Humanisten delen woede over homogeweld

De afgelopen weken is er in Amsterdam drie keer aangifte gedaan van geweld tegen homo's. Zondag 13 juni vond er bij het Homomonument op de Westermarkt in Amsterdam een protestactie plaats tegen dit geweld. Ongeveer 1000 mensen waren daar om luid en duidelijk te laten horen dat intolerantie en geweld tegen homos moet stoppen. 

Onder hen ook humanisten zoals Ineke de Vries, directeur van het Humanistisch Verbond.
De Vries was daar eerst en vooral aanwezig als bezorgde Amsterdamse lesbo. Ik ben boos en als het nodig is, sta ik er morgen weer', zegt ze fel. Kennelijk is het klimaat in Amsterdam zo dat we niet veilig over straat kunnen en je een moving target bent. Wellicht denken mensen dat het wel in orde is in Nederland met de homo-emancipatie, maar nu blijkt eens te meer dat de sociale acceptatie van homos en lesbos te vaak een flinterdunne laag is. Het is goed en belangrijk dat hetero's zich hierin solidair toonen.

Bescherming zwakkere groepen

Ook Nico Lippe, HV-lid en actief binnen De Dialoog is verontwaardigd. In De Dialoog werken
COC Nederland, het Humanistisch Verbond en Stichting Malaica samen om homoseksualiteit vanuit religie, cultuur en levensbeschouwing bespreekbaar te maken.
Het is betreurenswaardig en afkeurenswaardig. Geen mens heeft het recht een ander mens geweld aan te doen. We moeten er alles aan doen dit te voorkomen en we moeten kwetsbare en zwakkere groepen beschermen. Dit bereik je echter niet alleen door hoger te straffen.

Politiekorpchef Bernard Welten en waarnemend burgemeester Lodewijk Asscher riepen zondag op tot hogere straffen, zoals te horen in een verslag van de NOS over de demonstratie.
Ook PvdA-Kamerlid Ahmed Marcouch en wethouder voor diversiteit Andrée van Es waren van de partij om homo's en lesbo's een hart onder de riem te steken.

De daders

Antihomoseksueel geweld is veelal gericht op mannen, maar wordt ook tegen vrouwen gepleegd.
Het gaat daarbij om lesbische en biseksuele vrouwen of vrouwen die niet aan het stereotiepe beeld van vrouwelijke vrouw voldoen. 
In 2009 is het aantal meldingen van incidenten in Amsterdam met bijna een kwart gestegen van 300 naar 371, waarvan er in 2009 82 keer sprake was van geweld tegen homo's en lesbo's, in 2008 was dat 54 keer het geval. Uit onderzoek van Laurens Buijs van de Universiteit van Amsterdam uit 2008 ('Als ze maar van me afblijven') blijkt dat geweld tegen homos landelijk gezien even vaak door allochtone als door autochtone jongeren wordt gepleegd. Zelden heeft geweld tegen homos een religieus motief. In Amsterdam zijn Marokkaanse jongeren oververtegenwoordigd in de groep geweldplegers, maar daar werd zondag bewust niet bij stilgestaan.

Zijn wie je wilt zijn

Asscher en Marcouch stelden in hun toespraken dat het belangrijk is om melding te doen van geweld tegen homos. Daarnaast benadrukten zij dat men ervoor moet waken om de strijd voor homo-emancipatie als een opzichzelfstaande strijd te zien. Deze strijd gaat alle minderheden in Amsterdam en de rest van Nederland aan; iedereen heeft het recht om te zijn wie hij of zij wil zijn.

Dit soort incidenten maakt het lastiger om te zijn wie je wilt zijn, vindt Ineke de Vries.
 Kijk, ik ben zelf niet heel expliciet in het tonen van mijn lesbische identiteit. Maar ik heb vrienden die meer expliciet hun seksuele identiteit uitdragen. Die willen zich niet door dit soort incidenten uit de publieke ruimte, terug de kast in laten jagen. Want het heeft effect op ze. Ze voelen zich onveiliger. 

Nico Lippe voelt zich enigszins geïntimideerd. Ik voel me in het dagelijks leven nog steeds vrij om mezelf te zijn en te gedragen zoals ik prettig vind. Ook heb ik er geen moeite mee om op straat andere mannen te zoenen en er zijn geen plaatsen die ik ga ontwijken. Maar er zijn situaties waarin ik niet openlijk blijk zou geven van mijn belangstelling voor mannen, of even een blokje om zou lopen. Maar dat zou ik misschien ook wel doen als ik hetero zou zijn, gewoon omdat een groep mensen op een bepaald moment een bedreigende uitstraling heeft. 

