'Vrij zijn om te houden van wie je wilt'

Op vrijdag 12 februari vond in het Podium Mozaïek in Amsterdam een bijeenkomst plaats in het kader van de Brede Maatschappelijke Dialoog over Homoseksualiteit, Religie, Levensbeschouwing, Cultuur en Ethiek. Ahmed Marcouch gaf een lezing en stak de deelnemers een hart onder de riem. 'De vrijheid van de homo is dezelfde als die van de moslim.'

De bijeenkomst was georganiseerd door de gezamenlijke partners in de Dialoog, stichting Malaica, het Humanistisch Verbond en COC Nederland.
Vertegenwoordigers van de Dialoogpartners kregen het woord om uit te leggen waarom zij het vanuit hun organisatie belangrijk vinden dat er dialogen over seksuele diversiteit georganiseerd worden. John Goring (Malaica) wil er vooral aan werken om de weerstad tegen seksuele diversiteit in biculturele kringen (mensen met een deels Nederlandse en deels andere culturele, etnische of religieuze achtergrond) weg te nemen.

Sharon Polak van het Humanistisch Verbond meent dat het een mensenrecht is vrij te zijn om te mogen houden van wie je wilt. Aranka Rinkema van COC Nederland vindt dat de positie van homo's, lesbiennes en biseksuelen juridisch geregeld is, maar dat de sociale acceptatie in de samenleving achter blijft.

Hart onder de riem

Na deze inleidingen kreeg Ahmed Marcouch, stadsdeelvoorzitter van de Amsterdamse wijk Slotervaart, het woord. Met zijn betoog stak hij de aanwezigen en professionals een hart onder de riem. Hij stelde dat de vrijheid van de homo dezelfde is als die van de moslim: een grondwettelijke vrijheid. Marcouch kiest bewust voor een confrontatie, om op deze manier in zijn ogen onwrikbare standpunten los te weken. Maar toen, nadat hij in 2009 deelgenomen had aan de viering van het Suikerfeest in Arabische homocafé Habibi Ana, een groep van dertig Marokkaanse mannen naar hem toe kwam om hun ongenoegen hierover te uiten, nam hij uitgebreid de tijd om met hen van gedachten te wisselen. Aan het eind van het gesprek merkte een oudere man in het gezelschap droogjes op: 'Waarom zouden we het in Nederland ontkennen, terwijl iedereen weet dat heel Casablanca homoseksueel is?' Het gesprek had uiteindelijk tot gevolg dat een groep Marokkanen Marcouch vergezelde tijdens zijn bezoek aan de nieuwjaarsreceptie van het COC.

Jezelf niet verloochenen

Marcouch onderkent de angst van lhbt's (lesbisch, homoseksueel, biseksueel en transgender)
hun vrijheid en veiligheid kwijt te raken en stelt dat mensen die zich genoodzaakt voelen zichzelf te verloochenen geen volwaardig en productief lid van de samenleving kunnen zijn.Dit geldt zowel voor homo's als voor moslims.

Vier thema's: familie, religie, school en multiculturaliteit

Vervolgens werden aan de hand van vier filmfragmenten van de dvd 'Geloof in Liefde' (een initiatief van Tolerance United en De Dialoog) de vier dialooggroepen ingeleid. Daarna was er debat per groep.

Dialoog 1: homoseksualiteit en religie
Een deelnemer meldde dat zijn leven één groot probleem was totdat hij zichzelf losmaakte van de katholieke kerk en zijn eigen spiritualiteit ontwikkelde. Ook vinden er zowel in christelijke als islamitische kringen nog steeds homo- en hiv-healings plaats. Aan de andere kant is het vaak ook wel goed mogelijk homo en religieus te zijn, en zelfs actief te zijn binnen een kerk. Veel kerken staan helemaal niet negatief ten aanzin van homoseksualiteit. Binnen het hindoe-geloof kan homoseksualiteit ook, aldus een aanwezige. Maar het is de cultuur die er een probleem van maakt.

Ook Rotterdam Verkeert meldt positieve ervaringen. Met een groep islamitisch vrouwen hebben ze seksuele diversiteit zelfs in een moskee bespreekbaar weten te maken. Er werd ook gepleit voor het zichtbaar zijn van lhbts binnen religieuze gemeenschappen. En zichtbaarheid van de diversiteit binnen de roze wereld. Want die is ook geen gesloten roze front. Er bestaat veel diversiteit, maar men is onderling niet altijd solidair.

Dialoog 2: homoseksualiteit en familieverbanden
Uit deze groep kwamen een aantal aanbevelingen. Praat als ouders al op een vroeg moment met kinderen over seksuele diversiteit. Stel geen normen, de norm is nog steeds heteroseksualiteit. (Maar hoe krijg je ouders zo ver?) Eén van de aanwezigen vertelde net uit de kast te zijn. Hij en zijn vrouw gaan daarom scheiden. Maar homoseksualiteit is hierdoor wel een gespreksonderwerp aan de ontbijttafel. Zijn kinderen gaan er heel normaal mee om.

Dialoog 3: homoseksualiteit en school
De bevindingen in deze groep waren tamelijk divers. Schoolbesturen zijn vaak bang leerlingen te verliezen als seksuele diversiteit op school bespreekbaar wordt gesteld. Volgens iemand van de onderwijsvakbond zijn zij al jaren bezig met het ontwikkelen van geschikt lesmateriaal. Maar de scholen willen het niet gebruiken. En voorlichting zou moet verplicht gesteld worden. Maar dat zijn punten die door de landelijke politiek geregeld moeten worden.

Dialoog 4: homoseksualiteit en multiculturaliteit
Maar het aannemen van de homo- of biseksuele identiteit leidt vaak tot grote problemen. Je mag het wel doen, maar je mag het niet zijn. De vraag rees of een coming out zoals in de westerse cultuur gebruikelijk is wel de norm moet zijn. Nee, je mag iemand niet dwingen uit de kast te komen. Maar wil seksuele diversiteit als normaal geaccepteerd worden is zichtbaarheid wel van groot belang. Het moet dus veilig zijn om uit de kast te komen als je wilt. Pleit niet voor acceptatie of goedkeuring. Daarmee bereik je jongeren niet. Zet in op respect, dat is een begrip dat jongeren aanspreekt. (Dit illustreert heel duidelijk een verschil in taalgebruik tussen jongeren (straatcultuur) en ouderen.)

Al met al  een geslaagde ontmoeting. Vele deelnemers zijn naar huis gegaan met nieuwe vragen en ideeën die hopelijk zullen inspireren tot nieuwe ontmoetingen en verdergaande kennismaking tussen twee groepen die toch minder scherp tegenover elkaar staan dan vaak wordt gedacht. Dit is een samenvatting van het verslag van Nico Lippe. Lees het volledig verslag op Nieuwwij.nl

Nico Lippe is bestuurslid van het Humanistisch Verbond afdeling Arnhem. Hij houdt zich daar bezig met o.a. de multiculturele samenleving, seksuele diversiteit en de Dialoog. Daarnaast is hij al jaren actief op het gebeid van de emancipatie van lhbt-mensen. 

Meer kijken, lezen en luisteren

Lees meer in ons dossier

Gepubliceerd:18-02-2009