opsporingsdiensten hebben lak aan privacy telecomklant

Opsporingsambtenaren vragen zonder toestemming van de officier van justitie gegevens van burgers op. Ook worden inlogcodes overgedragen aan opsporingsambtenaren die onbevoegd zijn om te zoeken in de database van het Centraal Informatiepunt Onderzoek Telecommunicatie (CIOT). Privacyorganisatie Bits of Freedom maakt zich grote zorgen. 

Het  'Eindrapport Audit CIOT 2009' werd openbaar door een succesvol beroep op de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB) van privacyonderzoeker Rejo Zenger. Uit een artikel in NRC NXT blijkt dat het Ministerie van Justitie bijna drie miljoen keer per jaar door  politie, veiligheidsdiensten en speciale opsporingsdiensten als de Fiod-ECD (belastingen en economische controledienst) klantgegevens op bij het Centraal Informatiepunt Onderzoek Telecommunicatie (CIOT) opvraagt. Bijvoorbeeld om te achterhalen welke identiteit er bij een verdacht telefoonnummer of IP-adres hoort. De ruim honderd aanbieders van telecomdiensten in Nederland zijn verplicht iedere dag hun actuele klantgegevens over te hevelen naar het CIOT.

Privacyorganisatie Bits of Freedom is zeer kritisch, niet alleen over het rapport maar ook over de interne controle van de overheid. 'De audit CIOT 2009 legt de vinger op de zere plek, toch baart het onderzoek zelf ons ook zorgen. Het is de eerste keer dat de audit niet gerealiseerd is door een onafhankelijk partij, maar door de interne auditdiensten van de overheid. Verder is de reikwijdte van de audit CIOT 2009 beknot: de auditeurs hebben onderzocht of de aanbevelingen uit 2008 zijn opgevolgd, maar zijn niet ingegaan op eventuele nieuwe //misstanden.' Bits of Freedom werkt met het Humanistisch Verbond samen in het privacynetwerk Platform Bescherming Burgerrechten,

Zorgpunten van CIOT

Die zorgpunten over de manier van werken van de CIOT vatte Bits of Freedom al eerder samen in een analyse met de volgende punten:

1. In cruciale gevallen wordt ten onrechte geen proces verbaal opgesteld;
2. Er is geen controle van de bevragingen van het CIOT;
3. Persoonsgebonden PIN-codes voor het CIOT worden ten onrechte onderling uitgewisseld;
4. Corrigerende maatregelen bij onrechtmatige bevraging blijven uit;
5. De kennis van wet- en regelgeving van een deel van de betrokkenen is onvoldoende;
6. Opsporingsambtenaren vragen historische gebruiksgegevens zonder de vereiste bevoegdheid op
7. De BOID ervaren de privacybeschermende maatregelen als administratieve last, zodat de voorgeschreven procedures niet gevolgd worden. 

Ongelukkig moment

Volgens Bits of Freedom komt de audit CIOT 2009 op een ongelukkig moment naar buiten.

'Net na de inwerkingtreding van de Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens onderzoekt het ministerie of de rol van het CIOT fors uitgebreid kan worden. Zo overweegt Justitie de historische klantgegevens alle klantgegevens van het afgelopen jaar en alle verkeersgegevens (wie met wie op welk moment belt, sms't en e-mailt en waar diegenen zich bevinden) centraal opvraagbaar te maken. Voor Bits of Freedom kan hier geen sprake van zijn. Bestaande problemen moeten opgelost worden, voordat nieuwe mogelijkheden voor ongehoorzame opsporingsdiensten in het leven geroepen worden.'

Oproep aan politiek

Bits of Freedom sluit het bericht op de eigen site af met een oproep aan de politiek. 'Het is hoog tijd dat onze volksvertegenwoordigers de demissionair minister van Justitie en Binnenlandse Zaken tot de orde roepen, voordat onrechtmatigheden en gemakzucht normaal worden. Niemand komt weg met het structureel negeren van regelgeving, ook de overheid niet.'

Imiddels hebben VVD-Kamerlid Jeanine Hennis-Plasschaert en GroenLinks-Kamerlid Mariko Peters demissionair-minister van Justitie Ernst Hirsch Ballin gevraagd ervoor te zorgen dat de politieagenten en andere  opsporingsambtenaren zich voortaan wel aan de regels houden. Lees verder 

Meer kijken, lezen en luisteren

Lees verder in ons privacydossier waarom het Humanistisch Verbond privacy een belangrijk vrijheidsrecht vindt. Kijk vooral eens op de website van het Platform Bescherming Burgerrechten, dat mede door het Humanistisch Verbond is opgericht en waarin verschillende organisaties op het terrein van privacybescherming samenwerken, zoals Bits of Freedom en Vrijbit

Gepubliceerd:28-07-2010