Humanistisch raadsman verheugd over initiatief Veteranenwet

Hoewel de meeste militairen positief zijn over de missies waaraan ze meedoen, hebben de vaak zware omstandigheden ook negatieve gevolgen voor de gezondheid. Een nieuwe wet moet het recht op goede zorg voor veteranen gaan regelen.

Bart Hetebrij is humanistisch raadsman en werkt voor en samen met veteranen. Hetebrij heeft advies gegeven aan de initiatiefnemers van de nieuwe wet tijdens een rondetafleconferentie. Het initiatief is genomen door de Tweede kamerleden Eijsink (PvdA), Poppe (SP), Pechtold D66) en Peters (GroenLinks). De nieuwe Veteranenwet beoogt 'de plicht van de overheid tot bevordering van de erkenning en waardering voor veteranen door de Nederlandse samenleving een wettelijke grondslag te geven.'

Versnipperd beleid

Hetebrij is blij met het initiatief. 'Het huidige veteranenbeleid heeft een aantal tekortkomingen: het beleid is versnipperd en niet transparant. De voorgestelde regelingen hebben als doel deze tekortkomingen weg te nemen en het veteranenbeleid te stroomlijnen. Het beleid wordt meer gericht preventie van klachten en verlaging van de drempel voor de veteraan om een zorgvraag in te dienen.' 

Posttraumatische Stress

Uit onderzoek blijkt dat 20 procent van de uitgezonden militairen gezondheidsproblemen heeft. Tien procent daarvan heeft langdurige hulp en begeleiding nodig, en van deze tien procent ontwikkelt de helft na de uitzending Posttraumatische Stress, dat gepaard gaat met heftige angsten en/of depressies. In Nederland komt dat in 2010 neer op 6.250 mannen en vrouwen die daardoor niet voluit kunnen werken. 

Terug uit Scrbrenica

Extreem was de situatie in Scrbrenica. Hetebrij is net terug van een terugkeermissie uit deze stad om militairen daar  te begeleiden. Hij sloot er ook zelf een periode mee af.  'Ik ben in 1995 als verlofganger in Zagreb blijven steken, de Serviërs lieten niet toe dat men de enclave weer inkwam. Samen hebben we de Mars van Mira gelopen. Ik was onder de indruk van de belangstelling van de bevolking, men was niet verwijtend. Maar soms was het ook confronterend, omdat er iemand was die je heel indringend aankeek. Dat dwingt tot evaluatie. Wat is mijn rol geweest? Het meeste indruk maakte de herbegrafenis van 775 lijken uit massagraven.'

Seculiere pelgrimage

Hetebrij heeft de mars ervaren als een soort 'seculiere pelgrimage' die helend heeft gewerkt. 
'Voor veel mensen geldt dat ze te kampen hadden met gevoelens van schuld en schaamte.
Ze hebben daar over kunnen praten met collega's maar ook met de bevolking, hun gevoelens kunnen delen en ervaringen kunnen herbeleven. En dan kan helpen deze moeilijke periode te verwerken.'

Een verhalentraditie

Hij is blij dat hij daarbij heeft kunnen helpen. 'De militair moet een verhaal vertellen dat hij niet wil vertellen aan mensen die dat verhaal niet willen horen. Daarbij we helpen humanistisch raadsmannen en vrouwen vanuit een eigen verhalentraditie, zodat mensen hun daden kunnen evalueren in termen van normen en waarden en daardoor verantwoording aan zichzelf kunnen afleggen.
En daarmee verder kunnen met de toekomst vanuit hun eigen kracht.' 

Mobiliseren van solidariteit

Hetebrij mobiliseert in zijn werk de onderlinge solidariteit onder veteranen met als doel zelfredzaamheid te bevorderen. 'Oudere veteranen kunnen jongere helpen; sommige veteranen begeleiden bijvoorbeeld MBO-leerlingen die zijn uitgevallen. Ze helpen deze leerlingen met het maken van keuzen en vergroten hun persoonlijke ontwikkeling.'

Bij het voorkomen van problemen is het geven van voorlichting en het organiseren van sociale steun en zelfhulp ook belangrijk. 'We willen mensen zo veel mogelijk in staat stellen zelf hun leven vorm te geven.' Daarbij wordt ook de familie niet vergeten. We brengen familie bij elkaar zodat ze van elkaar kunnen leren en elkaar kunnen steunen en leren het thuisfront alert te zijn. Verlies van controle is voor militairen moeilijker te accepteren en leidt ertoe dat ze soms te laat hulp vragen. Wat is dan normaal gedrag en wat niet? '  

Meer informatie

Lees ook het artikel op human.nl. Humanistisch raadslieden binnen de de Krijgsmacht dragen bij aan humanisering. Meer informatie over hun werk bij Defensie vindt u onder meer in het magazine Filos.

Gepubliceerd:22-07-2010