burger zal zelf zijn privacy moeten beschermen

Zaterdag 12 september vond op het Museumplein in Amsterdam de Nederlandse editie van Freedom Not Fear 2009 plaats. Een manifestatie tegen de gevaren die de privacy van burgers bedreigen. Organisator Vrijbit had verschillende vertegenwoordigers van de privacybeweging in Nederland opgeroepen deel te nemen. Zoals het Platform Bescherming Burgerrechten, een initiatief van het Humanistisch Verbond.

Het Platform Bescherming Burgerrechten biedt groepen burgers gelegenheid om initiatieven te ontwikkelen op het terrein van de bescherming van privacy. Joyce Hes is voorzitter van het platform. Zij is de eerste spreker zaterdag. Hes licht aan de ongeveer honderd aanwezigen de missie van het Platform toe. In haar toespraak gaat zij in op het recht op zeggenschap over je persoonsgegevens.'Dat is verankerd in onze grondwet. De laatste tien jaar begon de overheid daaraan te tornen met het excuus dat het om een uitzondering ging. 'Inmiddels is het regel geworden,' constateert de voorzitter.

Waar Hes op doelt, wordt even later uitgediept door Stephan Okhuizen van weblog Sargasso, die
een dossier met privacynieuws bijhoudt. Zijn waslijst van 23 bekende en minder bekende overheidsmaatregelen ondersteunen de uitspraak van Hes in haar speech dat Nederland 'kampioen afluisterland' is.
Hes: 'Door zulke maatregelen wordt duidelijk dat we niet op de overheid kunnen vertrouwen als het gaat om de bescherming van onze privacy. Burgers zullen zelf actie moeten ondernemen.'

Inbreuk op medisch beroepsgeheim

En dat gebeurt gelukkig ook, bijvoorbeeld onder de beroepsgroep van psychotherapeuten en psychiaters. Zo blijkt uit de toespraak van psychotherapeut Ruth Feigenbaum, voorzitter van de stichting Koepel DBC Vrije Praktijken.De Koepel bestaat uit een groep psychotherapeuten en psychiaters die zich sterk maakt voor het behoud van de absolute vertrouwensrelatie tussen psychotherapeut en cliënt/patiënt zoals deze tot januari 2008 altijd heeft bestaan. Sinds 1 januari 2008 geldt de nieuwe Zorgverzekeringswet die behandelaars verplicht (dat betekent dat zij strafbaar zijn als ze het niet doen) om zeer vertrouwelijke informatie als diagnose en behandelingsinformatie op de nota aan de verzekeraar te vermelden. Ook als de cliënt zelf wil betalen moet deze informatie op de nota staan. Dat kan bezwaarlijk zijn. Burgers/cliënten hebben in dit systeem geen enkele ruimte voor een keuze. Juist bij psychotherapie is dit van essentieel belang. Er is een verschil tussen een gebroken been en de vaak zeer intieme informatie die je in de spreekkamer met je
psychiater deelt, aldus Feigenbaum. Je moet erop kunnen vertrouwen dat hetgeen je daar vertelt binnen de vier muren van de spreekkamer blijft. Daarom is de vertrouwelijkheid zo belangrijk bij de behandeling door een psychotherapeut of psychiater.
De Koepel vindt dat met de huidige regelgeving de rechten van alle burgers/cliënten - en zeker zij die psychotherapeutische behandeling nodig hebben - ernstig worden geschaad. De Koepel wil middels een aantal procedures juridisch toetsen of de aan behandelaars en cliënten opgelegde regelgeving in strijd is met elementaire burgerrechten. De Koepel is zonodig bereid en van plan naar het Europese Hof te Straatsburg te gaan om de huidige regelgeving te toetsen aan artikel 8 van het EVRM.

Biometrisch paspoort

Ook Vrijbit liet weten naar de rechter te stappen, en wel vanwege het opslaan van vingerafdrukken in een centrale database door de Nederlandse overheid.
Miek Wijnberg, voorzitter van Vrijbit: 'Aan de Europese richtlijnen voor het biometrische paspoort met vingerafdrukken kan momenteel niets gedaan worden, maar we kunnen wel iets doen aan de digitale opslag die onze eigen overheid daar nog bovenop wil doen'. 

Het verzet tegen de opslag van vingerafdrukken vormt slechts één van de speerpunten van Vrijbit. Wie een kijkje neemt bij de stand van deze vereniging, vindt er informatie over onder meer de slimme energiemeter, de OV-chipkaart en de identificatieplicht. Andere standhouders zijn Buro Jansen & Janssen, De Anti Fascistische Aktie, De Vrijheidsparade, XminY solidariteitsfonds en fotografencollectief Los.

Niets doen is geen optie

Later komen onder meer Johan van Someren (Vrijbit) en schrijver Ton Theunis nog aan het woord. Wijnberg maakt aan het eind van de middag de balans op. 'De opkomst valt tegen, maar is voor haar geen reden tot teleurstelling. Ik zie allerlei mensen van verschillende organisaties contact met elkaar leggen en plannen maken om samen te werken. We zijn hier allemaal op de hoogte van wat er gaande is en we doen wat we kunnen. Aan ons zal het niet gelegen hebben. Niets doen is geen optie.' 
Joyce Hes is eveneens tevreden over de bijeenkomst. 'Ik had het gevoel terug in de tijd te zijn. Ik zag spandoeken met teksten over de identificatieplicht, jonge idealistische mensen, liederen over vrede, wat er fout gaat in de wereld en de zoektocht naar rechtvaardigheid.
In een stuk uit de Volkskrant wordt gesuggereerd dat 'Big Brother niet op veel verzet stuit' afgaande op de manifestatie. Toch denk ik dat dit niet de conclusie mag zijn.Ik denk dat er ook jongeren zijn die in een ander circuit zitten en wel degelijk nog een ouderwets engagement hebben voor wat er in deze samenleving niet goed zit en die daar ook iets aan willen doen.'

Verslag: Ronald Huissen
Redactie: Humanistisch Verbond

Meer informatie

Er is een een uitgebreide beschrijving van wat het platform doen.
Zie ook de website van het platform en ons dossier over privacy 

 Gepubliceerd:16-09-2009