Leven met Technieken

Technieken doen zelden precies wat er op de verpakking staat. Ze doen meer, minder, of iets anders. Wij mensen zijn onze technieken dan ook niet de baas. Dat wil niet zeggen dat, omgekeerd, de technieken het hebben overgenomen. Aan de hand van diverse voorbeelden (een waterpomp in ruraal Afrika en een bloedsuikermeter in Nederland) gaat Socrateshoogleraar Annemarie Mol in op het leven met technieken. De lezing vindt plaats op  9 september bij het koninklijk Instituut van Ingenieurs (KIVI NIRIA) te Utrecht.

Mol zal in haar lezing techniek niet benaderen in termen van controle, rationaliteit en effectiviteit, maar in termen van knutselen, kalibreren en zorgen. Technieken zijn volgens haar zowel apparaten als het werk er omheen. Ook zijn er andere technieken, zoals schoffelen of een gesprek voeren.
'En dat ze niet rationeel zijn, is omdat niets dat is,' meent Annemarie Mol.

Prof. dr. Mol, is namens de humanistische Stichting Socrates als bijzonder hoogleraar op het gebied van Sociale theorie, humanisme en materialiteit verbonden aan de Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam. Zij onderzoekt de grondslagen van de sociale wetenschappen, de materialiteit van het bestaan en menselijke lichamelijkheid.

Zo schreef zij in 2006 'De logica van het zorgen'.
Hierin betoogt Mol dat als je onderworpen bent aan de gezondheidszorg keuzevrijheid nauwelijks aan de orde is. Ook controle van medische deskundigen is een fictie. Daarom zou je beter over 'dokteren' kunnen spreken, vindt Mol.

De mythe dat mensen rationeel zijn

Volgens Mol is het een mythe dat mensen rationeel zijn. Een mythe waarin zij zich graag verdiept. Technieken figureren prominent en op verschillende manieren in die mythe.Technieken zouden een product of een expressie zijn van de menselijke rationaliteit. Ze zouden zelf rationeel zijn: koud en niet warm; functioneel en niet aardig. Mensen zouden hun technieken rationeel moeten sturen, ze onderwerpen aan de weloverwogen menselijke wil - want anders worden zij / wij (!) door die technieken onderworpen.
Wie het echter waagt om van dichtbij naar technieken te kijken, om ze aandachtig te volgen bij wat ze doen en laten, wacht een verrassing. Wie niet alleen oog heeft voor rationaliteit, maar open staat voor de grilligheden van het leven, merkt dat het leven met technieken niet minder grillig is dan ander leven.

Meer informatie

Nieuwsgierig geworden? Ga dan naar de lezing op 9 september. De lezing 'Leven met technieken' maakt deel uit van het jaarprogramma 2009 van de Afdeling Filosofie & Techniek van het KIVI NIRIA. Thema van dit programma is 'Nemen de apparaten het over?' De organisatie is in handen van KIVI NIRIA en de Stichting Socrates. Na de lezing van Annemarie Mol volgen lezingen van Heleen Pott op 14 oktober en van Tsjalling Swierstra op 11 november.

Aanmelden

Belangstellenden kunnen zich voor 7 september aanmelden voor de lezing bij voorkeur via de website van KIVI NIRIA of stuur een mail naar de heer Uijttenhout.
E-mail: hbmuijttenhout@hotmail.com.

Gepubliceerd:04-09-2009