Bewustwording en voorlichting

De Vries hoopt dat bewustwording en voorlichting helpt dit geweld te bestrijden. Daarom doet het Humanistisch Verbond mee aan De Dialoog. (www.dedialoog.nu) Dat is een methode waarin de energie van deze mensen  op een constructieve manier gebruikt kan worden. Met die methode kunnen strijdvaardige mensen een actieve bijdrage leveren aan het creëren van een meer begripvolle samenleving. Door een persoonlijk gesprek op gang te brengen tussen mensen met een verschillende visie op homoseksualiteit, wordt er een nieuw licht geworpen op de verschillende ervaringen van de gespreksdeelnemers. Hiermee wordt de strijd voor homo-emancipatie niet alleen een strijd tegen intolerantie, maar ook een strijd tegen een gepolariseerde samenleving.

De Vries: En dat is niet het enige. We gaan met De Dialoog en HUMAN een documentaire maken over de gesprekken met leerlingen op scholen over homoseksualiteit met voorlichters van het COC Amsterdam. Die wordt na de zomer uitgezonden. Ik zit in samen met onder meer Ed van Thijn, Dennis Boutkan (voorzitter COC Amsterdam) en Claudia de Breij in het comité van aanbeveling. Er komt een DocBlog over dit onderwerp. De focus ligt op de relatie tussen voorlichters (actieve homo's en lesbo's) en kinderen. Door middel van coming-out verhalen, online ontmoetingen en discussies hopen we de tolerantie t.o.v. homo's op scholen te vergroten. 

De geweldpleger heeft een probleem

Nico Lippe denkt dat er twee dingen zijn waar plegers van antihomoseksueel geweld last van hebben. In de eerste plaats is er iets in de ander waar de pleger van geweld moeite mee heeft. Omdat de ander een dusdanig karakter heeft dat hij daardoor gevoelsmatig iets in de ander triggert, een eigenschap, een overtuiging of een geaardheid die niet strookt met de aard of opvattingen van de ander. Daarnaast heeft hij een probleem met de controle over zijn emoties.'

Als je mensen effectief wil beschermen tegen geweld zul je iets aan de problemen van de geweldpleger moeten doen, denkt Lippe. 'Want geweld tegen homo's wordt vaak gepleegd door jongeren met een lage opleiding, zonder werk, of met werk onder slechte omstandigheden, met een laag inkomen en met (als gevolg daarvan) een laag zelfbeeld. In de macho / straatcultuur waarin zij leven maken status, geld en macht je tot een succesvolle man. Als je dat niet hebt, hoe bewijs je dan je mannelijkheid? Door je af te zetten tegen mannen die in jouw ogen minder mannelijk zijn dan jij, tot mogelijk het gebruik van fysiek geweld om je eigen mannelijkheid te bewijzen.
Als je dus iets aan geweld tegen homo's wilt doen zul je iets moeten veranderen aan aan de sociaal /economische positie en het zelfbeeld van deze groep mensen. Ik denk dat dan zowel de negatieve gevoelens tegen lhbt's als het gebrek aan zelfbeheersing af zal nemen.  

Met dank aan David Stalpers van De Dialoog  

Oproep over De Dialoog

HV leden kunnen deelnemen aan een training voor dialoogbegeleiders  homoseksualiteit die aankomende zaterdag 19 juni plaatsvindt in Amsterdam bij het COC, in het kader van De Dialoog. 
Aanmelding kan via dialoog@humanistischverbond.nl

Roze Zaterdag op 26 juni in Amersfoort

Kijk voor meer informatie en het programma op de website. Op vrijdag 25 juni vindt er een debat plaats met deelname van Prof. Dr. Rob Tielman, stichter Interfacultaire Werkgroep Homostudies Universiteit Utrecht en oud-voorzitter van het Humanistisch Verbondm maar ook Prof. Dr. Saskia Keuzenkamp, Sociaal Cultureel Planbureau,  Anna Timmerman, Human Rights Watch, Drs. Elise van Alphen, Feministisch tijdschrift Lover, Henk Krol, Gaykrant en Koen van Dijk, directeur COC Nederland.  

Meer kijken, lezen en luisteren

Kijk in ons dossier

Reageer op dit artikel