ziektebeeld, maar de groepen gemengd samen te stellen. Ongemerkt steunen zij elkaar, leren van elkaar en waarderen elkaar. Het humanistische element is mensen samen te brengen die vanuit hun vroegere rol reflecteren, ook voor het nu. Het gaat om zingeving van de oude dag. De geestelijk begeleider faciliteert, leidt het gesprek en brengt zo nodig de discussie een stap verder.

Inmiddels is de eerste groep uitgegroeid tot drie groepen waaronder een vrouwengroep én een Sociëteit van een hele dag. Een aparte herenclub en damesclub is dat niet ouderwets wordt hem wel eens verwijtend gevraagd. Al is de behoefte aan praten met seksegenoten zo oud als de weg naar Rome, die behoefte bestaat nog steeds. Laten we vooral kijken naar wat deze groep zelf wil. De ervaring leert dat een gemengde groep meteen een andere dynamiek krijgt en er een ander gesprek plaatsvindt. Zoals het nu gaat, werkt het uitstekend. 

Verder lezen?

Kijk op de website van RESPECT Zorggroep Scheveningen. Er is daar ook fraaie digitale brochure te downloaden over de studiegroepen.     

Meer weten over het werk humanistische geestelijke begeleiders in de zorg?

Lees hierover meer op onze site bij de dienstenpagina's.