'Angst voor het onbekende is een slechte raadgever'

In de 'Week van de Dialoog' (1-7 november) voerden ongeveer 15 duizend mensen in Nederland een gesprek met anderen die ze niet kenden. Gesprekken over elkaar ontmoeten, vooroordelen of diversiteit. COC Nederland, het Humanistisch Verbond en Stichting Malaica organiseerden op 4 november een dialoogtafel in Amsterdam over homoseksualiteit.

Het was één van de dertig 'roze' dialoogtafels waaraan een dialoog plaatsvond in de Week van de Dialoog. Deze drie organisaties (samen De Dialoog) verzorgen het hele jaar door dialogen over het onderwerp homoseksualiteit. Het taboe daarop is nog altijd groot, met name in religieuze en cultureel diverse kring. Het aantal geweldsincidenten en de verbale intolerantie tegen deze groepen neemt toe, vooral in Amsterdam. Belangenorganisaties constateren dat homo's, bi's en lesbiennes daardoor soms liever terug de kast in gaan.

Bespreekbaar maken

Het is dan ook belangrijk om homoseksualiteit bespreekbaar te maken. De dialoog is een goede manier om dat te doen. Het is een methode die verbinding legt. En waarbij luisteren naar de ander het meest essentiële element is. Veel meer dan met discussie en debat, waar veelal het eigen gelijk voorop staat.  'We werken niet naar een bepaald doel toe met de dialoog, hoewel ik denk dat er wel een aantal punten naar voren zullen komen´, voorspelt gespreksleider Rohit Vyas aan het begin van de avond.

Omgaan met verschillen

Sharon Polak, die vanuit het Humanistisch Verbond in de De Dialoog actief is, vindt het interessant om te zien wat je doet als verschillen duidelijker worden en als het gaat 'schuren'.
'Ik sprak onlangs met iemand uit Oekranië, het was een goed gesprek. Maar toen we over homoseksualiteit spraken, zei die persoon dat het volgens haar iets is dat door foute stofjes in de hersenen komt. Daardoor zouden mensen verliefd kunnen worden op katten, kinderen, maar ook mensen van hetzelfde geslacht. De vraag voor mij is: Wat kan ik met zo'n verhaal vanuit de principes van een dialoog? Hoe moet ik daar op reageren als ik me eigenlijk dan ook echt kwaad maak? '

Andere deelnemers hebben daarop ook geen antwoord, maar de meesten vinden respect voor eigenheid en kleurrijkheid belangrijk. 'Verschillen moeten kunnen bestaan, de kunst is elkaar te ontmoeten en te kijken waar dat kan', vindt cultureel antroploge Glenda.

Activistisch of niet?

Jane heeft een vriendin en ook een kind. Zij probeert in haar omgeving kleur aan de stad te geven. 'Ik ben open over mijn seksuele indentiteit en praat erover in mijn directe omgeving. Maar ik ben niet heel activistisch, terwijl (dat) ik dat wel belangrijk vind.'

Activistisch, dat is Terance wel. Deze homoseksuele Jamaicaan zou het liefst een roze vlag laten wapperen aan het gebouw van de Tweede Kamer, naast de Nederlandse vlag. Volgens hem moet je actief zijn, dat is de enige manier om onwetendheid, discriminatie en homofobie te bestrijden. 'Ga naar het Leidseplein om jonge Turken en Marokkanen die discrimineren aan het denken te zetten', zegt hij.

Diversiteit

Deze opmerking brengt het onderwerp op de relatie tussen discriminatie, diversiteit en minderheden. De Turks-Nederlanse Selda woont in Amsterdam-West. Ze vindt het jammer dat ze zich in Amsterdam-Zuid meer mens voelt dan in West. ´In West voel ik me meer allochtoon, in Zuid is er een meer gemixte groep van mensen.'

De Canadees Ron benadrukt dat er binnen groepen ook verschillen zijn en dat solidariteit binnen groepen belangrijk is. In Canada betekent zwart, vrouw en lesbisch zijn dat je het meeste last hebt van discriminatie. 'Dat houdt in dat ik mijn mond niet mag houden als in Frankrijk de Roma uitgezet worden'. Elske heeft wat moeite met het verband tussen deze twee dingen. Het zijn toch verschillende zaken?

Minderheden kunnen van elkaar leren

Selda herkent wel iets in Rons opmerking: ´Homo´s waren solidair met migranten, maar dat is nu veranderd. Het denken in termen van wij/zij is gevaarlijk. Immers, minderheden kunnen veel meer van elkaar leren dan ze wellicht inzien.

De rol van de media

Ook de rol van de media in de beeldvorming komt aan bod. Maria zegt dat ze het niet prettig vindt om beelden te zien van schaars geklede, feestende hojmo's tijdens de Gay Parade. Judith reageert hierop. 'Veel jongeren worden elke dag doodgegooid met sexy halfnaakte modellen en danseressen in videoclips op MTV. Hier zijn we helemaal aan gewend. Maar als het om mannen gaat, dan zien we dat liever niet.'Maria antwoordt hierop dat ze helemaal niet houdt van expliciete beelden, ook niet als het om hetero´s gaat.

Dan komt toch de diversiteit ter sprake. Selda: 'Ik ben best bereid om als Nederlandse burger aan mijn ouders uit te leggen dat homoseksualiteit normaal is en geen ziekte, maar dan hoop ik dat ik gerespecteerd wordt in de samenleving.'

Ga het gesprek aan met iedereen

John Goring, betrokken bij Stichting Malaica, vindt dat merkwaardig. Het zou toch geen uitruil moeten zijn? Het lijkt hem dat je dat doet omdat je dat belangrijk vindt. Selda: 'Ik wil alleen maar zeggen dat Nederlanders ons ook vaak als één groep behandelen. Dat voelt ook niet prettig'.

Goring denkt dat de uitdaging is om het gesprek aan te willen gaan met iedereen, zelfs met jongeren die discrimineren of met PVV-stemmers.
'Angst voor het onbekende of voor iedereen die anders is dan jou, is een slechte raadgever.'

De conclusies van deze avond
 

• Wees nieuwsgierig en sta open voor elkaar
• Respecteer ieders identiteit, maar behoud je eigen identiteit
• Durf zichtbaar te zijn 
• Zie je eigen ongemak onder ogen. Waar verschil je van elkaar en waar kun je verschillen overbruggen?
• Rolmodellen en voorbeelden van homoseksuelen zijn belangrijk
• Kijk wat je zelf kunt doen aan een tolerante samenleving  

Meer informatie over de Dialoog

In De Dialoog praten mensen met verschillende achtergronden samen over homoseksualiteit. In een open gesprek wisselen zij hun ideeën en ervaring uit vanuit een culturele, religieuze of levensbeschouwelijke achtergrond.De Dialoog is nodig. Zo wonen in Nederland ruim 900.000 homos, lesbiennes en biseksuelen. De Dialoog is een initiatief van het Humanistisch Verbond, COC Nederland en Stichting Malaica. Meer informatie over vindt u op www.dedialoog.nu

Meer kijken, lezen en luisteren

Lees ook ons webdossier over homoseksualiteit en levensbeschouwing

Met dank aan Judith Zijlstra voor het verslag
Fotografie: Francis Lock